Grandioze landschappen en heerlijke motorwegen biedt Israël, dat staat vast. Maar er is meer. Veel meer. Zoals een flitscursus geschiedenis, van bijbel tot hedendaagse politiek. En altijd dat hardnekkige gevoel van dreiging en spanning. Hoe dan ook, het is een exotisch reisdoel dat niemand koud laat.

[sgpx gpx=”/wp-content/uploads/gpx/guns-n-mozes.gpx”]

Klaus H. Daams

‘Naar Israël? Hoe rijd je daar naar toe. Dat is wel het laatste land waar ik op vakantie zou gaan’, verklaart mijn Turkse kapster. ‘Naar Israël? Met de motor? Cool. Ik ben jaloers’, is dan weer het commentaar van mijn maat Andreas op de toer die ik ga maken door een land dat als vrijwel geen ander land polariseert. Het nieuws op 26 juni: tijdens een zoektocht naar drie verdwenen tieners kamt het Israëlische leger de Westelijke Jordaanoever uit.

Zondag 29 juni: Marc Marquez heeft in Assen de achtste MotoGP-overwinning op rij te pakken; Israël voert, als vergeldingsmaatregel op Palestijnse raketten, luchtaanvallen uit op de Gazastrook. Op de luchthaven van Düsseldorf deelt een priester flyers uit over telefonische flitspreken: de mens leeft niet alleen op brood.

Tel Aviv, vliegveld Ben Gurion. Babbelen met een ambtenaar, Linoy. Ze verbleef ooit in Italië en Polen. Polen? Ja, met de school naar Auschwitz. Motor rijdt ze ook graag, als duo bij haar oom. Maar er is altijd wel ergens een grens dicht. ‘Because of the bad neighbours.’

Motorgroepje

Ontmoetingsgebeuren. Eytan is onlangs begonnen met een reisbureau en biedt nu ook motortoertochten door Israël aan. Lutz en Nicole uit Kiel en Daniel en Simona uit Boekarest zijn zijn eerste klanten. Bij het gezelschap horen ook Avi en Axel, de één als compagnon van Eytan, de ander als gids en reiziger met veel Israël-ervaring. Tot slot treffen we Dany, chauffeur van het begeleidingsvoertuig en persmensen: Alisa uit de VS, Nathan uit Engeland en ik, oud-misdienaar uit Niederrhein.

Maandag 30 juni staan voor het hotel, netjes in een rij, de motoren klaar. Versys in 650 en 1.000 cc uitvoeringen en Super Ténérés 1200. De verkeerssituatie in het levendige Tel Aviv lijkt op dat van Zuid-Europese metropolen. Op de bebording in het Hebreeuws na dan.

Eerste stop: Mount Carmel. Volgens de boeken zou profeet Elias hier de goden Jahwe en Baal tot een duel hebben uitgedaagd. Als bewijs van hun macht moesten ze beiden een offerstier in de fik zetten. Een spannend verhaal, vooral wanneer Avi het op theatrale wijze voordraagt. Af en toe moet hij even terugvallen op het oude testament, dat is opgeslagen op zijn ‘holy iPhone’. Omdat het Heilige Land, het historische Palestina, bezaaid is met zulke Bijbelse oorden, trekt het vele studiereizigers aan.

Pantsers

Terug naar het hier en nu. Bij een tankstation hebben ze hetzelfde ijs als thuis: Magnum. Minder herkenbaar: pantservoertuigen in zandkleurige camouflage. Of de colonne terreinwagens met bewapening op het dak – en ‘kindsoldaten’ aan het stuur, soldaten die nog in hun helm moeten groeien. Alle jongens en meisjes in Israël moeten op hun 18e in dienst. Waar ze voor het leven leren. Voor dat van zichzelf en dat van hun land. Wat voor velen hetzelfde is. Door naar het schitterende Hula reservaat. Een rustplaats voor vele vogelsoorten, op weg van Europa naar Afrika of andersom. Het is niet geheel zonder symboliek dat deze plek zich bevindt in het land waar Joden hopen voor altijd een thuisland te vinden, na de lange, zware omzwervingen en genocide.

Vergane glorietijd

‘Sinaasappelplantages zijn er niet meer’, horen we van Buffy, medeoprichter van de kibboets Snir, drie kilometer voor de grens met Libanon. Tijdens de jaren zeventig had het kibboetsidee, het geloof in een beter leven binnen een gemeenschap, haar glorietijd. Tegenwoordig zijn deze collectieven niet meer zo populair en worden ze omgetoverd tot vakantieoorden. Speeltuinen en zwembaden ontbreken daarom niet in Snir, evenals de, ietwat verdekt opgestelde, bunkeringangen. Na een vochtrijke barbecue volgt een jobstijding: de drie ontvoerde Israëlische tieners zijn gevonden op de Westelijke Jordaanoever. Vermoord.

Dinsdag, 1 juli. Op naar de Golanhoogvlakte, internationaal erkend deel van Syrië, sinds de Zesdaagse Oorlog van 1967 onder Israëlisch bewind. Sinds 1974 is er bovendien een bufferzone met VN-troepen. Tegenwoordig dragen de VN-soldaten uit Nepal slechts blauwe baretten en net zoals vele toeristen zijn ook zij naar de voormalige militaire post op Mount Bental gereden om foto’s te schieten onder een bordenwoud: Damascus 60, Bagdad 800, Washington D.C. 11.800 kilometer. Binnen handbereik de schaduwen van de geschiedenis, verbeeldt door in blik gevatte silhouetten van soldaten. Zombies?

Turkooizen fata morgana

Als een fata morgana verschijnt ineens het turkoois van het meer van Galilea. Een oase voor lijf en ziel. We werpen het anker uit op de oever van Ginosar en bestormen het prettig geklimatiseerde Yigal Alon Museum. Pronkstuk hier is de ‘Jesus Boat’, een vissersbootskelet uit de tijd dat Jesus met zijn jongeren over het meer is gevaren – precies goed om de fantasie aan het werk te zetten.

Alsof goddelijk gekromd asfalt als manna op de aarde is gevallen, worden we ten zuiden van Tiberias verrast op een weg naar, echt waar, Switzerland. Het ideale spul voor het motorrijdende volk op bochtige jacht naar het aardse nirwana. Dat overigens voorhanden lijkt te zijn in het hippe Haifa, een multiculturele havenstad die geldt als toonbeeld voor het vreedzame samenleven van Joden en Arabieren. Te voet gaat het tijdens een lauwwarme zomernacht richting downtown. Hier staan de restauranttafels buiten, net zoals in Sienna rondom de Campo. We proosten op Lechaim, op het leven!

Hangende Tuinen

Woensdag, 2 juli. Panoramablik op de Hangende Tuinen van Bahai, dé attractie van Haifa en centrum van de wereldwijd acht miljoen volgers tellende Bahai-religie. Daarna een handjevol haarspeldachtige bochten op de tussenetappe naar de klif van Rosh haNikra, die op bekende wijze wordt doorspoeld door een blauw schitterend meer. Boven op de klif loopt de weg dood op de grens van Libanon.

Twintig kilometer ten zuiden van Rosh haNikra leiden zestig treden naar het onderaardse Akko, een oude kruisridderstad met een lange geschiedenis. Hier gaat het hooglied over de culinaire lekkernijen van deze toer: falafel, humus, taboulé en alle andere hoogstandjes op de altijd bont gedekte tafel.

Dramatische verandering

Donderdag, 3 juli. Briefing: ‘Vandaag beleven we een dramatische verandering. Van groen naar geel en bruin.’ Waarmee wordt bedoeld: van Haifa naar de Dode Zee en de Negev woestijn. Nu eerst even een vleugje einde der tijden opsnuiven bij Megiddo, volgens de Bijbel dé plek van de Apocalyps. Vervolgens ontstaat een gevoel dat je ook krijgt op Sardinië, wanneer we over de Gilboa Scenic Road slingeren, een beboste heuvelrug waar onze motoren synchroon in de bochten worden gelegd.

Op de 90 een omheind huisje met een tot de tanden bewapende soldate: welkom op de Westelijke Jordaanoever. Waar we meteen midden in het onderwerp zitten van het continu oplaaiende conflict tussen Israël en de Palestijnen.

Ingeperkt territorium

De Westelijke Jordaanoever in het oosten van Israël meet circa 5.800 vierkante kilometers (Amsterdam meet 219 vierkante km). Samen met de Gazastrook aan de kust van de Middellandse Zee vormt dit gebied het – in de loop der jaren steeds ingeperkte – territorium waarop volgens de VN-resolutie van 1947een Palestijnse staat mag ontstaan. Naast de in 1948 opgerichte Israëlische staat. Sinds de Zesdaagse Oorlog in 1967 houdt Israël de Westelijke Jordaanoever bezet, een deel ervan staat sinds 1994 onder Palestijns bestuur. Onder de circa 2,4 miljoen inwoners zijn zo’n 400 duizend Joden en dit aantal stijgt. Steeds meer Israëlische kolonisten stromen het gebied binnen, waarvan de meeste nationalistisch-religieuze hardliners zijn. Met de Bijbel in de hand en onder het waakzaam oog van militairen nemen ze steeds meer gebied in beslag, waardoor steeds minder ruimte overblijft voor de tweestatenoplossing. En hoe je met je mening ook verstrikt raakt in de jungle van het Nabije Oosten: het hermetisch afgesloten grondgebied lijkt verdacht veel op de luchtplaats van een gevangenis. Terwijl Israëli’s vrijwel onbeperkt toegang hebben, zijn mobiliteit en grenspassages voor Palestijnen zeer beperkt.

Extreem zout water

Picknicken onder de schaduwrijke strodaken van Mineral Beach aan de Dode Zee, 404 meter onder de zeespiegel. Droge lucht van 38 graden Celsius, extreem zout water. Snel de obligate groepsfoto ‘alle bikers drijven op hun rug in het meer, benen in de hoogte’ en door naar de woestijn. Waarvoor de banden niet opnieuw warm gereden hoeven te worden. Is dit nog altijd Israël? Of toch Arabië, zoals de leek het zich verbeeldt? Wat een contrast met de afgelopen dagen. In plaats van drukte en dichtbevolktheid nu oneindigheid. Die je in de Negev op comfortabele wijze ervaart dankzij asfalt. Zodat de pseudo-enduro’s niet door zand en over keien hoeven te ploegen. Daarvoor zijn tenslotte kamelen bedacht, zoals in het Bedoeïenenkamp Kfar Hanokdim dat vandaag ons sterrenkwartier is.

Oppergloeiworm

Vrijdag, 4 juli. Alsof het gloeiwormpjes zijn, lichten de koplampen de weg naar Masada op. Dit is een rotsplateau met de ruïne van de citadel van koning Herodes. Net zoals mieren gaan we daar trapsgewijs naar boven, om op tijd aanwezig te zijn voor een optreden van de oppergloeiworm. Van zonsopkomst meteen door naar de ondergang van de citadel die, na een tussentijdse verovering door Joodse opstandelingen, door Romeinse troepen werd belegerd. Toen ze door de muren braken, vonden ze 960 lijken. De belegerden kozen liever voor collectieve zelfmoord dan voor overgave. Tegenwoordig zweren Israëlische rekruten dat Masada nooit meer mag vallen.

Via de Negev naar Jeruzalem. Bij de rand van de stad een mooi panorama. Naast ons krassen de Segways door de bocht, in de verte slingert een muur als een felgrijze slang parallel aan een heuvel. Het is de negen meter hoge, door Israël gebouwde muur – net zoals die ene die in Berlijn ooit de stad opdeelde – die de grens vormt met de Westelijke Jordaanoever. Bedacht en verdedigd als bolwerk tegen Palestijnse terreur, gevoeld en beleefd als … nou ja, dat komt op perspectieven aan. In elk geval is het aantal zelfmoordaanslagen dankzij de muur drastisch gedaald.

Reiswaarschuwing

Bezorgd telefoontje van het thuisfront: de overheid heeft vanwege het escalerende Gaza-conflict een reiswaarschuwing uitgegeven voor Jeruzalem. Ik vraag aan Avi of dit een nieuwe of een normale situatie is. Zijn sussende antwoord: ‘Wij kennen geen normale onrust. Er is een Palestijnse jongen gekidnapt en verbrandt.’ Zoals later bekend wordt, ging het om de vergelding door extremistische Joden van de moord op de drie Israëlische jongeren.

Zaterdag, 5 juli. Shabbat Shalom. De begroeting voor de vrije tijd van vrijdagavond tot zaterdagavond, wanneer het Joodse leven even tot stilstand komt. Maar niet voor ons, integendeel: een dagje wandelen door de oude stad van Jeruzalem. Een feest voor de zintuigen in de navel van de wereld. Een door Joods-Christelijk-Moslim en andere geloven doorweekte microkosmos onder heilige kleden en in wereldse bazaars. Zelfs een doodnormale parkeerplaats bekijk je met andere ogen, wanneer wordt verteld dat het de plek is waar Jezus de stad verliet richting Olijfberg, de avond voor zijn kruisiging. Midden in het menselijke gedrang geeft een orthodoxe vader zijn doorvoedde baby de fles – een volkomen rustgevend beeld. Wat meteen een provocerende vraag oproept: Waarom alleen de eigen kinderen boven alles liefhebben, zodat er voor de buren geen genegenheid meer overblijft?

Yad Vashem

Zondag, 6 juli. We zitten wederom op de motoren en zijn onderweg naar Yad Vashem. ‘It’s the most important Holocoast Museum in the world’, vertelt Eytan. Het museum is gewijd aan de zes miljoen Joden die zijn omgebracht door de Nazi’s. Het gaat om 9 uur open, de juiste tijd om stilletjes door de gangen te wandelen. De collectie beslaat het hele spectrum, van het tot tranen toe roerende monument voor de kinderen tot aan foto’s van vreugdevol dansende Franse vrouwen die de overwinning door de geallieerden vieren in mei 1945. In dit spectrum ook een citaat van pastoor André Trocme. Hij redde 5.000 Joden het leven, maar betaalde hiervoor in een concentratiekamp met dat van zichzelf: ‘I do not know what a jew is, we only know what human beings are.’

Fascinerend land

Maandag 7 juli. Afscheid van Eytan en Avi. Zij hebben een totaalpakket aan zorgeloosheid geboden en toonden ons, met veel bevlogenheid en een perfecte organisatie, de prachtigste kanten van hun geboorteland. Dat je soms ook wel eens een paar blikken achter de glanzende oppervlakte van dit buitengewoon fascinerende land wilt zien, openbaart meteen een dilemma: wat is reizen? Wat zou een stadstoer zijn geweest door het Berlijn van voor 1989 zonder een blik op de muur? Of geldt hier de grondregel: ‘Politics should be left out! If you go to Burma, do you write about the dictatorship and military regime?’ Nou ja, we gaan maar voor het compromis: voor iedereen iets anders.

Dinsdag, 8 juli. Net geland in Düsseldorf begint Israël het grondoffensief ‘Rots in de branding’, de Vijftigdaagse Gaza-oorlog van 2014, zo’n beetje aangesticht door de moord op vier jongeren.

Eind van een reisverslag dat toch een verzoenend eind verlangt. Zoals misschien: hoop sterft als laatste. Of: Don’t worry, be happy! Ik kies voor een stukje tekst uit een Duits liedje, ongeveer half zo oud als het conflict in het Nabije Oosten (vrij vertaald, red.): ‘Geen tijd voor een adempauze, er wordt geschiedenis gemaakt …’

INFORMATIE

Wie zonder vooroordelen naar Israël reist, beleeft een mix van Westelijk-Arabische lifestyle en duizenden jaren oude cultuur. Het kleine land is weliswaar geen ultiem motorland zoals Corsica, maar biedt met de Negev woestijn ook spectaculaire natuur. De ontvlambare politieke situatie is met name onderhuids voelbaar. Wie wil en kan, filtert dit eruit. Maar wie wil en kan dit eigenlijk.

REIS

In plaats van over de weg via Jordanië of Egypte, kiezen de meeste bezoekers voor een rechtstreekse vlucht. De meeste Europese luchthavens hebben er wel een paar op het programma staan. Inclusief low-cost carriers.

REISPERIODE

Zoals gebruikelijk voor het Middellandse Zee-gebied, vooral die in het zuiden er van, geldt ook hier: midden in de zomer loopt de temperatuur op to 40 graden Celsius. Aangenamer is het in de maanden er voor en er na. In het noorden van Israël kan het ’s winters zelfs sneeuwen. Skiën is een optie.

VEILIGHEID

De onrust tussen Israël en Palestijnen, zoals in dit verslag beschreven, vernamen ook wij eigenlijk alleen maar via het nieuws. Onderweg hebben wij er niks van gemerkt. Bovendien bleven we riant uit de buurt van de grens met de Gazastrook en passeerden we de Westelijke Jordaanoever via een corridor bij de Dode Zee. Dat politie en leger tot het straatbeeld behoren, heeft te maken met de in de grondwet verankerde vraag om veiligheid van het land. Wie een reis plant, kan het beste de reizigersinformatie volgen van het ministerie van Buitenlandse Zaken of vragen stellen aan de reisorganisatie.

DOCUMENTEN

Een paspoort dient minimaal nog zes maanden geldig te zijn, een internationaal rijbewijs is niet nodig. Benzine kost, omgerekend, circa 1,60 euro per liter (oktober 2014)

TAAL

Hebreeuws en Arabisch. Met Engels kan iedereen goed uit de voeten.

In het verre oosten van België, ligt een stukje land dat volstrekt eigenzinnig is. De bewoners spreken er Duits. De mensen eten ‘bratwurst, speck und schinken’ die ze zelf roken en drinken Eupener bier in een ‘bierkeller’. Het reliëf stijgt er tot net geen zevenhonderd meter boven de zeespiegel en in de winter valt er een hoop sneeuw. Verder staan er her en der Pruisische grenspalen in het ven, werd er goud gedolven en vind je er het bizarre graf van een vrouw die als man door het leven ging. Welkom in de Belgische Oostkantons.

[sgpx gpx=”/wp-content/uploads/gpx/belgische-oostkantons.gpx”]

Erwin Kennis

Enkele terrasjes gaan schuil onder een paar reusachtige Lindebomen, mensen schuifelen tussen de tafels en drinken koffie, een enkeling waagt zich op dit vroege uur toch al aan Eupener bier. We zitten in het hart van Eupen, meerbepaald op de ‘Marktplatz’. De markt is omsingeld door protserige patriciërswoningen uit de 18de eeuw en een kerk voorzien van torens met groene bolspitsen. Eupen, is de hoofdplaats van de Oostkantons, maar als je hier in het oude centrum staat dan lijkt het alsof dat je ergens in Duitsland op vakantie bent. En, eigenlijk zit er met je gevoel niet ver naast.

De drie kantons, Eupen, Malmédy en St.Vith, dragen een beladen geschiedenis met zich mee. De regio is drie keer van identiteit veranderd. In 1920, gaven de Duitsers het gebied in het kader van het Verdrag van Versailles, aan de Belgen ter compensatie van het oorlogsleed. In 1940, voegde Hitler de regio meteen weer toe aan het Duitse Rijk en na de Tweede Wereldoorlog werd het opnieuw een stukje België. Tot hier het brokje geschiedenis. Hoog tijd om de motoren aan te zwengelen.

Het dak van België

In zuidoostelijke richting verlaten we de stad. We volgen het verloop van de Vesder. Het asfalt nestelt zich naast de rivieroever. We sturen van de ene bocht naar de andere, rechte strepen zijn er nauwelijks. Heerlijk kronkelend rijden we tot Jalhay. In luttele seconden rollen we door de dorpskern. En dan loopt de weg de hoogte in, richting Hoge Venen. Donkere loofbossen, onderbroken door strepen naaldwoud, die op hun beurt versnipperd worden door golvende hagen, vormen een natuurlijk decor waarin groen de hoofdkleur is. Het baantje waarop we tuffen, ligt veelal verscholen onder een dik bladerdek. Scherven zonlicht schieten als speren door de kruinen en splijten de bomen met een scherpe lichtstraal in twee. Daar waar de zon niet komt, liggen donkere poelen van schaduw en is het wegdek kleddernat van afdruipend water. Naarmate we hoger klimmen, wordt het landschap ruwer. Bomen moeten wijken voor sompig ven en gras, dat zich krom buigt door de wind. In de verte ligt de Baraque Michel, 674 m boven de zeespiegel. We zijn op het plateau van de Hoge Venen aanbeland. De herberg en zijn bijbehorende kapel zijn een toeristische trekpleister. Wandelaars, pauzeren er na een lange wandeling door het ven en verwarmen verkleumde ledematen bij het haardvuur. Gezellig!

Het natuurgebied van de Hoge Venen, 4500 ha groot kent een guur klimaat. De gemiddelde temperatuur op jaarbasis komt uit op 6,1°C, de regio kan pronken met 200 regen dagen en in de winter vriest het er dat het kraakt en ligt er een meter sneeuw. Kortom het is een regio die eerder in Scandinavië thuis hoort dan in het oostelijke landsdeel van België. We bokken de motor op de parking naast de herberg en trekken even op verkenning. Een grijze, arduinen paal trekt onze aandacht. In de steen zijn letters gekerfd. De ene kant de letter B, langs de andere zijde werd een P gebeiteld. Blijkt dat we zonder dat we het weten op de vroegere grens van België en Pruisen staan. Een infobord geeft uitleg.

De grens is ontstaan in 1815 nadat Napoleon verslagen werd in Waterloo. De grote mogendheden in Europa besloten om de gebieden België, Nederland en Luxemburg samen te brengen in één staat: het Koningrijk der Nederlanden. En dus werden er in het oosten grenspalen in de grond gepoot om de Pruisen duidelijk te maken dat hun land hier ophield. De samensmelting tussen België en Nederland hield echter niet lang stand. In 1830 was het al heibel en de Belgen trokken de bakens van hun eigen Koningrijk. De grens in het oosten bleef echter ongemoeid. Later is gebleken dat de Pruisen de landsafbakeningen vierkant aan hun laars lapten. Mooi, dat weten we ook weer. We stappen nog enkele honderden meters verder op een houten knuppelpad door het ven tot aan het volgende grensbaken, meer bepaald nummer 156. Deze paal staat pal naast de bron ‘Fontaine Périgny’. Het rare is, dat ondanks de barre koude op de toendra, de bron nooit bevriest. Een uitleg hebben we er niet voor.

Terug naar de motoren. In enkele minuten rijden we tot het hoogtepunt van onze trip, letterlijk dan want het Signal de Botrange ligt op 694 m, meteen goed voor het dak van België. Botrange, slokt niet te veel van onze tijd op. Ondanks de zomerse temperaturen waait er een koude bries. De venen vormen er een landschap zonder schaduwen, waar een nooit aflatende wind vrij spel heeft. We zetten onze route verder.

Terug naar de Middeleeuwen

De N 647 werkt goed mee, in een handvol minuten rijden we via Elsenborn naar Butchenbach. Er is nauwelijks verkeer. Hier, in de wildernis van België kan je nog eens flink doorgassen zonder op lange tenen te trappen, wat we dan ook prompt doen. Butchenbach, is vooral bekend omwille van zijn stuwmeer, maar daar hebben wij vandaag even geen oog voor. Ons volgende doel ligt wat verderop. We zwenken naar het westen. Een bruin toeristisch bord wijst naar links ’Chateau Reinhardstein’. Doen we! Een wauw effect overvalt ons, als we achter een bocht het kasteel zien opduiken. Een gigantische burcht verrijst op een rotspunt, hoog boven de vallei van de Warche, te midden van woest, maar uitmuntend mooi natuurschoon. We laten het motorrijden even voor wat het is. Het is tijd om de klok in één ogenblik 600 jaar terug te draaien.

We stappen door een houten, met spijkers beslagen poort pardoes de Middeleeuwen binnen. Van op het burchtplein kun je de donjon, de slottoren en de bijbehorende kapel in één blik vatten. Toch even de ridderzaal in wandelen. Slagzwaarden, ceremoniële zwaarden, sabels en een twaalf kilo zware helm versieren de ruimte samen met een aantal antieke meubelstukken. Een berenvel aan de muur herinnert aan de tijd toen berenvlees nog een delicatesse was in deze wilde streek. In een bocht van een trap werpt de Hertog van Alba ons een hooghartige blik toe. Op doek afgebeelde ridders houden de wacht. Sinds de tijd dat de maliënkolder in de mode was, is hier niet al te veel veranderd en dat is maar goed ook. De dikke muren rond het slot houden de digitale waanzin van de 21ste eeuw op een veilige afstand. Houden zo! We springen weer op de motor.

Sta stil wolf!

Over krullige, smalle weggetjes rijden we zo de stilte van het bos in. Waar de bomenrij eindigt, zijn akkers uitgerold als landschapsbrede lopers in roodbruin en het bijna wit van geschoren graan. Ganzen scheren in formatie als een eskader Stuka’s boven ons hoofd, maar verder is het één en al rust. Dat verandert als we Malmédy naderen. De stad wordt omsingeld door een ketting van allerlei grote handelspanden die de invalswegen doen dichtslibben. Het gekke is: hier wordt Frans gesproken! Eigenaardig, de regio Malmédy behoort toch tot de Oostkantons! Juist, het stadje stond dan wel een eeuw lang onder Pruisische invloed, maar de voertaal bleef Frans, dankzij de fierheid van de Malmédiens die zich niet zo maar de les lieten spellen door de Pruisen. Voort maar, het is bijna middag!

We trekken een rechte streep naar het zuiden, nu ja op de kaart wel te verstaan. In de realiteit komt er wel wat draaien en keren aan te pas. Een prima baan voert ons in één ruk naar Stavelot. Dit Ardens stadje ligt weliswaar net buiten de grenzen van de Oostkantons, maar het zou zonde zijn om er zo maar klakkeloos aan voorbij te rijden. Vooral de abdij aan de rand van de stad is een toeristische trekpleister. De oude abdij werd gesticht in 648 door Remaclus. De ruïnes van de oude muren liggen voor de deur van het nieuwe complex dat in de 19de eeuw werd opgetrokken. Aan de oprichting van de abdij is trouwens een leuke legende verbonden.

Toen Remaclus de abdij bouwde, haalde hij zich de woede van de duivel op de hals. Die laatste voelde dat aan als een bedreiging op zijn eigen terrein. De duivel nam de gedaante aan van een wolf en verslond de ezel waar mee Remaclus de bouwstenen vervoerde. Maar de heilige nam wraak en verplichte de wolf om zelf met de stenen te sjouwen. Telkens als de wolf met zijn vracht heen en weer liep hield Remaclus hem tegen en riep ‘stàve leu!’ (sta stil wolf!) en zo kwam Stavelot aan zijn naam. Wie nog meer eeuwenoude cultuur wil opsnuiven, moet letterlijk even het hoekje om. In de oude stadskern tref je nog enkele authentieke vakwerkhuisjes aan uit de 17de eeuw die een slingerend kasseistraatje vorm geven. Verder blijven we er niet te lang hangen. We gaan rijden!

Een mysterieus graf

Een kronkelende weg, die langs loodrechte rotswanden voert, klimt uit de vallei. Bochten, volgen elkaar in snel tempo op en het leuke is, dat ze allemaal verschillend zijn. Kort, lang, haarspeld naar boven, met vlak daarna een rechte hellende strook die overgaat in een resem flauwe bochten. Kortom, het is een heerlijk baantje om je stuurmanskunsten aan te scherpen. Verkeer, is er nauwelijks. De postbode die op zijn rode Vespa voorbij stottert even niet mee gerekend.

En dan zij we boven op het plateau. Hier gaat het verder door weideland bevolkt met koeien, langs boomgaarden en piepkleine gehuchten. Een wegwijzer geeft Ligneuville aan. Daar willen we naar toe, om een mysterie te ontrafelen. Rechtsaf! Meer precies, richting kerkhof. Daar is de kerk al. Even verder op ligt aan de overkant van de straat de begraafplaats. We bokken de motoren onder een boom en openen het metalen hek. Een bordje met opschrift ‘Tombeau M. Hawarden ‘ wijst de weg.

Enkele ogenblikken later staan we voor het graf. Tot onze niet geringe verbazing vermeldt de inscriptie op de grafsteen een vrouwennaam. Hier ligt ‘mademoiselle Méliora Gillibrand overleden om 1 maart 1863. De vrouw kwam als totale vreemde omstreeks 1850 in Ligneuville wonen. Algemeen geweten was, dat twee mannen om haar hand dongen. Het kwam tot een tweestrijd. De man die haar voorkeur genoot stierf in het gevecht, de andere werd door Méliora een kopje kleiner gemaakt. Moord dus! Harde bewijzen waren er echter niet. Maar mademoiselle Gillibrand had schoon genoeg van al die rokkenjagers. Vanaf toen ging ze als monsieur Hawarden door het leven.

Goudkoorts en ham

Het asfaltlint van de weg naar St-Vith, verheft zich zoals een poes haar rug kromt. De ene bult na de andere krijgen we voor de wielen geschoven. Rechts, rijst de Wolfsbusch op, een forse beboste top van 593 m hoog. De naam verwijst naar de aanwezigheid van wolven tot een heel eind in de 19de eeuw. Beneden, in het dal zoekt de Amblève aarzelend zijn weg tussen de rotsstenen. Maar er zit nog wat anders tussen de rotsen dan water. Meerbepaald goud. Al sinds de Romeinse tijd was bekend dat er hier ergens een goudader moet liggen. In 1879, is ene Julius Jung zelfs gestart met de exploitatie van een goudmijn. Dat veroorzaakte een echte goudrush en toverde het dorpje Montenau om tot een far-west oord met speelholen en bordelen. De opbrengst van de mijn bleef echter te klein en nog voor de Eerste Wereldoorlog was ze al dicht.

De enige overblijfselen van toen, zijn kuilen langs de weg naar Iveldingen. Langs dit pad, komen nog steeds amateur-goudzoekers de kiezels in de rivier uitpluizen met een zeef. Wij laten de goudkoorts aan ons voorbij gaan en rijden een paar kilometer verder tot in het centrum van Montenau. Vandaag is Montenau vooral bekend om zijn ambachtelijke hamsoorten, de Montenauer Schinken. Om meer te weten te komen over ham en spek steken we ons licht op bij Klaus Rohs, de eigenaar van de ’raucherei’. Voor het beeld: Klaus is een slager zoals een slager hoort te zijn. Een Bourgondiër met een buikje, even rond als de hammen in zijn rookkamer. ‘We zijn een familiebedrijf’ vertelt Klaus, terwijl we door de gangen wandelen. ‘Per week verwerken we hier ongeveer 1600 stukken ham, de bil van de varkens’ verduidelijkt hij.

Verder leren we dat de hammen eerst worden gerookt en dan manueel gezouten en gekruid en dat ze daarna gedroogd worden.’En na 6 maanden is de ham klaar voor consumptie‘ voegt hij er aan toe terwijl hij ons een proevertje aanbiedt.

Blij stappen we terug op de motor. Ver geraken we echter niet, de honger knaagt. St-Vith is gelukkig niet ver af. Enkele minuten later draaien we een rondje door het kleine centrum van het stadje. Op een terrasje met prettig krakende bistrostoelen onder platanen die de zon filteren, laten we ons neerploffen. Menu in het Duits, bediening ook. Geen probleem: zweimal schinken und Eupener bier bitte!

En dan beginnen we aan de laatste rechte lijn door de Oostkantons. Rollende heuvels, sommige kaal, andere met een donkergroene poncho van dennenbomen tekenen de horizon. Het is een wijds landschap waar we doorheen tuffen met een resem verbluffende vergezichten. Maar het mooiste panorama, dat vind je in Bracht. Bij een uitkijkhut langs de kant van de weg houden we halt. Het uitzicht is fenomenaal. Het is er stil en er is niemand die de rust die er heerst kan verstoren. Het is een heerlijke plek, waar de wind zachtjes tegen de bomen fluistert en de tijd ongemerkt verder glijdt. En precies daarom zijn we met de motor naar de Oostkantons gekomen.

Praktische informatie

Aanrijroute: Utrecht – Eupen: 269 km, waarvan 263 op snelwegen

Waar slapen: bijvoorbeeld in Butchenbach, hotel Butchenbacherhof, je motor slaapt er binnen in een garage. www.hotelbutchenbacherhof.com

Algemene informatie: Office de promotion de tourisme Wallonie: www.opt.be

Toeristische dienst van de Oostkantons:www.eastbelgium.com

Burcht Reinhardstein:www.reinhardstein.be

Schinkenraucherei Montenau: www.montenauer.com