Iedere motorrijder weet het zonder nadenken: één tik naar beneden voor de eerste versnelling, daarna stapjes naar boven om verder op te schakelen. Tussen de eerste en tweede versnelling vind je de neutraalstand, (hoewel niet altijd even makkelijk…) Maar waarom zit neutraal eigenlijk precies daar? Het antwoord is een combinatie van veiligheid, ergonomie, mechanische eenvoud én historische standaardisatie.
Veiligheid staat voorop
De belangrijkste reden dat neutraal boven de eerste versnelling ligt, is veiligheid. Bij het afremmen tot stilstand moet je snel en betrouwbaar de eerste versnelling kunnen selecteren. Als neutraal onder de eerste versnelling zou zitten, zou de kans bestaan dat je bij het terugschakelen plotseling in neutraal belandt. Het gevolg: geen motorrem en onverwachte vrijloop op een moment waarop je juist volledige controle nodig hebt. Door neutraal bewust een halve stap tussen 1 en 2 te plaatsen, voorkom je dit risico. Terugschakelen tot 1 is altijd trefzeker; neutraal vind je alleen als je dat bewust opzoekt.
Techniek: alles wat je wilt weten over motor-winterbanden
Ergonomie en bedieningsgemak
De bediening van een motorversnellingsbak is ontworpen voor intuïtief gebruik. De eerste versnelling gaat naar beneden omdat dat het makkelijkst is bij het wegrijden, zeker wanneer je stilstaat met de voet aan de grond. Alle hogere versnellingen liggen logisch boven elkaar. Neutraal onder 1 zetten zou betekenen dat rijders bij elke stop een extra controlebeweging moeten uitvoeren. Nu voelt neutraal als een kleine, herkenbare klik tussen twee vaste versnellingen; precies waar je hem verwacht.
Mechanische eenvoud en betrouwbaarheid
Technisch gezien is een motorversnellingsbak een ingenieus maar relatief eenvoudig systeem. De schakelwals draait steeds naar de volgende positie. Neutraal is in feite geen versnelling maar een ‘gat’ in het patroon. Door dit gat tussen de 1e en 2e versnelling te plaatsen, blijft de schakelwals symmetrisch en overzichtelijk. Een aparte neutraal onderaan of bovenaan zou extra complexiteit, meer slijtagepunten en minder betrouwbaarheid betekenen.
Historische standaardisatie
De indeling zoals we die vandaag kennen, werd in de jaren 60 door Japanse fabrikanten, met Honda voorop, wereldwijd uitgerold. De rest van de motorindustrie volgde snel. Het resultaat: een universele standaard waar elke motorrijder blind op kan vertrouwen, ongeacht merk of type.
Een reactie op dit verhaal:
We spreken en ik woonde in Lepelstraat nabij Bergen op Zoom en Ulvenhout ligt net onder Breda. Een afstand van ongeveer km. Dit verhaal is ook deels geplaatst in de “mono revue”in voorjaar . De mono revue is er voor mensen / leden die een BMW cilinder rijden.
Net voor ik in militaire dienst ging (Lichting 1977-3) kocht ik mijn eerste BMW een BMW R60/6 uit 1974 , ik kocht deze bij Mofra motoren in Ulvenhout. (Dochter Silvia zou later met haar man Simako motoren in Elst openen.) Nadat ik de Bmw gekocht had kwamen er twee problemen om de hoek kijken waar ik mee te maken kreeg omdat ik in militaire dienst eerst in Raamsdonkveer en later in Vught een opleiding voor chauffeur kreeg.
Het eerste probleem was het koppelingsdruk lager dat was vrij snel na aanschaf stuk, dus ik kon niet meer koppelen. Nu wilde het geval dat ik leerde rijden/schakelen in dienst met dubbel clutchen, ik leerde rijden zonder de koppeling te gebruiken. Dit dmw het geven van tussengas en de vrijstand op te zoeken die er tussen elke versnelling zit. Ik woonde 40 km van Ulvenhout en de motor moest er heen gereden worden voor garantie. Het was dus zaak om hem aan het rollen te krijgen en te blijven rollen onderweg. Dan kon ik het halen. En dat is ook gelukt, ik moest oa voorbij Etten-Leur waar toen nog stoplichten stonden. Ik hield de motor steeds rollend totdat het rode stoplicht weer op groen sprong en hup naar Ulvenhout. Het wegrijden van huis was echter niet zo gemakkelijk. Ik heb de motor 10 minuten warm laten draaien en daarna heb ik de motor in versnelling 2 gezet en heb ik de startknop gebruikt om aan het rijden te komen.
Nou, dat heb ik dus op een mono gehad, een R25. Gebroken koppelingskabel, met mijn meisje achterop. Dus even een aanloopje, er op springen en in zijn versnelling schoppen is er dan niet bij, met een passagier. Maar bij het verkeerslicht een klein beetje steppen, dan in zijn eerste versnelling ging ook dus ook weer thuis gekomen. Maar met ervaring op zowel de R25 als ook op diverse boxers (R50/5, R45, R65GS, R100/7) kan ik je wel vertellen dat de bak van de R25 niet echt makkelijk schakelt zonder koppeling. Bij bijvoorbeeld de R50/5 gaat dat een stuk beter!
Groet, Koen