Wie keert zich nu af van de aantrekkelijke Adriatische kust om het ongepoetste Kroatische binnenland te ontdekken? Wel, iedereen die puur motorrijden wil zonder de drukte rondom de vakantieparadijzen aan zee, maar met de tijd voor fantasie tijdens een bochtige roadtrip door het verleden en heden.
‘Schrijf een verhaal over het onbekende binnenland in het noordwesten van Kroatië,’ zo luidde de opdracht voor deze reisreportage. Het moesten twee dagtochten worden, met Karlovac als centraal punt, gelegen op ongeveer veertig kilometer ten zuidwesten van de hoofdstad Zagreb. Hier stromen niet alleen de Kupa, Korana, Mrežnica en Dobra, maar wordt ook het populaire bier Karlovačko gebrouwen, net onder het kasteel Dubovac. Ons eerste Zivjeli, proost in het Kroatisch, na de heenreis op de binnenplaats van Hotel Florian & Godler, een modern viersterren boetiekhotel, mede gefinancierd door de EU. Terwijl de Moto Guzzi V100 Mandello en de Suzuki GSX-S1000GT afkoelen op de parkeerplaats, krijgen Gerd en ik op het restaurantterras, verlicht door romantische kaarsjes, een spontane basis taalcursus van de serveerster: Dobar Dan voor Goedendag is nog te doen, maar bij Dank je wel wordt het moeilijk als je probeert van Hvala een keelachtig Choala te maken, alsof je een sissende wilde kat bent.
Afgetrapte brommer
Zondagochtend. Na een overvloedig ontbijt samen met een Aziatische reisgroep die ook voor een nacht hier is, is het tijd om de V-twin en de vier-in-lijn weer leven in te blazen, en het binnenland in te duiken, ver weg van de vakantieparadijzen aan de zonovergoten Middellandse Zeekust, met schilderachtige eilanden zoals Krk, Cres, Rab en Pag. In plaats daarvan de ongepoetste charme van het oosten. Aan de fabrieksgevel van Karla, producent van pasta en bakkerijproducten, een levensgroot beeld van een vriendelijke verkoopster in de stijl van het Socialistisch Realisme, en bij een tankstation, niet minder vriendelijk en nu heel echt, een lachende kassière, aan wie Gerd vier vingers laat zien voor non-verbale communicatie om de juiste pomp, broj četiri, af te rekenen. En dan uit de stad, op de 36 mooi slingerend richting Sisak. Negentig kilometer puur plattelandsweg. Morgenmist boven de velden, waarin de silhouetten van paarden in de wei lijken te zijn ingepakt in watten. Honden als blaffende seismografen, die betrouwbaar reageren, bijvoorbeeld op het gebrom van de Guzzi. Als de zon eindelijk door het wolkendek priemt, verandert het kronkelig asfalt in een Pantherophis guttatus, een in het tegenlicht glanzende, enorme rattenslang. Ja, ruimte voor de twee 1000-ers en voor de fantasie. En de mensen in de dorpen? Die hebben zich aangepast. Veel huizen zonder pleisterwerk aan de buitenmuren, maar met genoeg prullaria ervoor. Cafés en kiosken als oases voor een vroege borrel, op een telegraafmast een ooievaarsnest voor de nakomelingen. Na een omleiding door het nergens, nou ja, door Banski Kovačevac, gaan we bij Lasinja weer terug naar de 36. De door de Oostenrijkse Strabag, een van de grootste bouwbedrijven van Europa, nieuw geasfalteerde weg liep al snel ineens licht schraal en stoffig door het bos, de radiatoren van de motoren kregen een laagje dat leek op poedersuiker. Alsof men het geheel, behalve de banden natuurlijk, met een grote spuitbus blauwe crystal meth had opgeleukt. Tegen een tuinhek in Letovanic leunt een afgetrapte brommer, een boodschappentas aan het stuur en een museale helm op de zitting getuigen van het alledaagse gebruik van dit schatje — een scherp contrast met de blauwe 150 pk zware bruut uit het Verre Oosten.
Toertocht Ain, Frankrijk: heerlijke, rustige wegen tussen Genève en Lyon
Aardbeving
Zoals de schakels van een ketting, staan aan de oever van de Kupa een rij vissers, met wormen die baden in het trage, door zandbanken omzoomde water. Na zoveel contemplatie eindelijk Sisak: McDonald’s, Lidl, Kaufland, Interspar — allemaal aanwezig, de kleurrijke menigte. Het toeristische uithangbord van de stad en tegelijkertijd een Kroatisch pelgrimsoord is het in het gevecht tegen het Turkse leger opgerichte fort Stari Grad uit de zestiende eeuw. Met zijn drie ronde torens een voor liefhebbers van bastionarchitectuur interessante constructie, maar voor kasteel- en château-verwende mensen niet bepaald. Spannender zijn ontmoetingen zoals die met Ivica en Vesna, die met hun Honda CB600F opduiken en naast de Suzuki en Moto Guzzi parkeren. Al snel praten we over ‘Gasoline Talk’. De afgedankte slip in Stars-and-Stripes-design, die bijna het hele kenteken verbergt, is ‘voor de politie’, grijnst Ivica, voordat hij ons op zijn telefoon niet alleen zijn kleinkinderen laat zien, maar ook trots zijn zes motoren. De laatste, een 1000cc-Yamaha, heeft hij trouwens tweedehands in het Duitse Krefeld gekocht, 1.200 kilometer heen, 1.200 terug.
Vanuit Sisak nu op de 37 via Petrinja naar Glina. Een behoorlijk bochtige, op sommige plekken zelfs serpentine-achtige plezierige rit. Inclusief een slipcursus voor de grijze cellen bij het zicht op beschadigde huizen en hopen afval langs de weg. Veerkracht kan daar echt nuttig zijn. Wat we voor de verre gevolgen van de ongelukkige Joegoslavische oorlogen vanaf 1991 beschouwen, zijn waarschijnlijk eerder de gevolgen van de zware aardbeving van 2020, al vergeten? — en willen totaal niet passen in het profiel van een leuk motorreisverhaal. ‘Dit beeld krijg je er zeker niet door,’ vermoedt Gerd voor een vervallen gevel in Glina. Eerder zou de foto van het uitnodigende restaurant Brioni, een populaire ontmoetingsplaats voor motorrijders, die vlak naast een tankmonument ligt bij de afslag van de 3227 naar Topusko, dat wel halen. Daar lokt de Top-Therme, een hotelcomplex met een zwembad voor onbezorgd zwemplezier. Iets verderop, in Gejkovac, is er een eindpunt aan de kleine grensovergang naar Bosnië-Herzegovina: een verlaten afhandelingsbarak onder een hemelblauw golfplaten dak, met prikkeldraad versperde brug over de grensrivier Glina. Daarnaast staan afgedankte auto’s, waaronder een echte droom, ooit, de torso van een uitgeklede Ford Mustang Cabriolet. Heel anders het beeld bij de volgende grensovergang, aan de 216 naar Velika Kladuša: hele groepen voetgangers met volle boodschappentassen komen ons tegemoet, terug van een van de grootste koopjesmarkten in Bosnië. Dat er daar in 2018 een vluchtelingenkamp voor migranten was voor hun lang gehoopte overstap naar de EU en dat de politie zich niet bepaald als vriend en helper gedroeg — ook dat is hier eigenlijk een langere geschiedenis in de geschiedenis. Maar vanaf hier geen blik meer over de rand, alleen nog volle concentratie op het asfalt. Volle kracht vooruit naar Vojnic! Vooral voor en na Prisjeka is de route top, als gemaakt om op de koppelgolf van de Mandello soepel van bocht naar bocht te surfen. Zeker nadat de vrachtwagenchauffeur in het onoverzichtelijke terrein kort rechts stopt en de rij voorbij laat. Veel hinderlijker dan op de 6 een kilometerlange avondspits — die met lef en een oog voor het tegenliggend verkeer tijdbesparend te nemen is. Terug in Karlovac, tegenover het stadhuis en een sfeervol straatcafé, nog een fotostop bij de Fontana Korzo, een bonbonkleurige fontein met twee gracieuze zeemeerminnen van metaal, voordat we weer bij Florian & Godler aanmeren. Van daaruit steken we morgen niet in, maar richting het meer, naar de Adriatische kust bij Senj.
Goed gesorteerde kraam
Motorruil. Van de twee- naar de viercilinder, dan is, oeps, een paar keer afslaan is bijna voorgeprogrammeerd. En verder? Op de 23 van Duga Resa naar Josipdol de eerste lange gebogen bochten! En heel ver achterin, vaag te onderscheiden, het laatste bastion voor de zee, het Velebit-gebergte. Slechte vooruitzichten onderweg voor een langer verblijf bij de dubbele boogbrug over de Tounjčica; des te beter voor een vlotte rit over de door de bergen slingerende weg. Top! Bijna geen verkeer, een potentiële showcasebocht is op maandagochtend verlaten. Wel gezelschap van de zijwind. Selfies maken op de 888 meter hoge, strategisch gelegen en met een bunker beveiligde Kapela-pas, voordat de kuipneuzen weer naar beneden wijzen en het met een omgekeerde duw bergafwaarts gaat.
Kort voor Žuta Lokva komen we eindelijk motorrijders tegen, een enduro-groep die bij het wegrestaurant Gacka Dolina is neergestreken. En bij Melnice is er de slimme Zdenka, die daar aan de 23 een goed gesorteerde kraam heeft met in honing ingelegde amandelen en noten, evenals zelfgebrouwen likeur. Een laatste kluwen van in ruwe, klovenachtige rots ‘ingelegd’ asfalt — en dan de zee. Met nu veel meer verkeer. En met, recht tegenover een parkeerplaats voor motoren aan de kustweg, het Bistro Kod tri mornara. Een uitnodiging voor een tussenstop, die we niet kunnen weerstaan.
Een uurtje later zegt Gerd: ‘Die cappuccino had ik niet eens nodig, ik ben ook zo helder wakker, wat een geweldige bochtige route langs de kust.’ Klopt helemaal. Het hoogseizoen is voorbij, volle vaart vooruit op de 8 koers Zuid. Ship Ahoy, mijnheer de kapitein! We varen met een powerboot, waarvan het schuimende kielwater de zee een witte scheidingstrek geeft. Dat we van al dat knallen de afslag naar Krasno mislopen: totaal niet erg, dat verdubbelt alleen maar het plezier. Dus terug tot Rach en de handen aan het stuur naar de hemel, weer het bergland in. 15% stijging en 3.000 meter bochten belooft een bord – dat men waarschijnlijk in dozen heeft besteld, zoals we al grijnzend vermoeden. Bijna gemakkelijker trouwens, om de minder bochtige stukken van deze fantastische rit van vandaag te noemen. Waarvan uiteindelijk geen enkele weg naar Winnetou en Old Shatterhand leidt, pardon, naar de Plitvice-meren. De filmlocatie van talrijke Karl-May-films is met zijn zestien kristalheldere, door watervallen en cascades met elkaar verbonden meren, verheven tot nationaal park en UNESCO-werelderfgoed, het doel van jaarlijks zo’n miljoen bezoekers. Aanbevolen tijd voor de rondwandeling: een halve dag, het is het beste om de tickets van tevoren online te boeken. Duidelijk, toch? In plaats van de schoenen van de schoenmaker te belasten, geven we onze cavalerie liever nog een keer de sporen en sturen ze via Slunj terug naar Karlovac, naar de inmiddels vertrouwde Wigwam.
Download de route Kroatië
Tekst en foto’s: Klaus H. Daams
Reisinformatie
Hoewel het Kroatische binnenland in toeristisch opzicht in de schaduw staat van de aantrekkelijke Adriatische kust en de eilanden voor de kust, is een uitstapje naar dit deel van het land voor motorrijden op verkeersarme zijwegen ook zeker een reis waard.
Aankomst
Van Rotterdam bijvoorbeeld is het via Keulen, Frankfurt en Neurenberg en Wels en Graz, Maribor en Zagreb bijna 1.400 kilometer tot Karlovac. Het snelste gaat het via de snelweg, waarvoor in Oostenrijk een 1- of 10-dagen-vignet, afhankelijk van de verblijfsduur, moet worden aangeschaft (online of bij tankstations vlakbij de Oostenrijkse grens).
Accommodatie
Hotel Florian & Godler, Banija ul. 15, HR-47000 Karlovac, Telefoon 00385/47640138, www.floriangodler.hr. Modern viersterrenhotel, van de hoofdweg niet als zodanig te herkennen, op loopafstand van het centrum; eigen parkeerplaats achter het huis, ambitieuze keuken en overvloedig ontbijtbuffet.
Uitstapjes
Een bezoek aan het Nationaal Park Plitvicemeren duurt gemakkelijk een halve tot hele dag extra, ticket online reserveren wordt sterk aanbevolen, www.np-plitvicka-jezera.hr. Minder tijdrovend is een bezoek aan de volgende kasteelcomplexen: Kasteel Dubovac in Karlovac, www.visitkarlovac.hr/the-dubovac-castle; Fort Stori Grad in Sisak, www.muzej-sisak.hr/za-posjetiti/stari-grad; Fort Kula Nehaj in Senj, www.visitsenj.com/de/attraktion/festung-nehaj. Restaurant is bij Glina, aan de afslag van de 6 naar Topusko, Brioni; eveneens motorrijdervriendelijk is restaurant Gacka Dolina aan de 23 bij Žuta Lokva.
Meer informatie: www.croatia.hr
