Noord-Holland

't Water de baas

De waterrijke regio rond Amsterdam geniet wereldwijde bekendheid. Eeuwenlang al wordt er met bewondering gekeken naar hoe hier de polders zijn drooggemalen en hoe het water van vijand vriend werd.

Het startpunt bij Akersloot ligt midden tussen de polders. Water en land zijn hier even belangrijk. Een van de eerste dorpen waar je doorheen rijdt is Uitgeest, dat ligt ingeklemd tussen allerlei soorten water. Van het Uitgeestermeer tot de Westgeestervaart, water is hier overal. Het Uitgeestermeer trekt natuurlijk veel watersporters, die hun lol op kunnen en meteen kunnen doorstomen/-varen/-zeilen naar het Alkmaardermeer. De vele molens in de omgeving houden het water op peil. Het woordje 'Geest' in Uitgeest is trouwens een verwijzing naar de bodem hier. Duinzand vermengd met klei of veen wordt ook wel geestgrond genoemd. Dat zie je dus terug in sommige plaatsnamen langs de kust, zoals ook in Oegstgeest in Zuid-Holland. Deze grond is bijzonder geschikt voor de bloembollenteelt en daar is de komende tijd genoeg van te zien in deze regio's. Het heeft in ieder geval Noord- en Zuid-Holland grootgemaakt, wat betreft handel en toerisme. We rijden door Krommenie. In dit gebied – Zaanstad – is van oudsher veel industrie, omdat Amsterdam over het water zo dichtbij was. Want dankzij het water kon allerlei waar worden verdeeld langs de molens die planken konden zagen, cacao malen, mosterd malen of papier maken. Eeuwen geleden werd hier de basis gelegd voor bedrijven die we nu nog kennen: Verkade, Albert Heijn, Bruynzeel, Honig en Duyvis.

Stoomgemaal
Dat water ook een vijand kon zijn, of een methode om andere vijanden te stoppen, zie je veel in de omgeving van Amsterdam. In 1892 werd begonnen met de aanleg van de Stelling van Amsterdam, die de stad en de directe omgeving moest beschermen tegen aanvallen van buitenaf. Buiten deze verdedigingskring kon het land over een breedte van drie tot vijf kilometer onder water worden gezet, zodat de stad veilig was. Nu nog kun je veel van de forten bezoeken. Onze route gaat langs Fort aan den Ham en Fort St. Aagtendijk. Naast forten komen we ook tankvallen tegen, rijen betonnen vallen waardoor tanks het gebied niet konden oversteken. Nu staan er vlak naast borden met 'Blumenzwiebeln' te koop. De bloembol verbroedert… Met een pontje steken we het Noordzeekanaal over en rijden verder. In de zachte veengrond die we net ten noorden van Amsterdam zagen zakken veel huizen langzaam maar zeker weg, hier ten westen van de hoofdstad is het op de stevige zandgrond beter bouwen. Tussen Santpoort en Bloemendaal ligt de ruïne van het kasteel van Brederode. Bij het kasteel rijden we een stukje omhoog het duingebied in en zien dat het inderdaad 'beter' bouwen is hier. Prachtige huizen. Aan de kust in Zandvoort houden we pauze. We happen een visje weg en strekken de benen op het strand voordat we verder gaan. Van de kust terug het land in, naar Cruquius. In dit kleine plaatsje tussen Heemstede en Hoofddorp staat een belangrijk stukje geschiedenis: een stoomgemaal, waarmee halverwege de 19e eeuw de Haarlemmermeer (ongeveer 8000 hectare) is drooggemalen. Het stoomgemaal is vernoemd naar een van de drie waterstaatkundigen die het project hebben uitgewerkt: Cruquius, Lynden en Leeghwater. Nadat het in de jaren dertig van de vorige eeuw bíjna werd gesloopt is het nu gerestaureerd en kun je het bezoeken. Echt de moeite waard. Vanaf hier rijden we vlot om Schiphol heen en toeren door plaatsen als Kudelstaart, Vrouwenakker en Bilderdam. Bloemen- en plantenteelt zijn hier overduidelijk de belangrijkste bron van inkomsten. We zien verder een boel schilderachtige tafereeltjes van leuke huisjes aan het water, tuintjes met kromme boompjes, een bootje erbij – je kent het wel.

Kaaskoppen
We blijven in een grote boog om Amsterdam rijden en komen in Abcoude dat een soort verbinding is tussen vroeger en nu, tussen stad en platteland. Nieuwbouwwijken, een oud dorpscentrum, een verbrede A2, een smal riviertje de Gein – de tegenstellingen zijn talloos. Bij Abcoude gaat de spoorlijn onder de weg en het water door. Langs de Gein ligt een heel mooie dijkweg, waar het gewoon lekker sturen is. We pakken verderop een klein stukje snelweg mee, om een beetje op te schieten bij Amsterdam en vanaf de ring A10 rijden we naar Durgerdam – en binnen een paar minuten sta je weer écht buiten. Kenmerkend voor de Zaanstreek zijn natuurlijk de houten huisjes en als we daar langs rijden horen we in gedachten het liedje van Jeroen Zijlstra: Durgerdam slaapt. Verderop liggen Volendam en Edam, maar wij buigen af naar Ilpendam, waar we een kabelpont aantreffen. Ook hier zien we weer enorm veel water. Opvallend is het niveauverschil tussen de verschillende sloten, je kunt goed zien dat er water wordt weggevoerd om het land droog te houden. Natuurlijk stoppen we even in de Zaanse Schans. Er zijn heel veel buitenlandse toeristen, maar ook voor ons kaaskoppen is er nog een boel te zien over de geschiedenis van Waterland, zoals de Hercules, een roosmolen die de waterstand regelt in de Kalverpolder. Van hieruit rijden we terug naar Akersloot en hebben we in een grote cirkel rond Amsterdam gereden. Er is veel historie te zien in dit gebied, en je kunt veel wijzer worden over de waterhuishouding van de kustprovincies. Alleen Hans Brinker zijn we niet tegengekomen, maar ja, hij is dan ook een verzinsel van een Amerikaanse kinderboekenschrijfster…


Startpunt
Hotel Akersloot
Geesterweg 1A
1921 NV Akersloot
akersloot@valk.com

Handige webadressen
www.zaanseschans.nl
www.museumdecruquius.nl
www.stelling-amsterdam.nl
www.kastelenhollandzeeland.nl/brederode

Productie: Ludo Sidler/Motoerit

MotorNL Nieuwsbrief

Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief of aanbiedingen en blijf iedere week op de hoogte van al het nieuws, motortests, leuke routes of aanbiedingen.






Hierbij geef ik toestemming om me via email, met de informatie die ik in dit formulier opgegeven heb, nieuwsbrieven te sturen.

Uitschrijven kan op elk moment, onder iedere nieuwsbrief staat onderaan een link om uit te schrijven. We hebben je privacy hoog in het vaandel, onze privacy policy is op de website te lezen. Als je dit formulier instuurt, dan ga je akkoord met de voorwaarden genoemd in de privacy policy.


Over de auteur

De redactie van Motor.nl bestaat uit alle redactieleden van MOTO73, Promotor en Classic & Retro. Redacteuren Ad van de Wiel, Jan Kruithof, Eddie de Vries, Nick Enghardt, Maikel Sneek en diverse freelancers zijn dagelijks actief voor Motor.nl.