Wil je een drone die wat kan en die de nodige stabiliteit heeft, dan kom je terecht in drones die meer wegen dan 250 gram. Daarvoor heb je een of meerdere Europese dronebewijzen nodig. Bij de online opleiding leer je do’s and don’ts. Dat is gelukkig best te doen.
Het dronebewijs halen is op zich niet moeilijk, maar vergt wel wat studie, want je moet nogal wat weten. Sommige dingen liggen voor de hand, andere wat minder. Wat voor de hand ligt, is dat veiligheid een grote rol speelt. Je vliegt met een voorwerp van 250 g tot 25 kg, waarbij sommige drones een snelheid van 70 km/u of meer kunnen halen. Daar kun je serieus letsel of schade mee aanrichten. Je moet dus helder van geest zijn, met andere woorden: je moet uitgerust zijn en je mag niet onder invloed zijn van alcohol of andere geestverruimende middelen. Dan moet je de omstandigheden waarin je wilt gaan vliegen goed doorgronden. Dat betekent dat je een weerbericht van een vliegveld moet kunnen lezen. Daaruit moet je windsnelheden en windrichtingen kunnen halen, temperaturen, dauwpunten, luchtvochtigheid, bewolking op verschillende hoogtes. Daarnaast moet je wat weten van stijgende en dalende winden en de effecten van bergen op windstromingen, ook van turbulentie. Dan moet je weten dat je bij windsnelheden boven de 20 knopen (ongeveer 40 km/u of windkracht 5) niet mag vliegen, dat er genoeg GPS-satellieten binnen bereik moeten zijn en dat de elektromagnetische straling van de zon niet boven de 4 Kp uitkomt.
VLOS
Belangrijk om te weten is dat je met een drone niet hoger mag vliegen dan 120 meter. Je moet je drone daarbij altijd in het zicht kunnen houden. De drone moet dus in de ‘Visual Line of Sight’ (VLOS) vliegen, waarbij het zicht weerkundig gezien minimaal 1.500 meter moet zijn. Dat is een beetje een theoretische waarde, want als mijn drone 500 meter ver is, is het zo’n klein stipje aan de horizon, dat ik hem echt niet meer zie. Ik heb wel een idee waar hij is – je kunt ook op je schermpje zien hoe hoog en hoever van je vandaan de drone vliegt – en ik kan in ieder geval wel zien dat er geen helikopters in de buurt zijn zodat ik niet hoef uit te wijken. Heb ik toch een tegenligger, dan moet ik naar rechts uitwijken. In elk geval mag je dus niet achter een bomenrij of een huizenrij vliegen, waar je de drone niet kunt zien. ’s Nachts vliegen mag ook niet en je mag ook niet ‘First Person View’ vliegen, bijvoorbeeld door met een VR-bril op te vliegen. Wil je dat toch, dan moet je een waarnemer naast je hebben staan, die de drone in VLOS houdt.
No-fly-zones
Met een ‘Unmanned Aircraft System’ (UAS) of ‘Unmanned Aerial Vehicle’ (UAV) mag je in ‘ongecontroleerd luchtruim’ vliegen. Gecontroleerd luchtruim is het gebied rond een vliegveld, waar de luchtverkeersleiding van het vliegveld het vliegverkeer controleert. Daar moet je dus een flink eind uit de buurt blijven. Je moet ook uit de buurt blijven van militaire installaties of een militaire basis of kritische infrastructuur.
Dan moet je ook 25 meter van spoorlijnen wegblijven, 50 meter van wegen waar je 80 km/u of meer mag. Je moet ook 150 meter van ‘vitale objecten’ blijven, zoals energiecentrales. Met een A3-drone moet je ook nog 150 meter van woonwijken, industriegebieden en recreatieparken blijven. En dan zijn er nog meer afgebakende gebieden waar je niet mag vliegen, de zogenoemde ‘no-fly-zones’. Daarnaast zijn er gebieden waaraan voorwaarden zitten. Zo zijn er laagvlieggebieden, die soms wel en soms niet actief zijn. Wanneer ze actief zijn, mag je er met C1- en C2-drones nog vliegen tot 30 meter hoogte, met een C3-drone niet.
Dronevliegen en motorrijden #1: kwestie van perspectief
Zonekaart
Hoe weet je nu waar de no-fly-zones liggen en wanneer deze zones actief zijn? Daarvoor geeft de Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) een geografische kaart uit, die zo ongeveer onleesbaar is. Je leert hem lezen bij de opleiding, daarna kijk je er nooit meer op. De GoDrone-app van de LVNL is namelijk veel duidelijker. Daarop kun je de gebieden zien en aanklikken, dan kun je precies zien wat voor no-fly-zone het is en voor welke subcategorie deze geldt (A1, A2 of A3). Helaas geeft de app niet aan of de zone op dat moment actief is, dus weet je nog steeds niets. Je moet dan in de NOTAM duiken. De wat? De ‘Notice to Airmen’. Daarin kun je lezen welke no-fly-zones actief zijn, of het een vliegverbod of een ‘navigation warning’ is. In dat geval mag je vliegen, maar moet je wel goed uitkijken. Zo ben ik erachter gekomen dat vlak bij Beuningen vliegveld De Muk ligt. Je mag er vliegen met je drone, maar wel uitkijken. Ik ben gaan kijken, uit nieuwsgierigheid. Vliegveld De Muk is niet meer dan een kruis met vier pylonen in een weiland achter minicamping De Muk. Voornamelijk actief tijdens muziekfestival ‘Down The Rabbit Hole’, gok ik.
Aeret en UAV Forecast
Kan het ook simpeler? Ja, je kijkt op internet op de dronekaart van Aeret. Op deze kaart, die de rijksoverheid op hun site ook adviseert in plaats van de GoDrone-kaart, staan alle zones. Als je erop klikt, zie je welke NOTAM’s er op dat moment gelden en welke restricties er zijn voor welke klassen. Helaas heeft Aeret geen app, dus onderweg is dit wat lastig. Maar er is nog een alternatief: de app ‘UAV Forecast’. Die geeft alle belangrijke omgevingsfactoren (wind, temperatuur, neerslag, zicht, aantal zichtbare satellieten, de elektromagnetische straling van de zon); verder geeft de app per uur een oordeel of het weer geschikt is om te vliegen. Ook geeft de app een kaart met alleen de no-fly-zones die op dat moment voor jouw specifieke drone gelden. Ik gebruik die laatste twee naast elkaar. Nadeel van UAV Forecast is dat deze de Natura 2000-gebieden niet laat zien. In principe heb je speciale toestemming van de provincie nodig om in die gebieden te vliegen.
Verzekering
Met een drone kunnen dingen misgaan: door je eigen onhandigheid kun je ergens tegenaan vliegen en daardoor kan schade ontstaan. Ook kunnen drones weleens onwillig zijn: dan gaan ze er vandoor. Waar zo’n drone dan na zo’n flyaway terechtkomt, is dan de vraag. Omdat een flyaway risico’s met zich meebrengt, wordt het gezien als een ernstig incident. Als je drone buiten je zicht is geraakt – de VLOS dus is verbroken – en niet uit zichzelf terugkeert, moet je die flyaway volgens de Europese regelgeving melden aan de luchtvaartautoriteiten. In Nederland is dat de Inspectie Leefomgeving en Transport.
Techniek Hypermilen: zo haal je de meeste kilometers uit een liter benzine
Ook bij een flyaway kan schade ontstaan. Ben je daarvoor verzekerd? Dat hangt ervan af. Als je hobbymatig vliegt, vallen dit soort incidenten doorgaans onder je WA-verzekering, je doet er wel verstandig aan om dit bij jouw verzekering te checken. Vlieg je professioneel of commercieel – oftewel gebruik je ze voor je werk en/of verdien je geld met de foto’s of filmpjes die je met je drone maakt – dan moet je een aparte droneverzekering afsluiten, bijvoorbeeld bij Flight Deck Insurance. Het kan WA of allrisk zijn. Dat laatste is zeker een nuttige optie als je een drone van dik 1.500 euro langs de bomen of over het water vliegt.
Certificaat
Al deze dingen leer je dus bij de droneopleiding. Het is heel wat, maar gelukkig mag je proefexamens maken en kun je binnen het betaalde bedrag zo vaak examen doen als je wilt. Als je het behaalde examenbewijs invoert bij de RDW, krijg je je dronecertificaat, dat vijf jaar geldig is. Daarmee kun je je dan weer bij de RDW registreren als dronepiloot en krijg je het drone-ID, dat je op de drone moet aanbrengen. Daarna kan de lol beginnen! Maar daarover meer in het derde en laatste artikel over dronevliegen.
