Weblog > Butsmuts
De helm - er is geen motorrijder zónder in ons landje, dat weet ik zeker.
Je kunt verschillend denken over de gevaren van het motorrijden, maar over de noodzaak van een helm hoor je nooit iemand. Discussies over modellen en designs zijn er natuurlijk genoeg en veel is ook afhankelijk van het soort motorrijder dat je bent. Hoe anders blijkt het te zijn in het West-Afrikaanse Nigeria. Daar is de helm pas sinds 1 januari van dit jaar verplicht voor de motorrijder en in plaats van dat zo'n regel met open armen wordt ontvangen stuit het juist op talloze bezwaren.
Voor het eerste bezwaar is nog wel wat begrip op te brengen: de prijs van de helm. Kon je een jaar geleden nog een helm kopen voor een paar euro, inmiddels is de prijs dankzij de ongeschreven regels van het vraag-en-aanbod-spelletje door het plafond gegaan. Nigerianen proberen nu allerlei budgetvriendelijke alternatieven uit, zoals kapotgesneden oude autobanden, afgedankte verfbussen en gedroogde pompoenschillen.
De effectiviteit is nooit onderzocht, maar het laat zich raden wat er met je koppie gebeurt als je met 80 km/h op het asfalt smakt en je hoofd wordt enkel beschermd door een halve kokosnoot die met een touwtje om je kin hangt. Dat wordt een heel onsmakelijke bende. En naar het schijnt verhuren wegwerkers hun bouwhelmen voor een paar euro per dag; ook al zo'n veilig idee, want die kun je volgens mij helemaal niet vastmaken.
Een groot probleem vormen de okada's, een soort motortaxi's. Want niet alleen gedragen de chauffeurs zich als wilde beesten in het verkeer, de passagiers hebben grote moeite een helm op te doen die door iemand anders is gedragen. Ze vrezen voor huidziekten en voor zwarte magie, waardoor de passagiers van zo'n taxi gemakkelijk het slachtoffer zouden kunnen worden van een roofoverval of verschrikkelijke aandoeningen.
Kortom, in het dichtstbevolkte Afrikaanse land zijn redenen genoeg om juist géén helm te hoeven dragen. De politie heeft gezegd geen uitzonderingen te maken en iedereen zonder afdoende bescherming op de bon te slingeren en zelfs de motor in beslag te nemen. Die je pas weer kunt ophalen als je je met helm meldt op het bureau. Nu schijnt de Nigeriaanse politie niet de allereerlijkste te zijn en kun je met wat onderhandelen en een 'aanmoedigingspremie' waarschijnlijk voor even het probleem de wereld uit helpen.
Hartstikke leuk natuurlijk, zo'n spelletje regeltjes ontduiken. Maar moet je je eens voorstellen dat in een stad als Lagos, waar zo'n 14 miljoen mensen wonen en waar tienduizenden motorrijders (zonder rijbewijs en zonder dat ze kunnen lezen en schrijven!) dagelijks door het chaotische verkeer worstelen dat je dat zónder helm wilt doen? Dan heb je toch een steekje los?
De risico's van het verkeer zijn toch vele malen groter dan de risico's van een beetje roos of - vooruit - iets erger: hoofdluis? En laten we niet vergeten dat je die dingen ook kunt oplopen op heel andere plekken die je óók regelmatig bezoekt.
Een gespleten schedel heeft bij mijn weten nog nooit iemand bij kapper opgelopen.
Damiaan
Foto: ANP