Een foto die genomen wordt op exact het moment dat iemand een bijzondere ingeving krijgt, die ook werkelijkheid zal worden. En een heel groot effect zal hebben op de motorwereld. Dat zie je niet vaak. Maar toch is dat precies wat deze foto weergeeft.
Om een beter beeld te hebben waar het om gaat moeten we eerst even terug in de tijd. Naar de wondermooie jaren ’70 en ‘80. Een prachtige periode in de motorhistorie. De grote Japanse motormerken bliezen de motorwereld nieuw leven in, niet gehinderd door al te veel praktische kennis over goed sturende rijwielgedeeltes. Dus werden hun krachtige viercilinder motorblokken als plantjes in een moestuin verpot in de meest fantastische rijwielgedeeltes die de Europese specialbouwers maar konden bedenken in die periode. Denk maar eens aan wonderbouwers zoals Eckert, Egli, MoKo, Moto Martin, Nico Bakker, Bimota, Rickman, NCR, Segale, Fallert… om maar eens een willekeurige en volledig incomplete greep te doen.
125 jaar Indian: America’s First Motorcycle Company
Iemand die wat mij betreft een ereplaatsje inneemt in deze categorie is de in 2004 op 52-jarige leeftijd aan kanker overleden Antonio Cobas. Hij was een monteur, motorontwerper én constructeur die voornamelijk als autodidact door het leven is gegaan. Het moderne aluminium twin spar-frame, dat zich kenmerkt door een zo rechtstreeks mogelijke verbinding met brede aluminium profielen tussen balhoofd en het scharnierpunt van de achterswingarm, is een uitvinding van Antonio Cobas. Het ontstond medio jaren ‘80, in een tijd dat de meeste frames nog van staal waren en een klassieke wieg vormden.
Na het grote succes van zijn nieuwe aluminium twin spar-frames in de GP-racerij duurde het niet lang of de meeste motorfabrikanten kopieerden Antonio’s idee. Zijn concept domineerde en domineert nog steeds de Grand Prix. Dankzij het racesucces was het een kwestie van tijd of de alu twin spar-frames doemden ook op in de showroom. Wandel vandaag de dag een motorzaak in en het wordt duidelijk hoe groot Cobas’ invloed nog steeds is.
In gedachten verzonken
Antonio begon zijn carrière in de Spaanse Formule 1430, maar werd voor het eerst bekend dankzij de Siroko, een innovatieve wegracer met een mooi opgevoerd 250cc Rotax tweetakt motorblok. In 1981 was Antonio de eerste die een carbonfiber stroomlijn wist te bedenken en te realiseren. In 1982 richtte hij Kobas op en de Kobas Rotax was de eerste wegracer ter wereld die met het alu twin spar-frame uitgerust werd.
Maar Antonio’s idee werd eerst uitgewerkt in staal. In 1982 bouwde hij een nieuw frame voor zijn Kobas-Ducati 900 enduranceracer waar hij het principe van een rechte lijn tussen balhoofd en swingarmscharnierpunt voor het eerst tot uiting probeerde te brengen. Het eindresultaat werd zorgvuldig getest en later uitgewerkt in het twin spar aluminium-frame voor de Kobas 250 wegracer waar bijvoorbeeld Sito Pons grote successen mee zou behalen. Antonio’s Ducati enduranceracer zien we op deze foto die ik zelf heb kunnen nemen tijdens de eerste testsessie op het circuit van Calafat in 1982. Cobas is degene met het rode shirt, hij was diep in gedachten verzonken terwijl hij naar de motor keek. Carlos Cardus, in zijn blauwe leren pak, kijkt peinzend naar de Kobas-Ducati 900 en Salvador Canellas, in zijn geel/blauwe leren pak, is de motor aan het warmdraaien. Toen ik Antonio een paar maanden later tijdens de eerste testrace met deze machine op het circuit van Albacete een afdruk van de foto gaf, vroeg ik hem waar hij toen aan zat te denken. Zelf was ik van mening dat hij naar het rijwielgedeelte zat te kijken, met de vraag of het wel een goed idee geweest was om die Duc zo’n enorme wielbasis mee te geven, maar dat was niet zo.
Hij vertelde me dat hij keek naar het frame. Hij vroeg zich af wat het effect zou zijn als hij de twee, redelijk evenwijdig lopende buizen van het balhoofd naar de achterswingarm en van het balhoofd naar de voorkant van het motorcarter, dichter bij elkaar zou brengen. Of misschien, nog beter, samen zou kunnen voegen. En waarom dan niet, om gewicht te besparen, in de vorm van één breed aluminium draagprofiel – met een hartlijn die loopt vanaf het midden van het balhoofd tot het hart van het scharnierpunt van de swingarm. Voor een eenvoudige wegracer zou dit een uitkomst zijn, maar was het voor de zware Ducati met twee stampende 450cc-cilinders misschien wat te veel van het goede? “Dat,” zei Antonio, “ging door me heen toen ik naar mijn racer zat te kijken.”
Wereldtitels in de GP
De rest is historie. Korte tijd later zou de Kobas-Rotax zijn intrede doen met het eerste alu twin spar-frame uit de motorhistorie. Toen Antonio niet al te lang daarna samenging werken met auto-industrieel Jacinto Moriana ontstonden de JJ-Cobas racers. Het was een kwestie van tijd of Antonio’s creaties haalden wereldtitels in de 125cc-, 250cc- en 500cc-klasse – en vormden inspiratie voor de frames van productiemotoren waar we vandaag de dag nog steeds volop mee rondrijden en intens van genieten!
Foto’s: Archives A. Herl
