KTM 990 Adventure, 990 Adventure R

Energiek gezelschap

Avontuurlijk en initiatiefrijk, we stralen het maar wat graag uit naar de buitenwereld. Deze eigenschappen staan immers te boek als stoer en hebben iets begeerlijks. KTM grossiert ook in deze karaktertrekjes, door zich op een bepaalde manier te onderscheiden van de rest. En dat geldt zeker voor de vernieuwde KTM 990 Adventure en de Adventure R.

Zo’n zes jaar geleden kwam KTM op de proppen met de avontuurlijk ingestelde Adventure. De Oostenrijkse fabrikant, beroemd om zijn motoren met genopte banden om de velgen, waagde met dit hoogpotige model behoedzaam de oversteek naar het asfalt. Als eerste zag de 950 Adventure het levenslicht. En vanaf het begin viel de door twee carburateurs gevoede 950cc-twin in de smaak. Vooral de enthousiaste loop van het blok en de uitstekende stuureigenschappen waren (en zijn) pluspunten die je niet zomaar van tafel kon vegen. Een bovengemiddelde aandachtstrekker was het bovendien, vooral door de – op z’n zachtst gezegd – markante en rechthoekige vormgeving. Dit ontwerp hing, en hangt nog steeds, heel dicht tegen de onvermoeibare zandhappers aan uit de Dakar-rally. Begin 2006 gaf KTM de Adventure een flinke oppoetsbeurt. Grootste verandering was de toepassing van injectie. Bovendien kwam er een S-uitvoering die over meer veerweg beschikte en dus meer terreingericht is. Trouwens, de hoonsteen werd ook door de 75°-V-twin gejaagd, waardoor het slagvolume steeg van 942 naar 999 cc. Het vermogen van 98 pk bleef gelijk. Opmerkelijk, maar aan de andere kant geheel in stijl met KTM’s modelaanduiding kreeg de opvolger de aanduiding 990 Adventure mee, en dus niet de verwachte 999. Wellicht rolt 990 gemakkelijker van de tong… Hoe dan ook, nu in 2009 staan hier wederom twee vernieuwde avontuurlijke motoren voor ons. De normale 990 Adventure en de 990 Adventure met de toevoeging R. Laatstgenoemde vervangt dus feitelijk de eerdere S-versie. Het moge duidelijk zijn, de R is veel radicaler dan de gewone Adventure, die overigens ook niet mals is. En hoe herken je de R? Heel eenvoudig, onder andere door een zwart/wit/oranje kleurstelling (de gewone is alleen in oranje en zwart/wit), langere veerwegen, het vlakke zadel en het ontbreken van ABS.

Gretig en gewillig
Een vernieuwd model uitbrengen en dan het motorische hart ongemoeid laten, dat kan natuurlijk niet. Daarom hebben ze in Oostenrijk nog eens kritisch gekeken naar de compact opgebouwde vloeistofgekoelde twin. Nieuw ontworpen zijn de verbrandingskamers, de in- en uitlaatkanalen en de nokkenassen. Deze veranderingen zorgen voor een betere ademhaling en een vermogenstijging van 98 naar 106 pk. De R-versie is zelfs goed voor 115 pk. De vermogensaanwas ten opzichte van de gewone Adventure zit ‘m puur in de elektronica. Nog een groot voordeel van de nieuwe cilinderkop-lay-out is dat het tijdrovende kleppen stellen tijdens de 1000-beurt voltooid verleden tijd is. Naast de koppen zijn ook de zuigers, drijfstangen en de krukas aangepakt. Alle onderdelen zijn lichter geconstrueerd om zo min mogelijk roterende en oscillerende massa in het blok te veroorzaken. Als laatste is het Keihin-motormanagementsysteem op het vlak van de koudestartregeling, de hoogtecompensatie en de gasrespons verbeterd. Dat het met die respons wel goed zit merk je al in de eerste meters. De tweecilinder hangt verrukkelijk aan het gas en reageert perfect op je commando’s. Gretig, gewillig en snel hamert de twin onverstoorbaar door zijn hele toerenbereik. Dat belooft wat! Keerzijde is dat je de boel een beetje moet opwinden wanneer je vanuit stilstand vertrekt, want juist door de gewichtsbesparende maatregelen in het blok merk je duidelijk dat er bar weinig vliegwieleffect in het LC8-blok verstopt zit. En hoewel de R-versie een pk-voordeel heeft (9 stuks) trekt hij gevoelsmatig niet veel harder dan de normale Adventure. Wel trilt de R-versie iets meer in het hele toerengebied dan zijn iets minder sterkere broeder. Verschil in de bediening van de versnellingsbakken is er niet. Beide kandidaten geven een behoorlijke klap wanneer je de eerste versnelling inlegt, daarna schakelen de zesbakken licht en direct.

Zweverige karaktertrekje
Duidelijk verschil zit er in de zitposities. En dan bedoel ik niet de afstand die je armen moeten overbruggen naar het stuur, die is gelijk, maar het verschil in zithoogte. Is de Adventure met zijn zadelhoogte van 860 mm al een behoorlijke klim, de R steekt er met zijn 915 mm met kop en vooral schouders bovenuit. Balanceren op één voet voor de verkeerslichten is dus een verplicht nummertje. Een gegeven waar je ook aan moet wennen zijn de twee vulopeningen van de tank. Bij het pompstation sta je – zeker in het begin – steevast te klooien. De ene kant heb je al open, maar de andere nog niet. Dus eerst de ene kant afsluiten en dan de andere weer open… Ach, na een paar keer tanken ben je eraan gewend zullen we maar zeggen. Iets waar je absoluut niet aan hoeft te wennen is het stuurgedrag. Want hoe hoog en pompeus de Adventures ook zijn, ze zijn tot op de millimeter nauwkeurig te positioneren. Sturen kost amper kracht en gaat neutraal. Lange doordraaiers, korte bochten of een straatje keren, het is een fluitje van een cent. Vooral op de bok van de normale variant, die stuurt beduidend strakker en preciezer dan zijn R-broer. Oorzaak? De veel langere veerwegen en de soepele veerelementen aan boord van de R. Hierdoor wordt-ie op hoge snelheden (+150 km/h) behoorlijk zoekerig. Natuurlijk, aan de high-tech vering is alles instelbaar, maar het lichtvoetige en zweverige karaktertrekje filter je daarmee niet weg. Vanzelfsprekend hebben de lange veerwegen ook hun voordeel. Helemaal als je asfalt inruilt voor een zand- of grindpad. Dan is het van meet af aan de R-versie die het voortouw neemt. Met zijn grotere bodemvrijheid en soepelere vering strijkt-ie oneffenheden sneller en beter glad dan zijn iets meer straatgeoriënteerde opponent. Trouwens, als het zand niet al te mul is kun je nog aardig tekeer gaan met de Adventures. De Pirelli Scorpions A/T bijten zich behoorlijk vast in de ondergrond. Maar wee je gebeente als de onderlaag zacht wordt. Dan heb je aan beide machines meer dan je handen vol. Dan voel je pas de kilo’s die je mee sjouwt. En gooi je het gas dicht dan weet het voorwiel niet hoe snel-ie z’n kop in het zand moet steken…

Sneeuwvlokje
Nog even over de banden. Tijdens de test werden we verrast door alle soorten weer die je maar kunt bedenken. Zon, regen, hagel en sneeuw, noem maar op. Toch geven de Pirelli’s onder deze (veelal) listige omstandigheden bijzonder veel grip. Een tikje tegenvallend is de grip van de remblokken op de dubbele schijven in de voorwielen. De tweezuigerremklauwen moeten alle zeilen bijzetten om flink te vertragen, iets dat je ook merkt in je remhendel. Doorknijpen is aan te bevelen. In het zadel van de Adventure R moet je bovendien eerst een stuk van de 265 mm veerweg wegremmen alvorens het spul vertraagt, de gewone versie heeft hier met zijn kortere veerweg (210 mm) een stuk minder last van. Het vangnet, ABS genaamd, is alleen te vinden op de gewone Adventure. Uitschakelbaar is het niet (nadeel in het zand), maar het systeem komt op een mooie manier in actie als de tijd er rijp voor is. Overigens, de achterremmen op beide motoren werken erg goed. Met weinig voetkracht haal je een stevige vertraging. Nog een item dat op beide motoren prima voor elkaar is, is de klokkenwinkel. Het inmiddels bekende KTM-dashboard heeft een analoge toerenteller geflankeerd door een display met daarin allerhande info over kilometerstanden, tripmeters en koelwatertemperatuur. Je krijgt zelfs een waarschuwing in de vorm van een sneeuwvlokje als de temperatuur richting het vriespunt daalt. Een benzinemeter ontbreekt jammer genoeg. Wel heb je de beschikking over een 12volt-aanstuiting en een alarmlichtschakelaar. Buitengewoon handig is het vakje boven op de tank, naast de huisvesting van een rijtje zekeringen kun je hier papieren, portemonnee en ander klein grut gemakkelijk kwijt.

Toegankelijker
Met de twee vernieuwde Adventures zet KTM zich nog duidelijker op de kaart in het allroad-segment. Want zeg nu zelf, als je op zoek bent naar een alleskunner waarmee je op straat geen modderfiguur slaat en ook nog eens vrij gemakkelijk van de gebaande paden afwijkt, dan kun je gewoonweg niet om deze twee avonturiers heen. Toegegeven, in eerste instantie denk je dat deze mastodonten niet op hun plek zijn wanneer asfalt plaatsmaakt voor onverhard. Toch gaat zo’n expeditie best aardig, mits de ondergrond niet al te zwaar wordt. Daar kunnen legio andere concurrenten nog een puntje aan zuigen. De KTM’s blinken naast het vraatzuchtige motorblok uit in de zaligmakende stuureigenschappen, de riante zitpositie en de prima windbescherming. Maar natuurlijk, er zijn ook een paar nadelen. Zo zijn beide KTM’s stevig geprijsd, zijn ze behoorlijk dorstig (gemiddeld 1 : 14,3) en bijten de voorremmen niet echt stevig van zich af. Bovendien moet je overweg kunnen met de hoge zitpositie, met name die van de R-versie. Daarom en door het standaard aanwezige ABS is de gewone Adventure toegankelijker dan de R, die op zijn beurt weer niet terugdeinst voor het ruwe en grove werk naast het asfalt.

Powerparts
Op zoek naar originele accessoires voor de Adventure? Kijk dan op www.ktm.nl onder het kopje Powerparts. Daar vind je allerlei spullen om je motor nog completer en persoonlijker te maken. Van handvatverwarming tot koffers, carbondelen en uitlaatsystemen. Je kunt het zo gek niet bedenken of KTM heeft het.

Prijzen andere avonturiers
BMW R1200GS €15.050
BMW R1200GS Adventure €16.500
Benelli TreK 1130 €13.800
Buell Ulysses XB12X €13.395
Honda XL1000V Varadero €12.990
Moto Guzzi Stelvio ABS €15.490
Moto Morini Granpasso 1200 €14.990
Triumph Tiger €12.540

Tekst: Ramón van Dijk, foto’s: Karin Kramer

MotorNL Nieuwsbrief

Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief of aanbiedingen en blijf iedere week op de hoogte van al het nieuws, motortests, leuke routes of aanbiedingen.






Hierbij geef ik toestemming om me via email, met de informatie die ik in dit formulier opgegeven heb, nieuwsbrieven te sturen.

Uitschrijven kan op elk moment, onder iedere nieuwsbrief staat onderaan een link om uit te schrijven. We hebben je privacy hoog in het vaandel, onze privacy policy is op de website te lezen. Als je dit formulier instuurt, dan ga je akkoord met de voorwaarden genoemd in de privacy policy.


Over de auteur

De redactie van Motor.nl bestaat uit alle redactieleden van MOTO73, Promotor en Classic & Retro. Redacteuren Ad van de Wiel, Jan Kruithof, Eddie de Vries, Nick Enghardt, Maikel Sneek en diverse freelancers zijn dagelijks actief voor Motor.nl.

Misschien vind je dit ook interessant?