Weblog > Wegkijkgedrag
Onlangs kreeg ik van een Amerikaanse collega een aangrijpend YouTube-filmpje doorgestuurd, dat dagenlang door mijn hoofd bleef spoken.
Het shockerende filmfragment schetste een ontluisterend beeld van de mensonterende levenssituatie waarin de Amerikaanse motorcrosslegende Danny ‘Magoo’ Chandler terecht was gekomen na het ongeval tijdens de stadioncross van Bercy in 1986 dat zijn carrière beëindigde. Bij het neerkomen van de finishjump verloor hij de controle over zijn Kawasaki en brak zijn nek toen hij volgas over de strobalen werd gekatapulteerd. Snelle medische interventie kon niet voorkomen dat de toen 27-jarige Chandler voor de rest van zijn leven verlamd zou blijven.
“Dit is de gruwelijke keerzijde van de sport die je vrijwel nooit te zien krijgt”, stond er in het begeleidende mailtje en daar was werkelijk geen woord van overdreven. Als fabrieksrijder bij onder meer Maico, Honda, KTM en Kawasaki had de uit Californië afkomstige Amerikaan in de jaren zeventig en tachtig aardig wat spaarcentjes vergaard, maar zelfs dat was bij lange na niet voldoende om de astronomische behandelingskosten te kunnen betalen.
Het Amerikaanse zorgsysteem heeft lang niet de sociale vangnetten die we in Europa kennen, waardoor Chandlers vermogen al na een paar jaar volledig was verdampt. Daar bleef het echter niet bij. Het noodlot dat hem voor de rest van zijn leven tot de beperkte bewegingsvrijheid van een rolstoel had veroordeeld, bleef hem ook in de privésfeer genadeloos achtervolgen.
Nadat zijn vrouw van hem was gescheiden en vervolgens zijn beide ouders kort na elkaar kwamen te overlijden, zonk de zwaar depressieve Chandler steeds verder weg in een duizelingwekkende spiraal van drank en drugs. In plaats van hulp te zoeken koos de compleet aan lager wal geraakte coureur voor een kluizenaarsbestaan in de Sierra Nevada. Hij verdween van de aardbodem als een gewond dier dat zijn lijden in volstrekte eenzaamheid verkiest.
De ongeslagen winnaar van zowel de Motocross als de Trophée des Nations in Gaildorf en Wohlen (een prestatie die na 1982 nooit meer werd geëvenaard) zag z’n uitzichtloze leven steeds verder afglijden naar de onderkant van de samenleving. De weinige vrienden die hem na zijn ongeval trouw waren gebleven, begonnen hem vanwege zijn labiele gemoedswisselingen steeds meer te mijden.
Soms zat Chandler dagenlang alleen maar roerloos voor zich uit te staren, andere momenten viel er geen land met hem te bezeilen. De marginale leefomstandigheden waarin hij zijn dagen sleet, waren bij de beesten af.
De vriendelijke allesdurver, die ooit door miljoenen fans werd geadoreerd vanwege zijn waanzinnig spectaculaire rijstijl, was een menselijk wrak geworden, een uitgemergelde junk zonder enig toekomstperspectief. De schrijnende beelden die via het internet de wereld rondgingen veroorzaakten een schokgolf in de Amerikaanse motorcrosswereld. Kijk naar onderstaande beelden en je snapt waarom.
Hoe had dit ooit kunnen gebeuren? En vooral: waarom was de hulpbehoevende Chandler al die tijd aan zijn lot overgelaten, terwijl een aantal ex-collega’s maar al te goed wist hoe slecht het met hem ging? Met de spontane hulpactie die op touw werd gezet, werden in een mum van tijd genoeg fondsen ingezameld om Chandler er weer bovenop te helpen. Dezelfde motorcrosswereld die hem na zijn ongeval jarenlang als een paria had genegeerd, sloot hem nu weer liefdevol in de armen.
Chandler kreeg z’n ontspoorde leven weer volledig op de rit, begon mountainbikeraces te organiseren en is momenteel nauw betrokken bij een voorlichtingsprogramma over de gevaren van drugsgebruik bij jongeren. Sinds dit jaar reist hij zelfs de Verenigde Staten af in een aangepaste camper die hem in staat stelt om allerlei benefietacties te begeleiden en jonge coureurs bewust te maken van de veiligheidsaspecten in de motorcross.
Op zijn website (www.dannymagoo.com) besluit hij zijn turbulente levensverhaal met een genuanceerd en zelfrelativerend slotcommentaar: “Als je mijn situatie vanuit een wat breder perspectief bekijkt, kun je alleen maar concluderen dat mijn leven na het ongeval veel meer diepgang heeft gekregen. Nu heb ik tenminste een verhaal te vertellen waarnaar echt wordt geluisterd.”
Naar hem wel ja, maar hoe zou het eigenlijk zijn met al die andere topcoureurs die voor het leven verlamd raakten en nu de rest van hun bestaan als een kasplantje doorbrengen in doodgezwegen anonimiteit? Heeft iemand zich ooit nog wel eens afgevraagd hoe het momenteel is gesteld met André Malherbe? Gaat er nog wel eens iemand uit de motorwereld op bezoek bij Reinhold Roth?
Ik ben bang van niet. Zware blessures met blijvend letsel zijn in de motorsport nog steeds een taboe. Om de simpele reden dat we er ons eigenlijk geen raad mee weten en omdat we de keiharde confrontatie met de mogelijke consequenties van het gevaar zoveel mogelijk trachten te verdringen. We kijken er bewust van weg en willen er vooral niet aan worden herinnerd.
Lucas Verbeke