Het weekend van 6 en 7 maart 1993 markeerde een bijzonder moment in de Nederlandse motorsportgeschiedenis. Voor het laatst streek het wereldkampioenschap ijsspeedway voor landenteams neer in Nederland, met het IJsstadion Drenthe in Assen als decor. De Nederlandse ploeg had geen uitgesproken kopman, maar met Robert Jan Munnecom, Tjitte Bootsma en Anne van der Helm beschikte bondscoach Ab de Groot over een homogeen en vechtlustig team.
Voor de ogen van twintigduizend toeschouwers, verspreid over twee dagen, vochten Rusland en Zweden om goud en zilver. Zoals zo vaak trokken de Russen aan het langste eind. Maar in de schaduw van die strijd werkten de Nederlanders stilletjes aan een opmerkelijke prestatie. Tjitte Bootsma, later bekend als constructeur van winnende rijwielgedeelten, scoorde zonder een heatzege de meeste punten. Ook Robert Jan Munnecom, binnen de ijsspeedwaywereld vaak als einzelgänger bestempeld, leverde met zijn kenmerkende inzet een belangrijke bijdrage voor het Nederlandse team.
Olof Races: racen om de vijver #terugblik
Maar de revelatie van het seizoen was Anne van der Helm. Een half jaar na zijn Europese titel grasbaanracen besloot hij onder begeleiding van Roelof Thijs zijn talenten ook op het ijs op de proef te stellen. Met succes: als eerste Nederlander sinds Thijs plaatste hij zich op eigen kracht voor de wereldfinale, waar hij in het Russische Saransk veertiende werd. Zijn sterke progressie leverde Nederland ineens een derde rijder op die serieus kon scoren.
De Groot plaatste Van der Helm in de reservepositie. Een keuze die cruciaal bleek. Door Van der Helm op strategisch juiste momenten in te zetten, wist Nederland na twee dagen racen zowel Duitsland als Italië achter zich te laten. Daarmee schreef de ploeg geschiedenis: het was de eerste én tot nu toe enige keer dat Nederland een podiumplaats behaalde in het ijsspeedway.
Voor Van der Helm bleef het bij een kortstondig avontuur. Door de invoering van het GP-systeem met meerdere races in het seizoen en de combinatie met zijn werk als onderhoudsmonteur moest hij het ijs al snel weer verlaten. Van der Helm concentreerde zich voortaan weer op de grasbanen. Ook voor het IJsstadion Drenthe was 1993 een afsluiting: direct na het evenement begon de bouw van de nieuwe semi-overdekte ijsarena De Smelt, dat tot 2016 het toneel van de Nederlandse GP-ronden zou vormen.
Nu, decennia later, keert het landentoernooi terug op Nederlandse bodem. Op 12 april vormt Thialf in Heerenveen het decor van de Ice Speedway of Nations, zoals het kampioenschap tegenwoordig heet. Zonder de uitgesloten Russische grootmacht lijken de Nederlandse kansen op een nieuwe medaille groter dan ooit.
Tekst en foto: Gert Bos
