Hoe voorkom je zadelpijn?

Zadelpijn. Wie zijn billen brandt, moet op de blaren zitten. Maar er zijn meer situaties waarin het zitvlak in helse pijnen kan ontsteken. Een motorrit van een half uur kan soms al voldoende zijn.

Peter Aansorgh

Als testredacteur krijg je allerlei motoren onder je zitvlak. En meestal verloopt die kennismaking niet onaardig. Tijdens een introductie rijd je over de mooiste bergwegen van fotolocatie naar fotolocatie. Gedurende het bochtenwerk verzit je vaak en bij de fotolocaties stap je keer op keer af. En dan is een zadel al gauw goed. Anders wordt het wanneer je van huis uit naar een interview in Groningen of een toerbestemming in Zuid-Frankrijk rijdt. Bij sommige zadels voelt het dan na een half uur al alsof Beëlzebub zijn hellevuur op je kadetten heeft gericht. Met een beetje geluk wordt dat binnen niet al te lange tijd gevolgd door een stadium van gevoelloosheid. Maar wel in de wetenschap dat je na het afstappen, als de bloedsomloop weer op gang komt, wordt getrakteerd op een rectale accupunctuurbehandeling met duizenden gloeiende spelden. En dat zijn nog maar de oppervlakkige ongemakken.

Lange, meerdaagse ritten op een slecht zadel kunnen kwalijkere gevolgen hebben, in drie oplopende stadia van misère. De eerste is een rauwe huid, gevolgd door een stadium van folliculitis, een soort kleine rode acné. Ben je een echte diehard, dan ga je door voor stadium drie. Dat uit zich in abcessen die met behulp van een arts moeten worden ‘geleegd’. Voor heren blijft het daar niet bij: Verstoring van de bloedsomloop naar het perineum en het scrotum kunnen leiden tot impotentie. Dat vermindert dan in elk geval weer het risico op carpet-burns…

Zacht of hard zadel?

Waarom is het ene zadel goed en het andere zadel niet? Wat is het verschil, dat zadelpijn veroorzaakt? Dat kunnen er een aantal zijn. Het eerste is druk. Het lichaamsgewicht van de rijder moet worden gedragen. Bij sportmotoren doet het zadel dat samen met de clip-ons, waarop je armen rusten. Vermoeiend voor je armen, maar beter voor je achterste, want daar rust minder gewicht op. En als je op snelheid komt, zorgt de winddruk voor extra lift. Vandaar dat je op sportieve motoren vaak minder zadelpijn hebt dan op toermotoren en allroads, waarop je kaarsrecht zit. Al het gewicht wordt dan gedragen door je billen. En daarin zit het bekken. Dat eindigt in twee puntige, V-vormige zitbeenderen. Die zorgen bij een harde zitting dat de huid en de onderliggende spieren het gewicht op een paar vierkante centimeter moeten opvangen. En dat leidt volgens de natuurkundige wetten – druk = kracht/oppervlak – tot een hoge druk. En dat veroorzaakt pijn. Zadelpijn.

Is een zacht zadel dan beter? Nee, want een zadel kan ook te zacht zijn. Door de vervorming van het schuimrubber trekt het zadel de huid uit elkaar en houdt deze op spanning. Vroeger wel eens een vriendje gehad die de huid van de arm tussen twee handen wrong? Dat kan minuten later nog prikken. Zo voelt dat met een zacht zadel dus ook, zeker als je er langer op zit.

Niet te hard

Een goed zadel is dus niet te hard, maar ook niet te zacht. Bovendien is de vormgeving dusdanig, dat het gewicht over een zo groot mogelijk oppervlak wordt verdeeld. Daarom mag het zadel zeker niet te smal zijn. Een smal zadel past wellicht tussen de drukpunten van de bekkenbotten, maar concentreert het gewicht wel op het relatief gevoelige perineum.

Airhawk Breed is beter, gesteld dat het zadel enigszins anatomisch gevormd is en dat zowel de zithoogte als de hoek van het zadel ten opzichte van het zitvlak klopt. Een breed zadel, dat onder een scherpe hoek staat, heeft een klein raakvlak en laat je naar beneden glijden, waardoor je als het ware aan je vel hangt. Dat heeft hetzelfde wringeffect tot gevolg als een zacht zadel. Nu is die hoek vaak afhankelijk van de stand van de bovenbenen. Dat betekent dat het zitcomfort eveneens sterk afhankelijk is van het postuur van de rijder, zeker omdat het lichaamsgewicht ook een directe correlatie met de vlaktedruk heeft. Je kunt een zadel op maat laten maken, maar een relatieve goedkope oplossing is een Airhwak zadelkussen.

Kleding

Twee factoren, die ook invloed hebben op het ontstaan van irritatie, zijn vocht en temperatuur. Niet alleen babybilletjes moeten droog blijven, ook wij krijgen luieruitslag als de billen ze nat worden. Een hoge temperatuur versterkt daarbij het broeierige effect. Vocht- en warmteafvoer zijn dus belangrijk. En aangezien de meeste zadels van waterdicht vinyl zijn gemaakt, is dat een taak van de kleding. Goede, ‘technische’ onderkleding voert vocht af en zorgt dat de huid droog blijft. Ademende kleding laat het vocht vervolgens ontsnappen.

Rukka AirCushion In sommige motorpakken zitten nog extra voorzieningen om vocht af te voeren. Steeds meer merken gebruiken bijvoorbeeld ‘air cushions’, waarbij een soort golfplaat voor luchtkanaaltjes zorgt, die vochtige lucht laten ontsnappen. Rukka was hiermee ooit de eerste. Verder zijn leren broeken goed tegen zadelpijn vanwege de huidvriendelijke, ademende eigenschappen. Bovendien zitten leren broeken doorgaans wat strakker dan textiel kleding. En dat voorkomt dat de broek over de huid schuurt.

Let op met naden

naadloos ondergoed Belangrijk is ook dat er geen naden over de cruciale plekken van je achterste lopen, zowel bij onder- als bovenkleding. Naden geven een drukverhoging en daarmee een extra irritatiepunt. Fietsbroeken met zeemlap helpen daarom meestal ook niet, omdat de ingebouwde zeemleer is gedimensioneerd op smalle fietszadels. Bij brede motorfietszadels zit je op de rand van de zeem. Bij smalle offroadzadels kan het wel een oplossing zijn. Het achterste insmeren met vaseline, zeemleervet of gel schijnt volgens de fietsbladen ook te helpen tegen zadelpijn.

Gerelateerd

REAGEER OP DIT ARTIKEL

Reacties

  • Leo 17/07/2019 at 09:08

    Probeer smooval een klein spuitbusje wat je op je achterwerk moet spuiten en klaar kost ongeveer 15 euro

    Antwoord
  • André Helmond 17/07/2019 at 12:11

    De fietsbroeken van tegenwoordig hebben al jaren geen zeemleer meer in de broek. Tegenwoordig is een fietsbroek voorzien van een hoogwaardig kunststof zeem van verschillende dikte en zijn de naden plat gestikt of, zoals bij Assos, zit het zeem aan de zijkanten los. Deze fietsbroeken zijn heel goed te gebruiken op de motor, er zijn geen naden meer die kunnen irriteren.

    Antwoord
    • Jan Kruithof 17/07/2019 at 14:33

      André, dank voor de goede aanvulling op het artikel. Je begrijpt dat wij niet zo heel vaak op de fiets zitten.

      Antwoord
  • Cor de Zeeuw 18/07/2019 at 20:53

    ik heb erg veel last van … zadelpijn …. maar heb de goede oplossing nog niet gevonden , zo n Airwak kussen verhoogt de buddy ook weer met meerdere cm …kom ik helemaal niet meer aan de grond. Ik heb een R 1100 GS uit 1999. Erg fijne probleemloze machine . Heb mijn buddy al laten aanpassen in Den Haag maar het heeft niet veel geholpen. Nu proef gereden met een gel zadel … geen verbetering !

    Antwoord