Dit zou een moderne KTM-vertaling kunnen zijn van de strijdkreet die de drie musketiers hanteerden alvorens ze ten strijde trokken. En met de nieuwe 690 Duke stuurt KTM aan op een hedendaagse kruistocht om meer zielen te winnen voor hun geloof in de eencilinder.

Was de eerste KTM Duke in 1994 kort door de bocht genomen gewoon een enduromachine met straatbanden en daarmee een supermoto, elke Duke erna werd een stukje meer geciviliseerd. Zo stond de Duke in 2008 ineens een stuk lager op de poten, maar waren er nog wel onmiskenbare connecties met een supermoto. Met deze vierde generatie Duke betreedt de eenpitter nu definitief het naked bike-klassement en laat de supermotoscene nagenoeg volledig achter zich.  Aan de eencilinder LC4-krachtbron is het nodige werk verricht. Hij is gebaseerd op het blok van de 690 Duke R uit 2010 en heeft daarmee 46cc meer dan de ‘gewone’ Duke had. Het blok heeft een enkele bovenliggende nokkenas, waarbij de inlaatkleppen direct worden aangestuurd en de uitlaatkleppen met een centrale tuimelaar.

Nieuw zijn de twee bougies die voor het aansteken van het brandbare mengsel zorgen. Beide hebben hun eigen digitale aansturing en zo ontstaat er een zeer efficiënte verbranding, die overigens ook zo schoon is dat de Duke al klaar is voor de Euro 4 en 5-normen. Het injectiesysteem is voorzien van ride-by-wire, hetgeen de souplesse van het blok ten goede moet komen en om diezelfde reden is het systeem uitgebreid met drie standen: standaard, soft en sport, zodat de gasreactie naar een ieders wens is aan te passen. Dalen we verder af in het blok, dan ontdekken we dat de balansas een paar graden is verdraaid om de trillingen verder te reduceren. De koppeling is zelfbekrachtigend, waardoor de normale veren lichter kunnen worden uitgevoerd en de hydraulische bediening eveneens lichter gaat, tevens is er een anti-hop functie in verwerkt. Mocht je door deze informatie nog niet op het puntje van je stoel zitten, dan helpt dit misschien: de eencilinder biedt ruimte aan 70 paarden en weegt rijklaar slechts 160 kilo.

De eerste kilometers op weg naar het motorparadijs leggen we vooral binnenstedelijk af en inderdaad: de koppeling gaat licht en is goed te doseren. Voor je het weet, beschouw je de binnenstad als speeltuin met alle rotondes waar je de Duke razendsnel doorheen slingert.
Als we de stad verlaten, duiken we meteen even de snelweg op en dat is de ideale gelegenheid om te kijken of de Duke aansluiting kan vinden bij zwaardere motoren. Buiten de matige/ontbrekende windbescherming toont de eencilinder zich van zijn beste kant. Het blok loopt ‘losser’ en trillingsvrijer dan voorheen, waardoor je totaal niet het gevoel hebt ‘m te overbelasten. Het gaat juist zo smeuïg, dat je bijna vergeet dat er niet meer cilinders op zitten. De Duke is daarbij snel genoeg om lekker te knallen en de topsnelheid op de teller ligt ruim boven de 180 km/h. Helemaal niet verkeerd!

Ga je bochtjes pikken, dan moet je eerst wel even wat vertrouwen opbouwen en dat komt door de vering. De elementen zijn niet instelbaar en zijn voor een rijdergewicht van 85 kilo wat zacht, zodat er aardig wat beweging optreedt. Eenmaal gewend, blijkt de KTM wel de koning van de vierkante meter. Zeer eenvoudig leg je de lijnen precies zoals bedacht. En kom je onderweg onverwachts toch nog iets tegen, dan druk je de motor met gemak nog iets platter. Heerlijk actief en krachtig accelereert de KTM waarbij in de eerste versnelling het voorwiel puur op kracht het contact met moeder aarde verliest en in de tweede versnelling een klein beetje koppeling voldoende is om tot dezelfde balans te komen. Vergis je dus niet, met het veranderen van uiterlijk is de Duke zijn wilde haren niet verloren, hij beschikt nog steeds over een enthousiast driftig blok.

Eenmaal gewend, blijkt de KTM wel de koning van de vierkante meter.

Gemaakt voor
Koeriers. Nee, geen pizza-koeriers. Qua dimensies is het zeker geen brommertje en kun je als gezonde Hollander prima je ledenmaten kwijt. Toch pak je elk doorsteekje mee. Opent een of andere @#$#*!  in het stadsverkeer een portier, dan is een stoppie zo gemaakt. ABS is uitschakelbaar.

Motor
Met 70 pk veruit de krachtigste mono op de markt. Daarnaast ook schoon (Euro 4 en 5-norm) en zuinig (1 op 18). Het blok blijft gevrijwaard van storende trillingen en laat de klappen er soepel uit rollen. De onderhoudsintervallen zijn keurig, want de eencilinder houdt het 10.000 km achtereen vol!

Gretig beestje
De gasreactie is standaard vooral bij lage snelheden best scherp, maar als je het ride-by-wire op soft zet, is de eenpitter een stuk eenvoudiger te temmen. De schakelaar bevindt zich alleen wel onder het duozadel. Geen nood, er is een KTM-powerparts-knop die je op het stuur kunt laten monteren.

‘Knettergek en masochistisch’ zijn nog beschaafde commentaren als je aankondigt met een 125 cc’tje te gaan kamperen in Zuid-Limburg. Alle meewarige blikken vol medelijden ten spijt werd het een geweldig en avontuurlijk weekend. Dankzij de kwaliteiten van de KTM 125 Duke.

Houd je niet van verrassingen, koop dan niet deze vlieggewicht straatvechter. Dat is geen waardeoordeel, sommige mensen storten zich nu eenmaal wél graag in het onbekende. De ‘BabyDuke’ verschilt door zijn gebrek aan paardenkrachten compleet van wat wij motorrijders gewend zijn. Een toerrit is plots een hele toer en een snelwegritje een uitdaging. Een kampeerweekend in Zuid-Limburg met dit ‘brommertje’ behoort ook tot die laatste categorie. Het vergt meer planning en doorzettingsvermogen van de bestuurder, maar de motor beloont dat met ongelooflijk veel plezier. Je krijgt al snel het idee dat je iets totaal krankzinnigs onderneemt als je met een 125cc vanuit de Randstad naar Limburg gaat.

Alsof je start met een beginnerscursus jongleren met draaiende kettingzagen. Toch biedt het zwart/oranje enkelbijtertje zijn berijder een prima werkplek, zelfs lange mensen kunnen hun stelten goed kwijt. Het brede en harde zadel ondersteunt de billen prima en staat met 810 mm op volwassen hoogte. De lichte Duke werd van begin af aan ontwikkeld als straatmotor en daarvoor ben je KTM na een ochtendje sturen héél erg dankbaar. Het weggedrag staat op vertrouwd hoog Oostenrijks niveau en de vering filtert oneffenheden vriendelijk weg. Korte of lange bochten, de kleine KTM vreet ze allemaal. Remmen met de Indiase (!) stoppers van Bybre, een zusterbedrijf van Brembo, gaat ook heel aardig. Je zou trouwens niet zeggen dat de hele fiets in India wordt gemaakt door Bajaj. Alles ziet er gelikt uit en het rijwielgedeelte voelt aan alsof het een kernoorlog kan doorstaan.

Alles wat je eerder leerde over motorrijden kan bij het oud vuil. De brug bij Vianen is ineens een col van de buitencategorie die de mono dwingt tot een serieuze krachtsinspanning. Forse tegenwind resulteert direct in een lagere topsnelheid en in het uiterste geval moet je een tandje terug. De bediening van de zesbak vereist niet veel voetkracht, al is de slag van het pedaaltje naar onze smaak iets te lang. Het actieve karakter maakt hem vooral erg leuk. Het inhalen van een vrachtwagen transformeert in een operatie die je nauwgezet van begin tot eind uitstippelt. Niks draai aan het gashendel en vooraan weer aansluiten, maar lang vooraf kijken, het juiste gaatje op de linkerstrook uitkiezen, tot op het laatste moment slipstreamen, plat op de tank, een schietgebedje en dan de achttientonner-combinatie centimeter voor centimeter passeren. Als je voor de truck weer naar rechts zwaait, krijgt de mechanische metgezel een schouderklopje en vult jouw lichaam zich met trots: ‘Dat heb je toch maar weer mooi even geflikt.’

De snelwegkilometers blijken een onverwacht genoegen en de speelse kilometers binnendoor vliegen zoals verwacht voorbij. Eerder dan gepland arriveren we daardoor op de camping, tijd voor een welverdiend biertje dus. We proosten op de ‘Long Way South’ die we succesvol hebben afgelegd. Meestal maakt pils de tongen los, maar die rol neemt de KTM dit keer over. De heenreis lijkt, als je de verhalen moet geloven, slechts uit hoogtepunten opgebouwd: het passeren van een onoplettende Fireblade (in de file), het buitenom duiken bij die dikke twin (in een fietspad-waardige bocht), die afgebroken inhaalactie bij sterke tegenwind en de beklimming van de Cauberg. Allemaal acties waarbij het geringe vermogen een prominente rol speelt. Je kunt dat als frustrerend ervaren, of als amusant, onderhoudend en een extra motivatie om er als bestuurder een schepje bovenop te doen. Het mag geen verbazing wekken dat wij tot die laatste groep behoren.

De brug bij Vianen is ineens een col van de buitencategorie die de mono dwingt tot een serieuze krachtsinspanning.

Gemaakt voor
Echte liefhebbers. Of je nu jong of oud bent, iedere kilometer is genieten op deze pure funbike. Toch is het genoegen zeker niet voor iedereen weggelegd. Wil je graag de gloriedagen van je opgevoerde brommer nog eens herbeleven, dan is dit de fiets voor jou.

Motor
Is elektronisch begrensd. Bij 109 km/h klap je bijna met je snuit op het stuur. KTM Nederland haalt de restrictie er op verzoek voor je af, waardoor je gewoon door kunt trekken naar 120 km/h. Wel zo veilig. En het motortje loopt na deze ingreep een stuk mooier!

Pretfiets
De kleine Duke toont zich bij het sturen een echte KTM. Lange of korte bochten werkt hij allemaal moeiteloos weg. Verbruikt gemiddeld een liter op 29,3 kilometer, al hebben we het sterke vermoeden dat de dagteller ongeveer tien procent overdrijft.