Het TT Circuit Assen maakt zich op voor een nieuw seizoen. Of het nu MotoGP, Moto2, Moto3, World Superbike, World Supersport, World Sportbike, BSB Superbike, IDM Superbike of het Dutch Superbike betreft: ze komen allemaal in actie op The Cathedral of Speed in Drenthe. Maar hoe hebben de rondetijden van al deze klassen zich in 2025 tot elkaar verhouden? En welke klasse heeft op de huidige lay-out de meeste progressie geboekt? Tijd voor een grondige analyse.
Dit verhaal begint bij de laatste ronde van de 500cc-race tijdens de TT Assen van 1991, wanneer Kevin Schwantz jacht maakt op leider Wayne Rainey. Het duo is bezig aan een razendsnelle ronde, waarbij Rainey zelfs nog iets sneller lijkt dan Schwantz. Maar als ze voor de laatste keer de Geert Timmer-bocht aansnijden, gaat het mis voor Rainey. De regerend wereldkampioen maakt een zeldzame stuurfout. Schwantz profiteert, wint de race en zet met een 2.02,443 een absoluut ronderecord neer. Hoe bijzonder die ronde was, blijkt pas ruim tien jaar later. Wanneer de 500cc-klasse na 2001 ophoudt te bestaan, staat deze tijd nog altijd overeind als snelste raceronde. Zelfs Valentino Rossi weet het record niet te verbeteren; dat gebeurt pas met de introductie van de MotoGP-klasse in 2002. In trainingen werd weliswaar sneller gereden, maar officiële ronderecords worden in de race gevestigd. Absolute ronderecords – zoals we die tegenwoordig noemen – kunnen ook tijdens de training of kwalificatie tot stand komen. Dat een rondetijd zoals die van Schwantz meer dan tien jaar standhoudt, is uniek. Niet alleen voor Assen, maar ook wereldwijd. Door de voortdurende ontwikkeling van mens en machine gaan de rondetijden immers vrijwel elk jaar verder omlaag. Ook in 2025 sneuvelden op het TT Circuit Assen in meerdere raceklassen weer ronderecords, al gold dat niet voor alle categorieën. Dat heeft onder meer te maken met wisselende weersomstandigheden, die een directe invloed hebben op de baancondities.
Allersnelste ronde bleef staan
De huidige lay-out van het TT Circuit Assen, met een lengte van 4,542 kilometer, wordt sinds 2010 gebruikt. De laatste aanpassing volgde na de TT van 2009, toen de Ruskenhoek sneller werd gemaakt. Deze ‘snelle Ruskenhoek’ wordt sindsdien uitsluitend gebruikt door de MotoGP, WorldSBK en BSB. De ‘langzame Ruskenhoek’ bleef eveneens behouden en wordt ingezet bij onder meer het IDM en ONK/IDC. Daardoor zijn rondetijden uit deze kampioenschappen eigenlijk niet één op één te vergelijken met die van de WK-klassen en de BSB. Alle ronderecords (dus in raceverband) werden in 2025 op de snelle Ruskenhoek verbroken, met uitzondering van de MotoGP. De snelste raceronde van Francesco Bagnaia uit 2024 – 1’31.866 – bleef onverbeterd. Ook het absolute ronderecord van diezelfde Bagnaia, gezet tijdens de kwalificatie van 2024, bleef staan: 1’30.540. Tijdens de komende TT Assen in 2026 krijgen de MotoGP-coureurs hun laatste kans om deze tijden binnen het huidige 1000cc-reglement aan te scherpen.
Het oude TT circuit Assen bestaat niet meer en dit is waarom!
De verschillen tussen de raceklassen zijn vrij helder. De MotoGP is uiteraard het snelst. De WorldSBK volgt op de tweede plaats en is tussen één en twee seconden langzamer. Daarbij moet worden aangetekend dat WorldSBK-ronderecords zijn gereden met zeer zachte banden in de Superpole-race, terwijl bij de MotoGP uitsluitend ronderecords uit de lange race gelden. De Moto2 is een kleine twee seconden langzamer dan de WorldSBK en ongeveer anderhalve seconde sneller dan de WorldSSP. De Moto3 geeft op het TT Circuit Assen ruim drie seconden toe op de WorldSSP. Zoals in het overzicht te zien is, gaat het in de WorldSSP300 beduidend langzamer dan in de Moto3; het verschil bedraagt bijna acht seconden.
MotoGP ontwikkeling ronderecords
| Jaar | Rijder | Motorfiets | Rondetijd | Snelheid (km/u) |
|---|---|---|---|---|
| 2012 | Dani Pedrosa | Honda | 1’34.548 | 172,9 |
| 2015 | Marc Márquez | Honda | 1’33.617 | 174,6 |
| 2021 | Fabio Quartararo | Yamaha | 1’32.869 | 176,0 |
| 2022 | Aleix Esparagaró | Aprilia | 1’32.500 | 176,7 |
| 2024 | Francesco Bagnaia | Ducati | 1’31.866 | 177,9 |
Nieuwe Sportbike-klasse
De ronderecords in de WorldSSP300 zullen blijven staan, aangezien de World Sportbike-klasse haar intrede doet. Deze nieuwe klasse zal beduidend sneller zijn. De IDM Sportbike was in 2025 al actief en reed, zelfs met de langzame Ruskenhoek – goed voor een verschil van circa 1,5 tot 2 seconden ten opzichte van de snelle variant – al veel sneller dan de WorldSSP300 ooit deed. IDM Sportbike-winnaar Kas Beekmans klokte 1’44.971 als snelste rondetijd, terwijl het absolute ronderecord van Jeffrey Buis, gereden tijdens een training, bijna drie seconden langzamer is. Tel daar nog de winst van 1,5 tot 2 seconden door de snelle Ruskenhoek bij op en je mag aannemen dat de World Sportbike komend seizoen richting 1’43 hoog of zelfs 1’42 laag zal gaan.
Daarnaast is er nog een Nederlander met een absoluut ronderecord op zijn naam: Collin Veijer. Zijn tijd uit 2024 maakt hem nog altijd de snelste Moto3-coureur ooit in Assen. Net als Buis reed Veijer deze tijd niet in de kwalificatie, maar tijdens een (vrije) training. Tot slot de British Superbike, die in 2025 na zes jaar afwezigheid terugkeerde naar Assen. De snelste rondetijd van Scott Redding was een halve seconde langzamer dan de beste Moto2-tijd van Diogo Moreira en bijna een seconde sneller dan die van Stefano Manzi in de WorldSSP. Het verschil in rondetijden tussen de WorldSBK en British Superbike zit voornamelijk in het feit dat er in de BSB zonder elektronica wordt gereden.
Evolutie rondetijden in Assen
Om de evolutie van rondetijden tussen de verschillende klassen goed te vergelijken, is het meest logisch om te kijken naar de periode van 2012 tot nu. De MotoGP stapte in 2012 weer over van 800cc- naar 1000cc-motoren, de Moto3-klasse maakte zijn debuut en de British Superbike reed voor het eerst op het TT Circuit Assen. De meeste progressie in rondetijden werd gezet in de Moto3-klasse, wat verklaarbaar is omdat deze klasse in 2012 nieuw was. Wanneer we de Moto2-klasse vanaf het begin in 2010 tot nu zouden bekijken, bedraagt het verschil 3,339 seconde, vergelijkbaar met de Moto3.
Bij de Moto3 speelde naast de algemene ontwikkeling van de klasse ook de bandenwissel in 2024 van Dunlop naar Pirelli een belangrijke rol in de duidelijke verbetering van de rondetijden. In de Moto2 werd rond dezelfde periode eveneens van bandenfabrikant gewisseld, al had dit een minder grote impact. In deze klasse – waarin iedereen met identieke motorblokken rijdt – werd in 2019 bovendien overgestapt van 600cc Honda-viercilinders naar Triumph 765cc-driecilinders. Dat zorgde vrijwel direct voor een aanzienlijke verbetering van de rondetijden.
Interview Mark van Aalderen – directeur TT Circuit Assen: ‘We zijn hier voor de motorsport’
Bij zowel WorldSBK als MotoGP is de evolutie in rondetijden vergelijkbaar, maar vond deze op verschillende momenten plaats. De MotoGP maakte in 2015 een forse sprong van bijna een seconde, waarna na enkele jaren met mindere weersomstandigheden in 2019 de rondetijden in de kwalificatie en in 2021 in de race flink naar beneden gingen. In die periode vond binnen de koningsklasse ook veel ontwikkeling plaats op het gebied van aerodynamica, elektronica en hydraulica. Dit zorgde er vervolgens voor dat de rondetijden in de laatste vier jaar nog veel verder naar beneden zijn gegaan. De WorldSBK zette de grootste stap met de introductie van de Superpole-race (sprint), waarin met aanzienlijk zachtere banden wordt gereden.
Evolutie per klasse: 2012 t.o.v. 2025
De Supersport-klasse liet van de vijf WK-klassen de kleinste evolutie zien. Dat is goed te verklaren, aangezien de voormalige Supersport-motoren de afgelopen decennia relatief weinig technische updates hebben ondergaan en de huidige ‘Next Generation’-klasse tegenwoordig door de huidige ‘balansregel’ bewust wordt beperkt om de prestaties gelijk te houden. De WorldSSP300 is in deze vergelijking buiten beschouwing gelaten, omdat deze klasse pas in 2017 zijn intrede deed.
| Klasse | 2012 | 2025 | Verschil (s) |
|---|---|---|---|
| MotoGP | 1’34.548 | 1’31.866 | 2.682 |
| Moto2 | 1’38.391 | 1’35.580 | 2.811 |
| Moto3 | 1’44.004 | 1’40.395 | 3.609 |
| WorldSBK | 1’36.312 | 1’33.581 | 2.731 |
| WorldSSP | 1’38.608 | 1’36.952 | 1.656 |
| BSB | 1’38.295 | 1’36.032 | 2.263 |
Nieuw asfalt
Wat bij alle genoemde WK-klassen opvalt, is het verschil in rondetijden tussen 2019 en 2021. Dat heeft niets te maken met de coronaperiode, toen in Assen de TT en WorldSBK van 2020 geen doorgang vonden. Uiteraard was er in die twee jaar sprake van doorontwikkeling, maar de grootste verandering kwam door het nieuwe asfalt dat in 2020 op het TT Circuit Assen werd aangebracht. Dit zorgde voor meer grip en daarmee snellere rondetijden. In 2020 werd er wél gereden op Assen door het Duitse IDM-kampioenschap en op het kersverse asfalt werden toen extreem snelle tijden neergezet. Het absolute ronderecord van Jonas Folger – 1’37.353, nog met de langzame Ruskenhoek – is na 2020 zelfs nog nooit meer verbeterd.
Ook in de Dutch Superbike-klasse gingen de rijders in 2020 harder dan ooit tevoren. Kortom, de ontwikkeling van rondetijden heeft niet alleen te maken met de vooruitgang van mens en machine, maar zeker ook met baancondities. In dit geval speelde het nieuwe asfalt een doorslaggevende rol. Het was dan ook niet vreemd dat de WK-klassen in 2021 aanzienlijk sneller rondgingen dan in 2019, ondanks het feit dat volgens veel rijders de grip toen al iets minder was dan in 2020.
Nationale kampioenschappen
De British Superbike keerde in 2025 terug naar Assen, nadat er in 2019 voor het laatst was gereden. Ondanks zes jaar afwezigheid werd er qua rondetijd slechts drie tienden van een seconde gewonnen. Zelfs met de eerdergenoemde voordelen van het nieuwe asfalt is dat verschil relatief klein. De belangrijkste verklaring daarvoor ligt in de weersomstandigheden in 2025: die waren verre van ideaal, waardoor er vanaf zaterdag feitelijk maar één sessie – Race 2 – op een volledig droge baan kon worden verreden.
Kijken we naar het nationale niveau, dan moeten we bij de Dutch Superbike helaas concluderen dat de rondetijden niet dezelfde evolutie hebben doorgemaakt als bij de WK-klassen en de BSB. In de periode 2010, 2011 en 2012 waren toenmalige Dutch Superbike-toppers als Barry Veneman, Arie Vos en Danny de Boer al in staat om rondetijden in de 1’38 te rijden. Maar in de afgelopen vijftien jaar is het slechts een handjevol rijders gelukt om opnieuw onder de 1’39 te duiken. Sterker nog: tijdens de huidige IDC-races van de Dutch Superbike liggen de snelste rondetijden vaak niet eens onder de 1’40. Een verrassende conclusie is dat niet, maar wel een pijnlijke. Het niveau van de Nederlandse wegracekampioenschappen in zowel de Superbike- als Supersport-klasse is helaas niet meegegroeid met de ontwikkelingen op internationaal en WK-niveau.
2025 en ronderecords TT Circuit Assen
| Klasse | Snelste Raceronde 2025 | Ronderecord | Absoluut Ronderecord |
|---|---|---|---|
| MotoGP | 1’32.220 – 177,3 km/h – Francesco Bagnaia | 1’31.866 – 177,9 km/h – 2024 – Francesco Bagnaia | 1’30.540 – 180,5 km/h – 2024 – Francesco Bagnaia |
| Moto2 | 1’35.580 – 171,0 km/h – Diogo Moreira | 1’35.580 – 171,0 km/h – 2025 – Diogo Moreira | 1’34.777 – 172,5 km/h – 2025 – Diogo Moreira |
| Moto3 | 1’40.395 – 162,8 km/h – Joel Kelso | 1’40.395 – 162,8 km/h – 2025 – Joel Kelso | 1’39.703 – 163,9 km/h – 2024 – Collin Veijer |
| WorldSBK | 1’33.581 – 174,7 km/h – Nicolò Bulega | 1’33.581 – 174,7 km/h – 2025 – Nicolò Bulega | 1’32.596 – 176,6 km/h – 2025 – Sam Lowes |
| WorldSSP | 1’36.952 – 168,7 km/h – Stefano Manzi | 1’36.952 – 168,7 km/h – 2025 – Stefano Manzi | 1’36.184 – 170,0 km/h – 2025 – Can Öncü |
| WorldSSP300 | 1’48.158 – 151,2 km/h – Bernat Fernandez | 1’48.158 – 151,2 km/h – 2025 – Bernat Fernandez | 1’47.875 – 151,6 km/h – 2025 – Jeffrey Buis |
| British Superbike | 1’36.032 – 170,2 km/h – Scott Redding | 1’36.032 – 170,2 km/h – 2025 – Scott Redding | 1’35.529 – 171,1 km/h – 2025 – Bradley Ray |
Langzame Ruskenhoek IDM Superbike
| Jaar | Rijder | Tijd | Snelheid |
|---|---|---|---|
| 2025 | Lukas Tulovic | 1’37.415 | 168,3 km/h |
| 2020 | Jonas Folger | 1’37.353 | 168,5 km/h |
| Hoogste gemiddelde snelheid |
| De hoogste gemiddelde snelheid staat nog altijd op naam van Valentino Rossi – en dat zal waarschijnlijk ook zo blijven. Bij zijn eerste bezoek aan Assen met de Yamaha YZR-M1 in 2004 realiseerde de Italiaan tijdens de training een tijd van 1’58,758. Dat komt overeen met een gemiddelde snelheid van maar liefst 182,7 km/u. Dit alles gebeurde nog op het ‘oude circuit’, dat destijds een lengte had van 6.027 meter. |
Foto’s: Henk Keulemans, ANP, WorldSBK
