De Randstad. Het blijft een bijzonder fenomeen. Er zijn mensen, ook in motorkringen, die zeggen: daar zou ik nooit willen wonen. Te druk. Die komen waarschijnlijk nooit verder dan de Dam en consorten. Want druk… Rijd deze TTT6 en je verbaast je over de leegte, de stilte, het groene karakter. Jazeker, soms zie je stedelijke bebouwing, heel in de verte, en de auto’s op de A2, maar last, nee, last heb je daar niet van.

Paul Vreuls

Rijk, dat is de Randstad ook, daar kan geen buitengewest tegenop. Neem Hilversum, het startpunt van deze rit. Een architectonische goudmijn, dat is het, een snoeptrommel voor wie van mooie gebouwen houdt. En dan al die musea links en rechts – ik ben weer een nieuwe tegengekomen, het Healey Museum in Vreeland. Denk aan glanzend gewelfde spatborden maar dan mooier… Er moet een relatie zijn met vrouwen maar welke weet ik niet precies.

Intussen is het ook nog eens lustig rijden, door de bossen van de Utrechtse Heuvelrug en later, langs piepkleine veenriviertjes, zoals de Geer en de Waver en de Winkel. Wel oppassen dat je je motorfiets niet in het riet parkeert, zo nauw luistert het rijden hier. En voor wie denkt dat in het westen de zonde woont, in de streng hervormde kerk van het nietige Kockengen duelleerden organist en trompettist in ‘Jezus Overwinnaar’, zelfs voor een ongelovige om stil van te worden!

Dudok

We pikken de route op in Hilversum, een apart geval want iedere keer als ik er kom, denk ik: waar is het centrum? Ook deze keer komen we er niet achter, maar al rondtoerend valt wel op wat een ongelooflijk mooie verzameling straten en pleinen het is. Nu eens stuur je door een villapark met luisterrijke panden in overdadig groen, dan weer rijd je door een zorgvuldig ontworpen woonwijk met arbeiders- en middenstandswoningen uit de eerste helft van de vorige eeuw. Eén man in het bijzonder is daarvoor verantwoordelijk geweest en dat is Willem Dudok. Onthoud die naam!

Vanzelfsprekend lopen we ook even het Instituut voor Beeld en Geluid binnen – we bevinden ons hier immers in het hart van medialand. En ja, daar heb je het weer. We zijn een rijk, wat heet, gezegend land dat we ons zo’n fantastisch gebouw kunnen permitteren. En als je ziet wat bijvoorbeeld de televisie de afgelopen decennia aan programma’s heeft gebracht… Alleen al die kinderprogramma’s: Theo en Thea en hun Kreatief met Kurk, Buurman en Buurman, Bart de Graaff die schaterlachend achterin een politieauto zit, VPRO’s Achterwerk in de Kast waarin een jongen van amper tien zich vreselijk boos maakt om het couperen van honden (‘Een hond mag toch wel plezier van zijn staart hebben!’). Onvergetelijk.

Slecht geïnformeerd

Zodra je Hilversum uit bent, zit je meteen in de bossen van de Utrechtse Heuvelrug. Lekker rijden, want nu eens duik je een beukenbos in, dan weer mag je bergje op bergje af. Het is een oud stuwwallenlandschap, met de daarbij behorende hoogteverschillen. Mooiste stuk? Over de Hoge Vuurscheweg, richting het pannenkoekencentrum van Nederland en verder ook bekend vanwege kasteel Drakensteyn waar Beatrix haar oude dag slijt. Maar kort daarna is het gedaan met de stuwwallen en duiken we het groene hart van Holland in.

De slecht geïnformeerde motorrijder denkt nu misschien: moet ik daar mijn dure kilometers aan besteden, aan dat vlakke gebied waar niks te zien is behalve groene veenweiden zover het oog reikt? Maar deze slecht geïnformeerde motorrijder zou ik willen toebijten: rijd nou eens over het Zandpad naar Breukelen – sowieso een fraai stukje toeren, langs de Vecht. Steek daar de A2 over en vervolg je weg langs de Geerkade en de Amstelkade en De Hoef Oostzijde, dan praat je wel anders.

Ten eerste komt de stuurman in ons allen hier volledig tot zijn recht, langs de kronkelende veenriviertjes. Sterker nog: op een gegeven moment kreeg ik kramp in mijn rug van de pas de deux tussen mijzelf en mijn motorfiets – links, rechts, links, links, rechts en nog eens en weer naar links en naar rechts! Ten tweede duiken er zo nu en dan onverwachte schoonheden op, van Kockengen met zijn Wagendijk en zijn Heicop en zijn Voorstraat tot Baambrugge met zijn Dorpsstraat…; je zou zweren dat het 1900 was. En ten derde: het gaat hier om een eeuwenoud landschap dat ook nog eens verrassend goed bewaard is gebleven. Menigmaal denk je onderweg: huh … dat het nog bestaat, en dan vooral langs de Waver en de Winkel, onder de rook van Amsterdam.

Suicide door

Omdat we er op de terugweg toch langs komen, stappen we even binnen in het Healey Museum, aan de Vecht boven Vreeland. Ouderen onder ons weten dan dat het hier gaat om een tweezits sportwagen uit de jaren vijftig/zestig/zeventig van de vorige eeuw. Echt zo’n wagentje waarin je gezien wilde worden. Echt verbaasd zijn we dan ook niet als de gids namen laat vallen als die van Marilyn Monroe, Cary Grant en… Herman Heinsbroek, gewezen minister namens de LPF en ooit ook in bezit van een Healey.

Grappig detail: de witte banden waren niet voor de sier, nee, in staten als Californië en Florida verplicht omdat ze het zonlicht beter reflecteerden en daardoor minder warm werden. Ook maken we met hulp van de gids kennis met het begrip suicide door. ‘Kijk’, zegt-ie, ‘die deur zwaait naar voren open, waardoor je niet automatisch ziet wat er vanachter aankomt. Zo zijn er vroeger de nodige slachtoffers gevallen.’ Onder wie veel motorrijders, vrees ik.

Download GDB, ITN, GPX-route

[sgpx gpx=”/wp-content/uploads/gpx/TRK-TTT619.GPX”]

De deelnemers

De Col de la Bonette claimt de hoogste geasfalteerde Alpenpas te zijn, maar bij de Col de l’Iseran vinden ze dat de Bonette vanuit buitenspelpositie heeft gescoord. En daarom schrijven ze in hun brochures dat de Col de l’Iseran met zijn 2770 meter de hoogste is. Dat hou je toch, het eeuwige geklaag van mensen wier col tweede is geworden. Maar toen de pas in 1937, na zes jaar bouwen, officieel in gebruik werd genomen, was het wel de hoogste en dat zou 24 jaar lang zo blijven.

De Col de l’Isèran loopt van Bourg St. Maurice (840 m) naar Lanslebourg (1399 m) en heeft een lengte van 83 km. Maar het interessante deel – de ruige hooggebergte passage – zit tussen de wintersportplaatsen Val d’Isère (1840 m) en Bonneval-sur-Arc (1835 m) en meet 31 km. Dus laten we daar beginnen.

Het oude en tegelijkertijd moderne Val d’Isère is zo chique dat zelfs de eigenaar van het plaatselijke motorhotel meer doet denken aan een dure dameskapper denken dan aan een motorrijder. Aan bijna alle kanten is het mondaine plaatsje ingeklemd door magnifieke bergen. Als je door de hoofdstraat – met gerenoveerd centrum – in oostelijke richting omhoog kijkt, zie je waar je na 10 km rijden op uitkomt.

Na Val d’Isère volgt de weg een tijdje de Isère, die hier langs sappige Alpenweiden langzaam omhoog gaat. Wanneer het dal lijkt dood te lopen, steekt de weg de rivier over en klautert hij langs de steile bergwand naar boven. Daarvandaan heb ik het ene na het andere prachtige uitzicht op het skidorpje dat ik achter me liet. Nog een paar koeien kom ik tegen en dat is het gedaan met de lieflijkheid. Kilometers lang rijd ik door kaal gesteente met hier en daar de ornamenten van een oude bergpas: stenen muurtjes aan de bergkant en bij wijze van vangrail grote keien aan de dalkant. Op asfalthoogte zie ik ook nog wat plakjes sneeuw die de felle augustuszon hebben overleefd. Die ben ik in een hele week passenrijden door de westelijke Alpen nog niet tegengekomen.

Maanlanding

In de tweede week van juni gaat de pas, na drie weken bulldozeren, open. Goede kans dat je dan tussen de hoge sneeuwwallen moet rijden. Zelfs in juli kun je hier nog in winterwonderland terecht komen, zoals de Tourkaravaan in 1996 merkte, toen de col wegens zware sneeuwstormen uit de etappe werd geschrapt – net als de Galibier (2645 m) trouwens.

Bovenop de col wacht een weids plateau met een herberg en een kerkje, die ongeveer net zo oud zijn als de weg. De herberg is al die tijd in handen geweest van de familie Machet, van wie ik de blonde Sylvie in het bijbehorende souvenirwinkeltje aantref. Het robuuste kerkje heeft geen pastoor, dus eigenlijk is het een kapel. Maar dat is nog altijd meer dan het simpele kruis of bidkastje waar de meeste passen het mee moeten doen. Het geeft nog maar eens aan wat voor waarde er werd toegekend aan de col. Het was dan wel geen landing op de maan, maar veel scheelde het niet. Niet voor niets werd de officiële opening van de Col de l’Isèran verricht door de toenmalige Franse president Albert Lebrun.

Ander tijdperk

Twee kilometer na de top loopt de weg door een nauwe doorgang naar de zeer groene Haute Maurienne-vallei. Langs de steile hellingen ruimen ze hier in juni niet alleen sneeuw, maar ook keien zo groot als topkoffers. In de mooie afdaling, met zicht op de glinsterende gletsjers (tot 3750 m) aan de overkant van het dal, lijk ik een ander tijdperk in te glijden. Ik ga over een stenen boogbrug langs oude muren, onder me zie ik scheve huisjes met leistenen daken. Een grote familie, inclusief jonge kinderen, haalt op de wei hooi met vork en kar binnen.

Nog ouderwetser lijkt Bonneval sur Arc, het dorpje aan het einde van het steile deel van de pas. Bonkige Asterix-huisjes aan nauwe straatjes, waar boerenzoons bezig zijn hooi op de bovenste verdieping van een huis te laden. De balkons onder de overhangende daken werden kortgeleden gebruikt om mest te drogen, die s’ winters in de kachel ging. Geitenkuddes trekken nog regelmatig door de steegjes. Van elektriciteits- of telefoonkabels is geen spoor te zien. Het is alsof je via de col een tijdreis hebt gemaakt. Maar dan moet je natuurlijk niet naar boven kijken, naar de skiliften, hotels en luxe chalets, want dat verstoort die prettige illusie.

Een mooie col met geschiedenis dus. En met veel motorrijders en wielrenners.

[sgpx gpx=”/wp-content/uploads/gpx/TRK-Alpentoppen.GPX”]