Altes Elefantentreffen 2026 aan de Nürburgring: Motoren, charme en afzien

Al decennia komen motorfanaten in de winter bij elkaar tijdens het Altes Elefantentreffen in Duitsland. Met olifanten heeft het niets te maken, met de Zündapp KS 601 des te meer. Motorreisliefhebber Vincent Koevoets ging erheen, om met eigen ogen te zien wat al die markante motortypes hier verbindt.

Een rit door de vrieskou en dan drie dagen lang bivakkeren met temperaturen tegen het vriespunt, of zelfs daaronder. Oftewel: een motorbijeenkomst in de winter. De Duitse motorjournalist Ernst Leverkus (1922 – 1998) kwam in de jaren vijftig met dit idee. De eerste editie vond plaats in 1956, op de Solitudering bij Stuttgart. Initieel was het treffen bedoeld voor de rijders van de Zündapp KS 601, een motor met de bijnaam ‘Der Grüne Elefant’. Leverkus was een van de eigenaren van zo’n motor. Vijf jaar later, in 1961, werd het evenement verplaatst naar de Nürburgring. Allerhande motorrijders konden wel een winters verzetje gebruiken. Het werd massaal.

Door mijn motorpassie stuitte ik op Het Mooiste Motorboek van Hugo Wilson. Hierin las ik voor het eerst over het Altes Elefantentreffen. Het boek ging niet alleen over motoren zelf, maar ook over reizen, afzien en de cultuur rondom het motorrijden. Toevallig zijn dat precies de drie dingen die ik leuk vind aan motorrijden. Toen ik voor het eerst op mijn Yamaha XT600 naar Zuid-Frankrijk reed, werd ik gegrepen door het motorvirus. Dat ik tijdens de reis volledig was natgeregend omdat ik geen regenpak bij me had, deerde niets. De eerste les die ik kreeg van mijn motorinstructeur nam ik ter harte: “Afzien is de charme van het motorrijden.” Dat afzien veranderde algauw in echte charme, toen ik met mijn vrienden op een Franse camping aan een biertje zat.

Speurwerk

Na enig speurwerk vind ik nog meer informatie over het Altes Elefantentreffen: een aantal artikelen over de geschiedenis ervan. Elk jaar wordt beschreven, tot 2005. De artikelen geven een mooi inkijkje in de cultuur, hoe het evenement is ontstaan en waar het vandaan komt. Maar het laat vooral een mooi tijdsbeeld zien.

Ik lees verder in het artikel over het jaar 1966, zestig jaar geleden. Inmiddels vond het treffen plaats op de Nürburgring; bij Stuttgart was het kennelijk uit zijn voegen gegroeid. Vandalisme, rellen en overlast namen de overhand. Aan de Nürburgring was meer ruimte en kon de organisatie het evenement beter beheersen. Daar trok het evenement 7000 deelnemers en 3000 dagbezoekers.

De filosofie van het Altes Elefantentreffen spreekt mij meteen aan. Afzien is een onderdeel. Ik vraag me af wat er is veranderd? Wat is hetzelfde gebleven? En waarom heeft dit evenement al zeventig jaar aantrekkingskracht op motorfanaten? Ik wil meemaken wat vele motards voor mij hebben gedaan, dus ga ik voor het eerst zelf.

Ernaartoe!

Het Altes Elefantentreffen vindt ieder jaar eind januari/begin februari plaats en duurt een weekend. De aankomstdag, vrijdag, is meteen de wildste. Er hangt een goede, ontspannen sfeer. Voor vele deelnemers is het een weerzien met oude vrienden, voor anderen een eerste keer. Over het hele terrein hoor je motoren, lachende mensen en de klik van blikjes bier die opengaan. Overal ruik je de geur van kampvuren, barbecues en gebraden vlees. Allemaal tradities die al zeventig jaar hebben overleefd.

Na de wilde vrijdagavond, staat iedereen op zaterdag rustig op. De sfeer is gemoedelijk op deze open motorbeurs. Er worden ideeën uitgewisseld: over hoe je het beste een zijspan kan aanbrengen, je uitlaat kan aanpassen, reisrekjes achterop moet installeren of het motorsysteem kan verbeteren. Maar bovenal wordt er genoten van het rariteitenkabinet aan motoren: je ziet er de meest gekke en maffe machines. Van oude BMW’s, DKW’s of MZ’s. De dagjesmensen die het terrein bezoeken kijken hun ogen uit. De nieuwsgierige mensen werden vroeger aangeduid als ‘bezoekers aan de dierentuin’. In mijn beleving voelt het nog steeds zo.

Een Harley die nooit af is: Rob van der Waals unieke Harley-Davidson Street Glide

In leven houden

Als je op de zaterdagmiddag over het terrein loopt, liggen sommige motoren ‘open’. Er wordt druk gesleuteld. Motoren worden, nadat ze soms van ver zijn komen rijden, nagelopen en gerepareerd. Ik zie veel motoren uit de vorige eeuw. Ze worden met man en macht in ‘leven’ gehouden. De oude techniek laat het makkelijk toe, in tegenstelling tot de nieuwe, door computers aangestuurde techniek. Momenteel rij ik een sterke Yamaha XTZ 750 Super Ténéré uit 1995. Tot op heden doe ik het onderhoud zelf, en de motor blijft lopen.

Het sleutelen, hobbyen en in stand houden van stalen buffels is een belangrijk onderdeel geworden van het treffen. Er zijn veel zelfbouw- en zijspanmotoren. In tegenstelling tot de editie van 1956, is er dit jaar geen deelnemer met een Zündapp KS 601. Op de zaterdag stelt men de mooie machine wel tentoon, maar onder de aanwezige rijders heeft deze Zündapp de tand des tijds niet overleefd.

Startproblemen

De zijspan is tijdens het treffen in groten getale aanwezig. Na enig rondvragen blijkt dat om een hele praktische reden te zijn: met een driewieler door ijs en sneeuw rijden is veel stabieler. Je glijdt minder snel uit. Al valt de kou dit jaar mee, vergeleken bij de winters van al die tientallen eerdere edities. Zestig jaar geleden kon de temperatuur op de Nürburgring tot wel -10 graden dalen. Deze editie vriest het in de nacht, het ijs staat op onze zadels en tentzeil. Overdag is het koud, maar niet ondraaglijk. Een waterig zonnetje maakt het zelfs aangenaam.

In de ijskoude winters van decennia geleden kregen de deelnemers aan het Elefantentreffen hun motoren maar moeilijk gestart. Wat wil je, met temperaturen onder nul. Het merendeel had een Europese motor: Norton, BSA, Triumph, NSU en BMW. Met hun schoonheid stalen ze de show, maar de techniek liet te wensen over. Er werd dan ook volop geklaagd eind jaren zestig: waarom lukt het wel om een mens op de maan te laten landen, maar niet om een altijd startende motor te maken?

Fakkeltocht

Op de zaterdagavond verzamelt iedereen zich op de top van de heuvel. De organisatie reikt prijzen uit in verschillende categorieën. Wie heeft de mooiste motor? Wie heeft de meeste afstand gereden? Wie is de oudste, en wie is de jongste deelnemer? Na de prijsuitreiking is er een herdenking voor overleden deelnemers. Duizenden mensen zijn één minuut stil. Een fakkeltocht op de motor is een toepasselijke afsluiter voor de ceremonie.

De herdenkingsrituelen vonden voor het eerst plaats in de winter van 1990. Het evenement werd na 1978 verboden op de Nürburgring, omdat door rellen, vandalisme en een schermutseling met de politie iemand overleed. Het treffen werd verplaatst naar het Beierse Solla. In 1989 ontstond er een nieuw initiatief om het Elefantentreffen weer aan de Nürburgring te organiseren. Sinds 1990 zijn de herdenking en fakkeltocht een vast onderdeel van het treffen.

Ons kent ons

Op de zondag worden de tenten weer opgebroken, spullen op de motoren gebonden en neemt iedereen afscheid. Ik heb mensen gesproken uit Finland, Spanje, Zuid-Frankrijk en Italië: er heerst een ons-kent-ons-sfeer op het treffen. Het motorsentiment is springlevend. Het gevoel wordt van generatie op generatie doorgegeven: er waren mensen van alle leeftijden, die allemaal motorrijden. Sommigen hebben nog een lange terugreis voor de boeg. Maar wie eenmaal is geweest, blijft terugkomen. Tenminste, wie bestendig is tegen een beetje ontbering en kou!

Wil je de volgende editie zelf bijwonen? De enige vereiste is een motor. Op alteselefantentreffen.de vind je alle informatie.


Vaste bezoeker Arno

Wie bent u?
Arno, ik ben 81 jaar.

Is dit de eerste keer op het Altes Elefantentreffen?
Ik kom al sinds 1963 naar dit treffen.

Gaat u ieder jaar?
Ja, inmiddels al 53 jaar, op zes keer na. Een keer gevallen met de motor, ooit een kapotte motor, een keer afgezegd, mijn moeder begraven en twee keer ging het vanwege de pandemie niet door.

Welke motor rijdt u? En hoe lang rijdt u al?
Een BMW R100RS met zijspan. Deze rij ik 25 jaar en komt uit 1982. Het onderhoud doe ik zelf. De zijspan monteerde ik zelf. Met deze motor rijd ik alleen in de winter. In de zomer rijd ik met een andere motor, ook een BMW. Een uit 1956.


Redactie
Redactie
De redactie van Motor.nl bestaat uit alle redactieleden van MOTO73 en Promotor. Redacteuren Marien Cahuzak, Jan Kruithof, Maikel Sneek en diverse freelancers zijn dagelijks actief voor Motor.nl.

Stay tuned

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en mis nooit het laatste nieuws! Onze nieuwsbrief wordt iedere week op dinsdag (bij veel nieuws) en donderdag verstuurd.


Gerelateerde artikelen