Onlangs overleed Jacky Janssen plotseling op 54-jarige leeftijd. Hiermee verliest de wereld niet alleen een grote persoonlijkheid, ook de Nederlandse motorsport verliest een icoon die samen met zijn tweelingbroer Wiljam Janssen furore maakte op de Nederlandse en internationale motorcrossbanen. De tweelingbroers waren hun tijd vooruit, en boekten successen in de zijspancross met Grand Prix-overwinningen, drie Nederlandse titels, viermaal een vierde plek in het WK en gaven team Nederland in 2000 de allereerste Landentitel bij de zijspanmotorcross. In 2001 kregen ‘Janssen en Janssen’ samen voor hun prestaties binnen de zijspancross de Hans de Beaufortbeker.
Jacky en Wiljam Janssen begonnen al op jonge leeftijd met zijspancrossen. Vader Hem had een zijspancombinatie gebouwd voorzien van een 50cc Kreidler-blokje waarmee de tweeling vrolijk door de achtertuin scheurde. Op de een of andere manier was van nature de rolverdeling als span snel gemaakt. Jacky was de frontman en gaf gas, Wiljam paste de lichamelijke inspanning van een bakkenist beter dan Jacky. Toen de tweeling net twaalf was, begonnen ze de eerste voorzichtige clubwedstrijden te rijden in Wijchen.
In 1988 startten de broers voor het eerst in landelijke zijspancrosswedstrijden bij de MON. De leeftijdsgrens was zestien jaar, maar de tweeling kreeg dispensatie om al voor deze leeftijd te mogen starten. De situatie was destijds ook nieuw voor organisatoren, wedstrijdleiders en bonden. Het serieus beoefenen van de zijspancross begon bij veel rijders pas na hun solocarrière, of anders toch op zijn vroegst als ze volwassen waren in het motorcrossen. Een jonge tweeling, die echt toegewijd vanaf hun kinderjaren bezig was met zijspancrossen, was in die tijd ongekend.
Veronica’s strandcross
Na twee jaar MON maakten Janssen en Janssen in 1990 hun debuut op het hoogste niveau in Nederland bij de KNMV. De jonge tweeling verraste de zijspancross-intimi door direct in hun eerste jaar de tiende plek in de eindstand op te eisen en er in 1991 een schepje bovenop te doen met plek zes. Ook reed de tweeling dat jaar de eerste Grand Prix in Halle waar ze direct punten scoorden voor het WK. Voor het grote Nederlandse publiek waren de prestaties van de ‘Janssen Twins’ op dat moment nog bijna onzichtbaar door het grote succes van twee andere teams uit Nederland. In 1990 werden Benny Janssen (geen familie) en Frans Geurts van Kessel wereldkampioen zijspancross. In de daaropvolgende twee jaren wisten Eimbert Timmermans en Eric Verhagen op hun linkse gifgroene Kawasaki-zijspancombinatie wereldkampioen te worden. Niet volledig onterecht was de belangstelling van de toeschouwers op deze prestaties van wereldformaat gericht. Toch zag het grote publiek aan het eind van die jaren wel de potentie van de jonge tweeling toen ze zich in 1992 letterlijk in de kijker reden. In Hoek van Holland was één van de laatste edities van de legendarische ‘Veronica’s strandcross’. Live op tv zagen we dat een jonge tweeling als derde over de finish kwam, maar één plek achter de kersverse tweevoudig wereldkampioenen Timmermans/Verhagen.
Icoon Luca Cadalora: de complete racer met de mooiste rijstijl
Dromen van wereldkampioenschap
In 1993 reden de broers zich de top twintig van het WK Zijspancross binnen. Aan het einde van dat seizoen pakten de Janssen Twins hun tot dan toe grootste internationale succes. Ze wisten in het Friese Makkinga onverwachts de Grand Prix van Nederland te winnen. Janssen en Janssen zetten de internationale stijgende lijn door in het volgende seizoen. In de eerste GP in het Zwitserse Wohlen scoorden de broers op de harde ondergrond nog matig, maar in de tweede GP in het Belgische Betekom op 1 mei 1994 werden ze tweede achter de winnaars Führer/Kaiser uit Zwitserland. In de daaropvolgende GP in het zand waren de Zwitsers nergens, maar Janssen en Janssen wel! Ze wonnen beide heats in Oss en de eerste van twee Grands Prix in Nederland die er in 1994 werden georganiseerd voor het WK Zijspancross. De tweede zijspancross Grand Prix van Nederland volgde op 21 augustus in Lierop. In de eerste heat deden de broers Janssen wat ze in Oss ook al tweemaal deden: een verdiende GP-heatoverwinning pakken. In het tweede bedrijf moesten ze helaas vroegtijdig naar de kant. Met onder andere het uitvallen van Janssen en Janssen werd deze Nederlandse GP een historische wedstrijd. Voor het eerst ooit zag het Nederlandse publiek de Belgische combinatie Goovaerts/Verbrugge de GP-zege wegsnoepen. De Nederlandse debutant Daniël Willemsen pakte verrassend de tweede plek. In de totaalstand van het WK Zijspancross werden Janssen en Janssen vierde. Plek vier bleek het lot van de WK-carrière van de tweelingbroers.
In 1995 wonnen Jacky en Wiljam met een dubbele heatoverwinning wel de allerlaatste Grand Prix in het Nederlandse Markelo. Dit bleek niet genoeg om de derde plek in de eindstand te pakken en net als in 1994 werden ze vierde.
Jacky en Wiljam Janssen zijn hier in Markelo in 1995 op weg naar de Grand Prix-zege.
In 1996 deden Janssen en Janssen lang mee voor de podiumplekken en was een WK-medaille ruim in zicht. De Zwitsers Führer/Kaiser leken een maatje te groot op de harde banen, maar in het zand waren de Janssen Twins de bovenliggende partij. In het Letse Kegums behaalden Janssen en Janssen in de zomer een dubbele heatoverwinning en met nog twee Grands Prix te verrijden, waaronder in het Nederlandse zand van Mill, was zelfs dromen over een WK-titel niet eens zo gek. Maar de laatste twee GP’s verliepen rampzalig voor de broers Janssen. In Mill werden door pech en drama maar vier punten gescoord. Toen de Duitser Aloïs Wenninger, met in de bak de Nederlander Henry van der Wiel, in de allerlaatste GP in het Duitse Strassbessenbach pardoes een dubbele mancheoverwinning pakte, waren de druiven zuur in het kamp van de Janssen Twins. Na zelf maar vier punten te hebben gescoord in Mill bleek in Duitsland dat Wenninger/Van der Wiel met maar vier punten verschil de broers Janssen van het podium hadden verdreven in de eindstand van het WK Zijspancross. Opnieuw wurden ze dus vierde. Als troost wisten de broers dat jaar wel voor het eerst de Nederlandse Zijspancrosstitel binnen te halen. Dit deden ze ook in 1997, ondanks dat Jacky Janssen een gebroken rug opliep tijdens de NK in Zaltbommel op Tweede Pinksterdag.
In de twee opvolgende jaren was er telkens pech in de vorm van crashes of materiaal waardoor de broers niet goed uit de verf kwamen. In 2000 volgde er weer succes met een derde Nederlands kampioenschap en het binnenhalen van de Europese titel met Team Nederland in de allereerste officieuze Sidecarcross of Nations.
In 2001 overleed vader Hem plotseling en was de spil van het team verdwenen. De motivatie bij Jacky en Wiljam Janssen zakte weg, alles zou nooit meer worden hoe het was. Ze pakten in 2001 nog voor de vierde keer in hun carrière plek vier in het WK en plek twee in het Nederlands kampioenschap. De Janssen Twins reden op 14 oktober 2001 hun allerlaatste wedstrijd. Zij wisten deze, toch al emotioneel beladen wedstrijd, winnend af te sluiten.
Degelijke presentatie
Aan het begin van 2002 ontvingen de broers Jacky en Wiljam Janssen van de KNMV de Hans de Beaufort-bokaal voor hun bijdrage binnen de zijspancross. Zeker gezien hun resultaten was dit al verdiend, maar de verdiensten van Jacky en Wiljam Janssen voor de zijspancross reiken verder dan louter de resultaten in de boeken.
Omdat de broers als allereersten op zeer jonge leeftijd de zijspancross serieus namen, hebben zij de weg geplaveid voor jonge Nederlandse talenten nadien. De broers Daniël en Marcel Willemsen reden ook hun eerste wedstrijden met dispensatie bij de MON. Dat is voor een team uit de Achterhoek regionaal gezien niet logisch, maar de Janssen Twins braken eind jaren ’80 bij de MON de lans zodat jonge, serieuze teams daar de eerste landelijke wedstrijden konden rijden. Na Janssen en Willemsen volgden nog vele andere Nederlandse teams hetzelfde spoor.
Daarnaast was team Janssen een van de eerste die zich in de internationale zijspancross altijd netjes presenteerde, op binnen- en buitenlandse wedstrijden. De logo’s van hun sponsoren waren in principe altijd zichtbaar, tenzij tijdens een wedstrijd zand of modder dit uiteraard onmogelijk maakte. Maar ook dan deden ze er alles aan om er zo snel mogelijk degelijk uit te zien. Ook in de teamtruck van Janssen zag alles er gestructureerd uit en was er ook een deel beschikbaar om belanghebbenden te ontvangen. Dit laatste is in de huidige tijd bijna vanzelfsprekend, toentertijd was dit volledig nieuw. Zodoende is Jacky Janssen samen met zijn broer Wiljam niet alleen qua resultaten een icoon voor de Nederlandse motorsport, maar is hij met name de frontman van al het pionierswerk binnen de zijspancross, waar velen later de vruchten van hebben geplukt.
Foto’s: Emil Bilars, Luc Verbeke, Jan Boer
