Can-Am Spyder RT

Vreemdsoortig driewielig voertuig

Gefeliciteerd, beste lezer. U hebt bij het zien van de foto's van dit driewielige voertuig niet meteen omgeslagen, maar bent begonnen met het lezen van de tekst. Want een motorfiets, dat is het niet, dus waarom zou je zo'n verhaal nou lezen over zo'n bizar apparaatje?

Nu ik dan toch de aandacht heb, wil ik u vragen ook even te blijven hangen, want het 'ding' in kwestie is inderdaad geen motorfiets, maar het zou een alternatief kunnen zijn. Het 'ding' is een Can-Am Spyder RT en het is noch een auto, noch een motorfiets. Je mag het weliswaar besturen met een autorijbewijs, maar je zult je moeten aankleden als een motorrijder en dus ook een helm moeten dragen. Vorig jaar werd Can-Am in Nederland geïntroduceerd en sindsdien wordt er heel af en toe eentje verkocht. Een groot succes is het niet, maar in Frankrijk bijvoorbeeld daar zijn ze als warme broodjes over de toonbank gegaan. Wie deze zomervakantie aan de Cote d'Azur heeft gezeten, zal ze vast veel hebben gezien. In onze e-mailbox kregen we in ieder geval een paar keer een snapshot gestuurd met de vraag wat het in hemelsnaam voor voertuig is. U vraagt het aan een motormagazine, dat betekent dat het in ieder geval de interesse van de motorrijder heeft.
Naast het sportieve model, dat voortaan Spyder RS heet, introduceert Can-Am nu de Spyder RT die gericht is op de toerrijder. Ruim plaats voor twee personen, een flinke bak bagage, een audio-installatie, dat werk. Straks uiteraard meer daarover.
Dan nog even een waarschuwing voor de liefhebbers van sportieve motoren en mensen die graag met hun oortjes door het gras gaan als ze een bocht aansnijden, dat is volslagen onmogelijk met de Spyder.

GoldWing-crash
De Canadese fabrikant Bombardier Recreational Products (BRP) verdient het geld met de verkoop van de Sea-doo en Ski-doo water- en sneeuwscooters en onder de merknaam Can-Am worden ook ATV's verkocht. Het bedrijf was dus vertegenwoordigd op een boel verschillende ondergronden: water, sneeuw en modder, maar op de weg had het nog niets. Daar lag dus de uitdaging in en als je de Spyder bekijkt, dan kun je goed zien dat hij qua ontwerp uit een en dezelfde vijver is gevist als waarin ook de sneeuw- en waterscooters zwemmen. De lange, dikke neus en de wespentaille achter zijn typerend voor die dingen.
Toen tijdens de perspresentatie van de Spyder RT het doek van het ding werd afgetrokken was mijn eerste gedachte dat het wel leek of een Honda GoldWing was gecrasht met een sneeuwscooter, zeker toen de bijbehorende aanhanger werd aangekoppeld. Want volgens mij zijn het alleen GoldWing-rijders die niet genoeg hebben aan de bakken ruimte die ze hebben en nóg meer liters moeten hebben. De Spyder RT wil graag de aandacht van deze GoldWing-rijders.
Gelukkig heeft de ontwerper ervoor gekozen om meer te doen dan alleen achter een dikke kofferset te plakken op de Spyder, ook al bekende hij dat zoiets wel het eerste ontwerp is geweest dat hij serieus had uitgewerkt tot een kleimodel, maar dat het bedrijfsbestuur hem toen heeft weggestuurd. Terecht. Het ontwerp is dus van neus tot kont aangepast. Voorop zien we een neus die grofweg uit twee delen bestaat. De onderste helft is een beetje auto-achtig (ik zie overeenkomsten met de Peugeot 407), maar smoelt wel lekker gretig met die grote luchthapper onderin. De lange koplampunits geven hem wat lengte en de scherpe lijnen maken hem snel. De bovenste helft heeft het meeste weg van een stukje motorfiets. Het stuk heeft de breedte van een flinke kuip en ook daar zien we weer twee lampunits, waar alleen het grootlicht in zit. Erboven een flinke ruit en ernaast de dikke spiegels met de richtingaanwijzers (led) erin, zoals je dat ook vaak ziet bij auto's. En naast de neus natuurlijk de twee voorwielen onder spatborden die nauw aansluiten op het rubber.
Het middenstuk is behoorlijk dik. Een lijvige kuip met wat luchtopeningen en onder de ruit een uitgebreid dashboard, dat geheel volgens de trend in autoland is voorzien van een zeer ingewikkeld menu met allerlei functies, waar ik straks nog wel wat meer over zal vertellen. Je hebt twee grote wijzerplaten voor toerental en snelheid en in het midden een klein computerscherm waarop ook de snelheid is af te lezen, maar ook gegevens van radio, eventuele iPod en instellingen van de veervoorspanning. Het stuur is groter dan dat van de Spyder RS en doordat het verder naar je toe reikt, zit je ook rechterop op deze toerversie. Tussen je benen zit nog een opbergvakje.
De achterste helft van de RT is wat mij betreft zeker niet z'n mooiste kant, maar zonder twijfel heeft de functionaliteit centraal gestaan. Een ruime zetel, met steun voor rug en flinke – verwarmbare – handgrepen is wat we aantreffen achter de bestuurder. In de rugleuning zit een topkoffer en eronder twee zijkoffers. Van achteren bezien leek de fantasie van de ontwerper een beetje op, want zo lekker als de voorkant smoelt zo suf is de blik op het ding als hij je heeft ingehaald. Voor is alles strak en recht, achter is het juist golvend en rond. Beetje jammer eigenlijk.

Achteruitversnelling
Niet onvermeld laten we natuurlijk de opbergmogelijkheden. In liters heeft de RT een totaal van 155 liter, grofweg evenveel als er in twee klassieke vliegtuigkoffers gaat. Je moet je spullen alleen in dit geval verdelen over vijf plekken: in de neus zit het grootste vak (58 liter), verder heb je de twee zijkoffers (26 liter per stuk), de topkoffer van 43 liter en nog een klein handschoenenvakje van 2 liter. Om het inpakken voor je reis gemakkelijker te maken, staan er op de accessoirelijst natuurlijk tassen die precies op maat zijn voor de beschikbare ruimte.
Voor de motor heeft Can-Am gewinkeld binnen het eigen concern, namelijk bij Rotax. Het is een 998 cc grote V-twin van 100 pk. Het is feitelijk het blok dat Rotax heeft ontwikkeld voor de Aprilia Tuono. In de Spyder RS wordt hij ook gebruikt, maar is hij voorzien van iets andere software en levert hij 106 pk. Voor de meer op comfort gerichte RT was een wat bravere setting gewenst.
Qua versnellingsbak zijn er twee mogelijkheden. Twee vijfbakken met een achteruitversnelling, waarbij de een traditionele bediening (SM5) heeft en de ander een semi-automaat (SE5) is. In plaats van een koppelingshendel en een voetpedaal heb je aan het linkerhandvat een schakelaar hangen. Naar voren duwen is opschakelen; andersom schakel je terug. Deze semi-automaat schakelt supersnel en het enige commentaar dat te leveren valt is op de achteruit. Je moet een knop ingedrukt houden om hem te kunnen selecteren, maar dat is een onnodig gecompliceerde handeling die veel tijd kost en dat wil je niet als je ergens aan het manoeuvreren bent. De gewone bak schakelt ook fijn, maar omdat de achteruit onder de één zit, moet je ook hier eerst een knop indrukken.

Zero-tolerance
En dan achter het stuur van de Can-Am Spyder RT. Als je gaat zitten ziet en voelt het in eerste instantie als een dikke toerbuffel. Groot windscherm voor je, het complete dashboard, flink stuur. Maar achter het stuur zit maar één hendel. Alleen links, namelijk voor de koppeling. Een remhendel ontbreekt; je kunt de Spyder alleen maar tot stilstand brengen met de voetrem. Die zit dan wel weer daar waar hij bij een normale motorfiets ook zit.
Bij het insturen van de eerste bocht wil je niet geloven dat de Spyder stuurbekrachtiging heeft, maar het is echt zo. Maar nog steeds gaat het behoorlijk zwaar en het voelt alsof je opnieuw leert fietsen, want je wilt met je lichaam ergens dat ding laten kantelen, maar dat lukt niet. De Can-Am blijft gewoon plat liggen en dus is het in een bocht gewoon een kwestie van het stuur erin duwen, goed vasthouden en een beetje hopen dat het goed komt. Na twee dagen sturen en dik 600 km verder hadden we nog steeds niet het gevoel dat het sturen nou zo leuk is op de Spyder RT. Het voelt zó tegennatuurlijk. Daarbij is hij met z'n twee wielen voor en één in het midden achter erg gevoelig voor elke oneffenheid in de weg. Zo erg, dat het soms net lijkt of hij op rails rijdt. In de negatieve zin dan, want dan gaat hij gewoon ergens heen zonder dat je dat direct zou willen, ook als je net lekker een bocht hebt ingezet. Te enthousiast een bocht ingaan wordt onmiddellijk met een soort zero-tolerance-beleid de kop ingedrukt. Het stabiliteitssysteem trekt (letterlijk) aan de rem en zorgt dat je goed de bocht om gaat, zonder brokken.
Urenlang snelwegrijden is goed te doen, want het comfort is goed voor elkaar op de RT. Het zadel is comfortabel en het windscherm is echt heel prettig. Daarbij zijn er op de kuip allerlei windgeleiders aangebracht en zo zit je in een tochtvrij coconnetje. Overigens was het tijdens de testritten zo'n 38° en dan was een beetje rijwind juist weer erg welkom geweest. De motor heeft z'n handen vol aan de Spyder. De V-twin is natuurlijk veel onrustiger dan een viercilinder zou zijn of de zespitter van de GoldWing. Maar je merkt dat die 100 pk allemaal aan het werk moeten om hem lekker uit een bocht te laten accelereren.

Waarschuwingskaart
Zoals gezegd zit de Can-Am Spyder nogal vol met elektronica. Een hele batterij computers rijdt met je mee en staat klaar om in te grijpen bij problemen. In het kader Spyder-abracadabra op pagina xxx leggen we kort de aanwezige systemen uit. In tegenstelling tot de RS heeft deze RT een fly-by-wire-gashendel. Geen traditionele gaskabel dus. Een vooruitgang is het niet, want niet alleen zit er nauwelijks gevoel in het hendel, hij verrast je ook nog wel eens. Als je even gas hebt losgelaten bijvoorbeeld en de kraan weer open wilt draaien, dan gebeurt het regelmatig dat er eerst even helemaal niets gebeurt en er daarna plotseling een flink stoot gas volgt. Daar zit dus nog wel wat ontwikkelingswerk in.
De Honda GoldWing is een topper als het gaat om elektronische snufjes, maar de Can-Am Spyder RT komt aardig in de buurt. De grote luidsprekers vallen meteen op en een radio is standaard. In de topkoffer vind je in de luxe versie een aansluiting voor je iPod die je dan met de verzameling knoppen aan je linkerhand kunt bedienen. Uiteraard staan alle gegevens in het centrale beeldscherm op het dashboard. Navigatie is als optie te krijgen (Garmin Zumo 660), maar die wordt in een houder op het stuur gezet. En is dus niet via dat beeldscherm te lezen. Met de knoppen aan je linkerhand kun je alle audiofuncties bedienen. Er zit trouwens ook nóg een zeer belangrijke knop, namelijk de mode-knop. Elke keer als je het contact aanzet moet je voordat je kunt starten bevestigen dat je de veiligheidswaarschuwingen hebt gelezen. Er zitten geen stickers op de tank of zo, maar boven de klokken zit een safetycard in het dashboard verstopt met daarop waarschuwingen rondom de gevaren van het Spyder-rijden. De experts zeggen dat het indrukken van die knop gauw een tweede natuur wordt, maar ik ervoer het als zeer storend en nodeloos vertragend. Alsof je voordat je de wasmachine aanzet eerst moet bevestigen dat je weet dat katten erin kunnen verdrinken.

Het is werken
De Spyder RT komt in drie versies beschikbaar: basis, Techno en S. De basis heeft al de elektrisch verstelbare ruit, cruise control, een elektronische parkeerrem en de handvatverwarming. Daarboven staat de RT Techno met radio, iPod-aansluiting en verwarming in de handgrepen van de passagier. De S is voorzien van nog meer chroom, alle luxe van de Techno, plus nog extra luidsprekers en knoppen voor de passagier om de audio zelf te kunnen bedienen. Dan de prijzen… Goedkoop is het geintje niet. De basis gaat € …. kosten, de Techno is …. euro duurder. En met €…. is de S nauwelijks goedkoper dan de al eerder genoemde GoldWing.
Wat heeft de Spyder RT nu voor eerste indruk achtergelaten? Allereerst dat het een ding is dat goed smoelt. Bij tankstations en parkeerplaatsen zul je steeds worden gevraagd wat het is. Onderweg werd de colonne testrijders ook voortdurend gefotografeerd door andere weggebruikers. Maar naast al het moois blijft wel keihard overeind staan dat het rijden op het ding minder dynamisch is dan je op het eerste gezicht zou denken. Het is werken om hem te sturen en daar hebben we al die tijd niet echt een lekker gevoel bij gekregen. De motor zouden we er zeker niet voor laten staan.

Voorserie
Bij de introductie van de Can-Am Spyder RT in Washington reden we met zogenaamde pre-production protoypes. Dat wil zeggen dat de Spyders nog niet zijn gebouwd volgens de definitieve specificaties en dat er nog onvolkomenheden waren op de testvoertuigen. Wij kunnen natuurlijk niet beoordelen óf en hóe de problemen die we tegenkwamen op elk van de testvoertuigen worden opgelost. In ieder geval zouden deze punten worden verbeterd volgens fabrikant BRP: warmtewering boven de motor (tussen je benen wordt het nu een graadje of vijftig, en in het handschoenenvakje kun je niets bewaren), knop richtingaanwijzer hapert, opstarten computer duurt ca. 40 seconden ( je kunt ook niet eerder starten), computer geeft valse waarschuwingen met betrekking tot olieniveau, watertemperatuur, motormanagement. De definitieve productie start binnenkort en rond de jaarwisseling komen de eerste exemplaren naar Nederland.

Spyder-abracadabra
Volgens goed Noord-Amerikaans gebruik worden alle voorzieningen aangeduid met een afkorting. De Spyder zit vol met allerlei systemen die op de een of andere manier bijdragen aan de veiligheid. Hieronder zetten we ze allemaal op een rijtje – voorzien van hun officiële benaming.
RS Roadster Sport: de versie van de Spyder zonder alle koffers.
RT Roadster Touring: de tweepersoons toerversie.
EBD Electronic Brake Distribution: verdeelt de remkracht over de wielen die de meeste grip hebben.
ABS Anti-lock Braking System: voorkomt dat de wielen blokkeren bij een noodstop.
VSS Vehicle Stability System: moet ervoor zorgen dat bij plotselinge bewegingen de Spyder niet in een slip raakt, of omslaat. SCS, TCS en ABS maken deel uit van dit systeem.
TCS Traction Control System: onderbreekt de ontsteking als door te veel gasgeven het aangedreven wiel gaat spinnen.
SCS Stability Control System: zorgt ervoor dat de Spyder die kant op blijft gaan die je wilt. Het kan individuele wielen afremmen.
DPS Dynamic Power Steering: snelheidsafhankelijke stuuurbekrachtiging.
DESS Digitally Encoded Security System: startonderbreker.
RECC Roadster Electronic Command Centre: verzameling knoppen aan je linkerhand waarmee je de boordcomputer en audio bedient.
SM5 Sequential Manual 5-speed: 'hand'geschakelde vijfbak.
SE5 Semi-Automatic 5-speed: geen koppeling, geen voetbediening. Schakelen met een drukknop.
SST Surrounding Spyder Technology: benaming voor het Y-vormige chassis

Karretje erbij?
Voor de echte groottoerist heeft Can-Am een bijpassende bagagetrailer ontworpen. Helemaal in lijn met de Spyder RT, dus met dezelfde achterlichten. Er zit 622 liter bagageruimte in en de wielen zijn onafhankelijk geveerd. Je kunt de bovenkant op twee plaatsen openen. Zodra je de stekker van de wagen aansluit op het moedervoertuig, registreert het stabiliteitssyteem de aanhanger en past het programma aan. De verwachte prijs van de bagagewagen is zo'n 6000 euro. Bij een korte proefrit was de wagen goed te voelen achter de Spyder. Het is best een gewicht en nu was hij nog helemaal leeg ook.

Tekst: Damiaan Hage, foto's: Tom Riles, Gene Sweeney jr

MotorNL Nieuwsbrief

Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief of aanbiedingen en blijf iedere week op de hoogte van al het nieuws, motortests, leuke routes of aanbiedingen.






Hierbij geef ik toestemming om me via email, met de informatie die ik in dit formulier opgegeven heb, nieuwsbrieven te sturen.

Uitschrijven kan op elk moment, onder iedere nieuwsbrief staat onderaan een link om uit te schrijven. We hebben je privacy hoog in het vaandel, onze privacy policy is op de website te lezen. Als je dit formulier instuurt, dan ga je akkoord met de voorwaarden genoemd in de privacy policy.


Over de auteur

De redactie van Motor.nl bestaat uit alle redactieleden van MOTO73, Promotor en Classic & Retro. Redacteuren Ad van de Wiel, Jan Kruithof, Eddie de Vries, Nick Enghardt, Maikel Sneek en diverse freelancers zijn dagelijks actief voor Motor.nl.