Te veel lawaai leidt tot gehoorschade. Turbulentie en windgeruis op de motor kunnen schadelijk zijn, dus is gehoorbescherming noodzaak. Maar niets horen is ook niet veilig. Daarom ontwikkelde Schuberth samen met Cardo een helm met actieve ruisonderdrukking, die alleen de schadelijke geluiden tempert. We mochten hem in Nice uitproberen.
Bij Schuberth draait alles om protectie. 104 jaar geleden begon het bedrijf met de productie van bierkratten, dus met de protectie van bierflesjes. In 1954 ging het Duitse bedrijf over tot de productie van motorhelmen, waarbij het continu op zoek was naar verbetering van hun producten. Het was dan ook de eerste fabrikant die in 1986 een eigen windtunnel bouwde om stabielere en stillere helmen te kunnen ontwikkelen. In 1996 kwam de fabrikant als eerste met een helm met drop-down zonnevizier. Twee jaar later produceerde Schuberth als eerste een systeemhelm. Ook de eerste helm met een geïntegreerd communicatiesysteem komt op naam van Schuberth, net als de eerste (en volgens Schuberth tot nu toe enige) ECE 22-06 UA-gecertificeerde helm, de Schuberth Concept. UA staat voor ‘universal accessories’. Op zo’n helm mag je bijvoorbeeld een universele communicatie-headset monteren. Is je helm niet UA-gecertificeerd, dan mag je alleen door de fabrikant voor deze helm goedgekeurde en geïntegreerde accessoires plaatsen. Dat houdt dus in dat half Nederland nu met illegale helmen rondrijdt.
3 dB is verdubbeling
Geluid is nuttig, maar te veel geluid kan gehoorschade veroorzaken. 80 dB kun je ongeveer acht uur per dag aanhoren zonder dat er gehoorschade optreedt. Bij 86 dB daalt dat naar twee uur per dag, bij 101 dB is het nog maar 4 minuten per dag en na 107 dB kun je een minuut per dag luisteren zonder dat er onomkeerbare gehoorschade plaatsvindt. Dat is ook niet gek, als je weet dat elke 3 dB meer een verdubbeling van de geluidsbelasting is. Van 80 naar 86 dB is dus al een verviervoudiging van de geluidsbelasting. Wat dat voor motorrijden betekent? Bij 60 km/u zit je al op 85 dB. Tussen de 100 en de 120 km/u zorgt het windgeruis al voor een belasting van ongeveer 100 dB, afhankelijk van de motorfiets, je lengte en het windscherm. Dan loop je dus al na een minuut of vier kans op gehoorschade. Met als bijkomend effect dat je van lawaai moe wordt. Dat vermindert je concentratie en verhoogt het risico op een ongeval.
Stilte aub.
Het is dus erg belangrijk om de geluidsbelasting op je oren te verminderen. Om te beginnen kun je daarvoor kiezen voor een stille helm. Schuberth doet al jaren zijn best om stille helmen te maken. Dat kun je enerzijds doen door de buitenschaal dusdanig te construeren dat er weinig turbulentie optreedt, anderzijds door de binnenschaal en de binnenbekleding zo te maken dat er geen spleten of kieren zijn waardoor het windgeruis de oren kan bereiken. Dan kun je nog experimenteren met verschillende materialen en schuimlagen voor het interieur, maar op een gegeven moment heb je daarmee de grenzen van de mogelijkheden wel bereikt, temeer daar je ook niet alle geluiden wil dempen: “Geluiden van het verkeer zijn belangrijk voor de veiligheid. Je moet kunnen horen of er een auto achter je zit, of dat er een ziekenwagen met sirene aankomt,” stelt Gregory de Goes, marketingmanager bij Schuberth. “Gewone oordopjes zijn daarom niet geschikt, die filteren alle geluiden, ook die je wel moet horen. Siliconen oordoppen zijn beter, die filteren bepaalde frequenties, maar daarnaast toch ook te veel van de nuttige frequenties. Herbruikbare oordoppen zijn bovendien niet zo hygiënisch.”
Actieve demping
“Wil je optimale geluidsdemping van schadelijke frequenties, zonder de nuttige te dempen, dan moet je gaan kijken naar elektronische mogelijkheden, zoals actieve ruisonderdrukking,” vertelt Gregory verder. “Gewone ‘Active Noise Control’-systemen zijn minder geschikt, omdat die niet voor motorrijden zijn ontwikkeld en dus niet de juiste frequenties doorlaten. Onze samen met Cardo ontwikkelde ANC is wel specifiek op motorrijden gericht. ANC heeft ook het voordeel dat je je intercom beter hoort. Je hoeft het geluid minder hard te zetten omdat het storende geluid wegvalt, je hoort je muziek of je conversaties daardoor helderder.”
Het principe van ANC is eenvoudig. Je meet met een microfoon welke frequenties er optreden en laat de luidsprekers dan een ‘tegengeluid’ maken met dezelfde frequenties. Geluid is immers een drukgolf, met hoge- en lagedrukgebiedjes. Als je een geluid maakt waarvan de fases precies tegengesteld zijn, vallen de lagedrukgebiedjes in de hogedrukgebiedjes en de hogedrukgebiedjes in de lagedrukgebiedjes. Dan heffen ze elkaar op en is het stil.
Producttest Arai Tour X5 vs. Tour X4 – is 1.000 euro voor een Arai gerechtvaardigd?
Ontwikkeling
Het grote voordeel van een elektronisch ANC-systeem is dat je heel precies kunt regelen welke frequenties je wel en welke je niet wilt dempen. Het kost echter veel research om het elektronische systeem goed te krijgen. Schuberth deed dit in een windtunnel op een naked bike, bij 100 km/u. “We kozen daarbij voor onze C5-systeemhelm, omdat het belangrijk is een goede baseline te hebben. Als je met het ANC-systeem 10 dB kunt dempen en je hebt een helm die zonder dat systeem 110 dB maakt, hou je nog steeds 100 dB over. De baseline van onze C5 is 84 dB. Sommige concurrenten noemen alleen hun reductie, maar zeggen er niet bij wat de baseline is,” aldus Gregory. “We hebben erg veel moeite gedaan om de Cardo-luidsprekers goed in de EPS-zijschalen te integreren. Ze zijn gemonteerd in rubberen ringen voor een veilige montage. De helm moet immers niet alleen stil zijn, maar ook veilig en comfortabel. Als de helm niet comfortabel is, dan draagt niemand hem. Verder is de audiokwaliteit belangrijk, als je naast een vriend staat moet hij niet als Mickey Mouse klinken.”
Goede fit
Schuberth laat ons natuurlijk niet helemaal naar het Zuid-Franse Nice komen om alleen maar naar een marketingpraatje te luisteren: we mogen ook met de helm rijden. Daarvoor staan een aantal BMW R1300 GS’en en een aantal BMW R1300 RT’s van Edelweiss Bike Travel paraat. En uiteraard staat er een helm in de juiste maat voor me klaar. Het opzetten daarvan gaat prima. Ik heb wel eens een ultra-stille helm geprobeerd, waarbij mijn oorschelpen bijna geamputeerd werden bij het opzetten, maar dat is nu niet het geval. De helm zit vrij strak, maar zonder drukpunten, wat natuurlijk nogal hoofd-specifiek is, maar voor mij is het perfect. Ik voel de schuimtunneltjes ietwat zitten, maar dat gevoel verdwijnt als ik de helm langer op heb. Het dichtklappen van het kinstuk in het begin is even lastig, maar als ik doorkrijg dat dat gemakkelijk gaat als je het vizier open hebt, is ook dat een fluitje van een cent.
Indrukwekkend
Bij het uitrijden van Nice en in de dorpen is er voor mijn gevoel vrij veel geluid. Dat komt omdat ik normaal met oordoppen rijd, en dan wordt het geluid van het verkeer ook gedempt. Dat verkeer hoor ik nu goed. Op de secundaire wegen, als het tempo wat hoger wordt, hoor ik nog best veel windgeruis. Ik vraag me eerst af of het ANC wel iets doet. Dat doet het niet, omdat ik het knopje ervan – de mintoets – niet lang genoeg ingedrukt houd. Dan zet je alleen het geluid van de Mesh-communicatie met je collega’s zachter. Als ik het knopje wat langer indruk, hoor ik een piepje en de tekst ‘ANC on’. Je hoeft dat trouwens niet met het knopje te doen, je kunt ook gewoon ‘ANC on’ roepen, dan zorgt de voice control dat het inschakelt. En als het eenmaal ingeschakeld is, maakt dat een wereld van verschil. Het wordt niet doodstil, je blijft nog best wat geruis horen. Maar als je het ANC uitzet, dan merk ik pas hoeveel windruis het systeem elimineert, terwijl je je motor wel goed uit de hairpins hoort accelereren. Dat is best indrukwekkend. We rijden ook nog even flink wat harder. Bij 160 km/u mag het geluid dan 10 dB minder zijn, maar dan is het gebulder achter de BMW-ruit wel erg heftig. Mocht ik een snelle tocht over de Duitse snelweg plannen, dan zou ik daar nog zeker mijn Alpine-oordoppen bij indoen. Maar bij de snelwegen, zoals je die in Nederland rijdt, is het eigenlijk niet meer nodig.
Hé Cardo…
Na de lunch doe ik nog een paar pogingen met en zonder. Het verschil blijft indrukwekkend. Ik probeer ook de radio (hé Cardo, radio on). Een dame roept dat ik op 107 MHz zit. Daar zit geen zender, want ik krijg alleen ruis. Hoe ik een andere zender krijg, weet ik niet zo gauw. De gebruiksaanwijzing zit als het goed is in de Cardo Connect-app, waarmee je ook de headset kunt bedienen en pairen. Dat moet ik later maar eens op mijn gemak uitzoeken. De meshcommunicatie werkt wel goed. Ik hoor mijn collega’s regelmatig de ANC aan- en uitzetten of de muziek aan- of uitzetten, verder hebben we elkaar onderweg niet veel te vertellen. Wat ook goed werkt is de ventilatie. Elke keer als je even stil hebt gestaan, voel je een koude stroom over je hoofd, van het verdampende zweet. Het is 36 graden, dus die ventilatie is meer dan welkom…
Helm voorbereid
De Schuberth C5 ANC is gebaseerd op de Schuberth C5, maar er zijn de nodige verschillen: de zijschalen zijn anders voor integratie van de 53 mm HD-luidsprekers, ook de wangkussens, en met name de schuimtunnels die van de luidsprekers naar je oren gaan, zijn anders. Er is ook een andere microfoon gemonteerd en een ANC-specifieke kabelboom. Van het apart verkrijgbare SC Edge C5 ANC-communicatiesysteem is de batterij groter, omdat de luidsprekers continu werken en niet alleen als er gesproken wordt. De batterij is oplaadbaar via USB-C. De adviesprijs van de op het SC Edge C5 ANC-communicatiesysteem voorbereide Schuberth C5 ANC-helm is €799, het bijbehorende SC Edge C5 ANC-systeem kost nog eens €529.
Foto’s: Schuberth
