Charles Elwood ‘Chuck’ Yeager, wereldberoemd doordat hij als eerste piloot de geluidsbarrière doorbrak, was ook niet vies van een pittig ritje met een motorfiets. Daarbij ging het soms mis, zoals op de avond nadat hij de geluidsbarrière doorbrak!
Ik heb Chuck Yeager in 1999 eens gesproken met een goede vriend van hem. Die vriend deed op hoge leeftijd het verhaal uit de doeken toen ik hem bezocht om zijn schitterende verzameling Amerikaanse motoren van vóór 1920 te bekijken. Ik had eerlijk gezegd wel een beetje moeite met opletten, want Yeager leunde nonchalant op een Pierce 4-cilinder uit 1910. De eerste Amerikaanse motorfiets met een viercilindermotorblok, gebaseerd op de Belgische FN. Ik had er nog nooit eentje in levenden lijve gezien.
Een Amerikaanse ace
Chuck Yeager is een absolute grootheid in de vliegtuighistorie. Dat zou je niet verwachten, want de eerste keer dat Chuck in een vliegtuig zat, werd hij kotsmisselijk. Desondanks besloot hij in de Tweede Wereldoorlog de kans om piloot te worden met beide handen aan te grijpen. Daarvoor diende hij bij de US Army Air Forces als vliegtuigmonteur. Na zijn opleiding kwam hij terecht in een P-51 Mustang-jachtvliegtuig. Tijdens zijn achtste missie werd hij in maart 1944 boven Frankrijk door een Duitse jager neergehaald. Ondanks verwondingen aan zijn gezicht en schouders wist hij zich met zijn parachute in veiligheid te brengen. Met hulp van het Franse verzet kwam hij via de besneeuwde Pyreneeën het neutrale Spanje binnen en vandaar keerde hij terug naar zijn basis in Engeland. Normaliter keerden neergeschoten piloten liever niet terug in de cockpit, maar bij Chuck was dit anders. Op 12 oktober 1944 leidde hij drie squadrons gevechtsjagers die bommenwerpers escorteerden op een missie naar Bremen. Tijdens die missie schoot hij drie Duitse jagers uit de lucht. Dat maakte hem officieel een ‘ace’. Een maand later schoot hij er maar liefst vier in één dag neer. Uiteindelijk zou hij dertien Duitse vliegtuigen neerhalen.
Ivar Paolo Trespidi: het enige Argentijnse wereldsnelheidsrecord uit de motorhistorie
Na de oorlog werd Chuck overgeplaatst naar de Muroc Army Air Base in de Californische Mojavewoestijn, waar experimentele straalvliegtuigen werden getest. Daar schreef hij op 14 oktober 1947 geschiedenis toen hij op 8.800 meter boven de Mojavewoestijn vanuit een B-29-bommenwerper afdaalde in een experimenteel vliegtuig. Het was de door een raket aangedreven Bell X-1 met de naam ‘Glamorous Glennis’, naar zijn vrouw, die hem die dag naar de basis had gebracht omdat hij kort daarvoor zijn ribben had gebroken tijdens een nachtelijke val van een paard…
Niet al te lang na het loskoppelen uit het bommenruim van dit vliegtuig vloog Chuck Yeager als eerste mens ter wereld op een hoogte van ruim 13.000 meter door de geluidsbarrière en veroorzaakte daarmee de eerste supersonische schokgolf in de geschiedenis, die als een grote knal weerklonk boven de uitgedroogde meren van de Mojavewoestijn. Afhankelijk van hoogte en temperatuur ligt de geluidsbarrière op een snelheid van zo’n 1.066 km/u, ongeveer 296 meter per seconde. Dat was toen qua snelheid een ongelooflijke prestatie, omdat men toen dacht dat boven die snelheid een vliegtuig uit elkaar kon trillen door de schokgolven. Dat gebeurde niet en Chuck was de eerste die dat ontdekte. De Amerikaanse luchtmacht zou dit pas in juni 1948 aan de rest van de wereld officieel openbaar maken.
Scheuren op een Triumph
Na afloop werd er natuurlijk flink gefeest. Eerst op de basis, daarna bij Chuck thuis. Na verloop van tijd en een aantal pitchers Martini later besloten ze verder te feesten in het huis van een andere piloot. Allen hadden een stevig stuk in hun kraag… Chuck besloot de motor te pakken, hoogstwaarschijnlijk een flink versleten Triumph-twin met in ieder geval een kapotte koplamp. Om die reden zouden zijn maten met een Chevrolet coupé vlak achter hem aanrijden om hem bij te lichten in de inmiddels aardedonkere nacht. Chuck beloofde het rustig aan te doen, want zwaar crashen wil je niet net na het schrijven van wereldnieuws. Maar kort na vertrek gaf hij zijn motor zwaar de sporen. De Chevy kon hem bij lange na niet bijhouden en Chuck verdween in de donkere nacht.
Korte tijd daarna was er paniek in de Chevy. Ze snelden een rechterbocht door en daar zagen ze Chuck onder de motor, gehuld in een grote stofwolk. Hij was gecrasht! Dat werkte ontnuchterend. Snel remden ze de Chevy stil en renden hevig ongerust naar hem toe. Allerlei scenario’s speelden zich af in hun hoofden. Zou hij nog leven? Waren ze verantwoordelijk voor de dood of het verwonden van iemand die zich de snelste mens op aarde mocht noemen? Niets van dat alles: Chuck lachte ze toe en dat maakte de één pissig en de ander opgelucht. Hij mankeerde niets en besloot zijn weg te vervolgen. Dit keer zou hij het rustiger aandoen. Maar opnieuw verdween hij als een komeet uit beeld. Dit keer zagen ze hem terug in de keuken van het huis waar ze hadden afgesproken. De pitcher met Martini had hij net volgeschonken toen de Chevy aankwam rijden.
Chuck Yeager zou actief blijven als jachtvlieger. Op 12 december 1953 zette hij een nieuw record neer. Met de X-1A boekte hij een nieuw snelheidsrecord van maar liefst 2.660 km/u. Chuck was naast de Tweede Wereldoorlog ook actief in zowel de Koreaanse als de Vietnamoorlog en zou zijn carrière bij de US Air Force afsluiten als brigadegeneraal. Hij overleed in 2020 op 97-jarige leeftijd.
Foto: US Air Force/Archives A. Herl
IvarChuck Yeager in ‘Glamorous Glen’, de P-51 Mustang genoemd naar zijn vriendin waarmee hij vele missies vloog tijdens de Tweede Wereldoorlog in Europa. Als onderdeel van de 363d Fighter Squadron schoot hij 11,5 vijandelijke vliegtuigen uit de lucht. Eentje deed hij niet alleen, maar samen met een andere piloot, vandaar de ‘0,5’.
