Thüringen

Ziemlich cool

’s Ochtends natuur, ’s avonds cultuur. Zo wordt Thüringen aangeprezen in de vakantiefolders. De groene zuurstoftank van Midden-Duitsland heeft echter nog een aantrekkelijk pluspunt, dat meestal niet in de brochures wordt vermeld: eindeloos stuurplezier!

Bestaat er zoiets als een kuuroord voor motorrijders? Dat waarschijnlijk niet, maar het zinnenprikkelende asfaltwalhalla in het Duitse Thüringen voldoet ruimschoots aan alle criteria om als ‘Motorrad-wellness’ te worden ervaren. Ruim 1600 kilometer aan prachtige stuurwegen in een afwisselend decor van adembenemende vergezichten en pittoreske dorpjes waar de Oost-Duitse tijd ruim een kwart eeuw heeft stilgestaan. Vanaf onze motorvriendelijke overnachtingsplaats in Waffenrod begint het stuurparadijs bij wijze van spreken bij de voordeur. “Jullie kunnen kiezen uit zes kant-en-klare motorroutes van ongeveer tweehonderd kilometer”, zegt John Verhagen, de Nederlandse eigenaar van Hotel Hartung in Waffenrod, die ons een geplastificeerde motorkaart van het Rothar-gebergte overhandigt waarop de kronkelende wegen zijn ingekleurd. “Al deze routes kunnen ook van onze site worden gedownload voor Garmin en TomTom, maar wat mij betreft kunnen jullie ook je eigen gang gaan. Eigenlijk maakt het in Thüringen niet uit welke richting je uitgaat; met de motor is het bochtenplezier altijd gegarandeerd!”

Voorjaarsoffensief
Wat gebeurt er als je vijftig jaar lang de pauzetoets van de geschiedenis ingedrukt houdt en vervolgens met een wanhopige fast forward-actie de verloren tijd weer tracht in te halen? Stel die vraag aan een willekeurige inwoner uit Thüringen en de kans is groot dat je ongevraagd wordt getrakteerd op een klaagzang van zwaar gehavende illusies en de stellige overtuiging dat het leven achter de demarcatielijn van de ‘innerdeutsche Grenze’ op z’n minst een stuk simpeler en overzichtelijker was dan gedurende de twee decennia na de Wende. “Vrijheid? Wat voor vrijheid, als je twintig jaar na dato nog steeds te pas en te onpas wordt gestigmatiseerd door je eigen landgenoten?” Het verbitterde geweeklaag is begrijpelijk, want twee decennia na de val van de Muur wachten de Ossies nog steeds op de ‘bloeiende landschappen’ die destijds door bondskanselier Helmut Kohl werden beloofd. “Binnen drie, hooguit vijf jaar kunnen jullie ook genieten van het welvaartsideaal van het vrije westen”, voorspelde Kohl in het Thüringse Erfurt in het najaar van 1991. Wellicht zijn grootste inschattingsfout van de twintigste eeuw, want de wederopbouw van het voormalige Oost-Duitsland heeft zelfs na een duizelingwekkende kapitaalinjectie van 1200 miljard euro die doelstelling nog lang niet bereikt. Het communistische gedachtengoed kun je wel uit het straatbeeld verdrijven, maar niet uit de hoofden van de mensen, die in de Heilstaat van Erich Honecker nooit hoefden te concurreren met de prestatiedrang van het andere Duitsland. Vadertje staat regelde alles, behalve een uitreisvisum naar het vrije westen… Aan bloeiende landschappen evenwel geen gebrek, want onder de kristalheldere hemel is de naderende lente bezig aan een kleurrijk voorjaarsoffensief. Zodra we echter boven de 800-metergrens komen, ligt er echter nog her en der sneeuw langs de kant van de weg. De laatste stuiptrekking van de winter verdwijnt bijna letterlijk als euh… sneeuw voor de zon, maar het smeltwater dat onaangekondigd dwars over de schuin aflopende bochten stroomt, is af en toe een flinke spelbreker van het stuurplezier. Het Thüringerwald strekt zich uit over een afstand van 120 kilometer van de Wartburg in het noorden tot voorbij het Schieffergebergte in het zuiden en is gezegend met een weggenet dat er op een landkaart uitziet als een dooraderde schimmelkaas. Laat je trouwens niet misleiden door de gele kleur van deze smalle D-wegen, want in tegenstelling tot de gatenkaaswegen in Frankrijk is het asfalt in het voormalige Oost-Duitsland van onberispelijke kwaliteit. De gedetailleerde Falk Bundesländerkarte nummer 8 (verkrijgbaar bij elk benzinestation) laat aan duidelijkheid niets te wensen over, want de geografische weergave van Thüringen bestaat hoofdzakelijk uit groen gearceerde wegen en uitbundige uitzichtspunt-asterisken, wat bijna altijd een waterdichte garantie biedt op waanzinnig nartuurschoon. Zodra we het dal van de Vesser-rivier uitrijden, komen we opnieuw terecht in een landschap van glooiende bergweiden, afgewisseld met bosrijke intermezzo’s, die bijna geruisloos overvloeien in uitgestrekte korenakkers. Pas na een tijdje dringt het door dat er nauwelijks boerderijen te bespeuren zijn. Navraag leert ons dat deze tijdens het DDR-bewind stuk voor stuk werden afgebroken en vervangen door Kolchoz-achtige ‘Landwirtschaftliche Produktions Genossenschaften’. Gelukkig trok de natuur zich niets aan van de grootheidswaanzin van de DDR-leiders, waardoor zich in Thüringen een unieke flora en fauna konden ontwikkelen, die je bijna nergens anders in Centraal-Europa nog aantreft.

Sinistere tegenpool
Van de snel toenemende verpaupering en de Oost-Europese grauwsluier valt niets meer te merken wanneer je de kompasnaald richting de Thüringse steden laat uitzwenken. Weimar werd in 1999 tot culturele hoofdstad van Europa verkozen en plukt tot op de dag van vandaag de vruchten van deze ruimschoots gesubsidieerde schoonmaakbeurt. De barokgevels dateren uit een tijd dat het Saksische vorstenhuis hier resideerde en was tevens de stichtingsplaats van de Weimar-republiek in 1919. Weimar was door de eeuwen heen een cultureel toevluchtsoord voor de Duitse elite, maar de zwaarste historische voetafdruk staat nog steeds op naam van Johann Wolfgang von Goethe. Het geboortehuis van de dichter, staatsman en wetenschapper aan het Frauenplan is nog steeds de belangrijkste toeristische trekpleister van de voormalige hoofdstad van Thüringen, waar tevens de kunstacademie van Bauhaus is gehuisvest, een van de beroemdste en meest invloedrijke kunstscholen van de twintigste eeuw. Liefhebbers van vroege toegepaste moderne kunst beleven gegarandeerd de dag van hun leven in het Bauhausmuseum in de Theaterstrasse (www.das-bauhaus-kommt.de). De sinistere tegenpool voor al dat vrijgevochten gedachtengoed vinden we twintig kilometer verderop: Gedenkstätte Buchenwald. Zelfs een perfect zonnige dag kan eindigen met kippenvel en koude rillingen. Daar is weinig voor nodig als je door de hellepoort van het voormalige concentratiekamp naar binnen wandelt, waarop de spreuk “Jedem das seine” herinnert aan het walgelijke cynisme van de Nazi-beulen. Tussen 1937 en 1945 werden ruim 250.000 politieke gevangenen uit heel Europa veroordeeld tot dwangarbeid in ‘Konzentrationslager Buchenwald’. Geschat wordt dat ongeveer 56.000 gevangenen de erbarmelijke levensomstandigheden niet hebben overleefd. Puur cijfermatig een peulenschil vergeleken met de miljoenen die in de andere Duitse en Poolse vernietigingskampen systematisch werden vermoord, maar toch… Treblinka, Sobibor, Bergen-Belsen, Auschwitz; eigenlijk doen de namen er niet toe, want qua lugubere naargeestigheid kunnen ze stuk voor stuk met elkaar wedijveren. Er is weinig fantasie voor nodig om je het metalige geluid van dichtgeslagen gevangeniscellen voor de geest te halen. Of het geschreeuw van de genadeloze beulen. De stilte is zo oorverdovend dat je het gegil van de uitgemergelde, in doodsangst verkerende slachtoffers bijna letterlijk kunt horen. Plots moest ik denken aan een passage uit dat prachtige boek van de Vlaamse journalist Johan de Boose, die maandenlang in dit gebied rondzwierf op zoek naar getuigenissen voor ‘De Grensganger’, een boeiend reisverslag over de Duitse restanten van het IJzeren Gordijn. Ook hij stelde in 2004 precies dezelfde vragen die vijf jaar later nog steeds als een onopgelost dilemma blijven hangen. Zijn er twee Duitslanden? Is er een Duitsland van ratio en vernuft naast een Duitsland van grootheidswaanzin en overmoed? Wat is Duitsland? Wagner of Goethe? Of is Duitsland Wagner én Goethe? Wat heeft het ene Duitsland met het andere te maken? Dat klinkt bijna als de vraag: kun je Weimar los zien van Buchenwald? Of mag je Weimar en Buchenwald niet zo naast elkaar zien? Na alle deprimerende indrukken van Buchenwald zijn we aan het eind van de middag dringend toe aan wat maagvulling, want door alle emoties is de lunch er ook nu weer bij ingeschoten. Bij een Imbiss-tentje aan de rand van Eisenwald bestellen we een Thüringer braadworst en schuiven aan bij een zuur kijkend stel, waarvan de man lusteloos in het boulevardblad Blick bladert. Ongewild meelezend valt het oog op een krantenkop die melding maakt van de arrestatie van drie skinheads die ervan werden beschuldigd dat ze op 20 april een poging hadden gedaan om een kunstmatige simultaanbevalling van hun ongeboren kinderen tot stand te brengen. Als we nietsvermoedend aan de vrouw vragen waarom de datum expliciet wordt vermeld, kijkt ze eerst een tikkeltje bedremmeld en fluistert dan zichtbaar gegeneerd: “Weet u dat dan niet? 20 april is de geboortedatum van Adolf Hitler…”

Bezienswaardigheden
Het hoogste punt van Thüringen ligt bij Oberhof. Vanaf de uitkijktoren bovenop de Schneekopf (op 978 meter hoogte) heb je een waanzinnig uitzicht over de Rennsteig-gebergte (www.schneekopf.eu). Johann Wolfgang von Goethe zocht en vond zijn literaire inspiratie tijdens lange omzwervingen van Ilmenau naar Stützerbach, waar hij een zomerhuis bezat.


Nog een mooi panoramapunt is de ‘Aussichtturm’ van Barigau. Vooral het bochtenparadijs er naartoe is een absolute must voor elke motorrijder! (www.thueringer-gasthof).


Ook leuk is de Bergbaan in Oberweissbach, een treinbaan die oorspronkelijk werd gebouwd om goederen te vervoeren naar het onherbergzame berggebied (www.obs-info.de).

Thüringen staat bekend om zijn glasblazers. Op diverse plaatsen worden demonstraties gegeven en in Lauscha vind je zelfs een glasblazersmuseum (www.glasmuseum-lauscha.de). Liefhebbers van kerstversieringen worden in Lauscha wel heel nadrukkelijk verwend, want in het stadscentrum heb je echt het idee dat de volledige wereldproductie van kerstballen er wordt gemaakt.

Hoewel de meningen over de accommodatie verdeeld zijn, loont een bezoek aan het motormuseum van Suhl beslist de moeite. De permanente overzichtstentoonstelling in het congrescentrum omvat 180 klassieke auto’s en motoren die een duidelijk beeld schetsen van de bloeiende automotive-industrie die in deze streek was gevestigd (www.fahrzeug-museum-suhl.de).

Liefhebbers van oude stoomlocomotieven komen aan hun trekken in het Deutsches Dampflokomotiv Museum in het oostelijk gelegen Neuenmarkt (www.dampflokmuseum.de)

Het centrum van Hildburghausen staat bekend om z’n prachtige marktplein, dat in de zomermaanden vol leuke terrasjes staat. Motoren zijn er toegestaan (www.hildburghausen.de).

Info Thüringen
Duits Verkeersbureau, Postbus 12051, 1100 AB Amsterdam, www.duitsverkeersbureau.nl, tel. 020-697 80 66, folderbestellijn: tel. 0900-1091029), e-mail: duitsland@d-z-t.com.

Bewegwijzerde motorroutes
www.bierundburgenstrasse.de (voor de liefhebbers van Pruisische gastronomie)
www.thueringerporzellanstrasse.com (een rondje langs alle glasblazerijen)
www.deutsches-kuratorium.de (een intrigerende route langs de Erlebnisstrasse der Deutschen Einheit)
www.schwarzenbachwald.de (prachtige route over de Frankenwald Hochstrasse)
www.deutsche-alleenstrasse.com (prachtige historische verbindingsroute tussen Rügen aan de Oostzee en het 2500 km verderop gelegen Reichenau bij de Oostzee)
www.klassikerstrasse.de (300 km toerplezier langs kastelen en burchten in Thüringen).


Off-road met Seggy
Off-roadrijden met enduro’s of quads is in de bossen van Thüringen helaas niet toegestaan, maar daarvoor is wel een leuk (en milieuvriendelijk) alternatief bedacht. Bij Hotel Hartung kun je namelijk een prachtige dagtocht maken met een Segway Personal Transporter. Dat is een elektrisch aangedreven tweewieler die nog het meeste wegheeft van een step waarvan de wielen naast in plaats van achter elkaar zijn geplaatst. Zodra je plaatsneemt op de Segway wordt het voertuig in enkele seconden uitgebalanceerd en kun je eigenlijk al beginnen te rijden. De aandrijving wordt geactiveerd zodra je met je lichaamsgewicht naar voren leunt en de snelheid wordt afgeremd door je gewicht naar achteren te verplaatsen. De Segway haalt een topsnelheid van 20 km/h, maar dat is snel genoeg op de smalle bospaden van het Thüringse woud. Een dagtocht met de Segway kost € 69, maar daarin zijn ook een uitgebreide lunch en de begeleiding van een instructeur begrepen. Vooraf reserveren is wel noodzakelijk (www.seggypoint.de).

Berggasthof-Hotel Hartung
Ook wat goedkope overnachtingsadresjes betreft word je in Thüringen op je wenken bediend. Sinds het commerciële management van Hotel Hartung in 2008 werd overgenomen door de Nederlandse motorliefhebber John Verhagen is de Berggasthof in Hinterrod/Waffenrod omgetoverd tot een echt motorrijdershotel. Het hotel beschikt over een ruime motorengarage en omdat het midden in een skigebied ligt, is er ook een drooghok voor je natte motorkleding.
Het hotel beschikt over zestien ruime kamers (één- tot vierpersoons), een ruim terras (met een prachtig panoramisch uitzicht op het Frankenland), een eigen restaurant (met Biergarten), sauna (inclusief solarium) en in de zomermaanden is het ook mogelijk om te barbecuen. De geplastificeerde routekaarten van het gebied zijn ook in het hotel verkrijgbaar en als je geen zin hebt om te gaan motorrijden, kun je bij Hotel Hartung ook mountainbikes huren.
Adres: Ortstrasse 31, 98666 Hinterrod/Eisfeld, Thüringen, tel. +49-3686 300 511, e-mail: info@hotel-hartung.de, internet: www.hotel-hartung.de.

Tekst en foto’s: Lucas Verbeke, Wim Otten

MotorNL Nieuwsbrief

Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief of aanbiedingen en blijf iedere week op de hoogte van al het nieuws, motortests, leuke routes of aanbiedingen.






Hierbij geef ik toestemming om me via email, met de informatie die ik in dit formulier opgegeven heb, nieuwsbrieven te sturen.

Uitschrijven kan op elk moment, onder iedere nieuwsbrief staat onderaan een link om uit te schrijven. We hebben je privacy hoog in het vaandel, onze privacy policy is op de website te lezen. Als je dit formulier instuurt, dan ga je akkoord met de voorwaarden genoemd in de privacy policy.


Over de auteur

De redactie van Motor.nl bestaat uit alle redactieleden van MOTO73, Promotor en Classic & Retro. Redacteuren Ad van de Wiel, Jan Kruithof, Eddie de Vries, Nick Enghardt, Maikel Sneek en diverse freelancers zijn dagelijks actief voor Motor.nl.