Terwijl ik nog steeds de kiezelsteentjes met mijn achterwiel omhoog probeer te slingeren, word ik tot stoppen gemaand. Het feest is over op de parkeerplaats met gravel, want trainer Eric Verhoef vindt het tijd voor een volgende les. “Even iets meer theorie dan praktijk”, geeft de voormalig Dakar-rijder aan. Hij heeft het over terreinkennis.
Fotografie: Guus van Goethem
Waarom deze rubriek?
Al jaren piekt de verkoop van allroads en die populariteit lijkt zelfs enkel toe te nemen. Vreemd is dat niet, gezien ‘alle wegen’ met zo’n machine te bedwingen vallen. Toch zetten veel allroad-rijders die fijne eigenschap niet in, waarbij het onverharde terrein vermeden wordt. Zonde, want het opent een geheel nieuwe wereld. Daarom vonden wij het tijd voor een tiendelige dummy-cursus: offroad leren rijden met een allroad.
Eerdere delen
Terwijl we terugrijden naar het bosachtige gedeelte van het E3 Strand, ben ik in mijn hoofd al aan het malen wat me nu te wachten staat. ‘Een stukje veiligheid’, hoor ik ineens. ‘Het klinkt misschien vanzelfsprekend, maar toch zie ik het geregeld fout gaan. Let goed op als je het terrein verlaat en je daarna weer op asfaltwegen begeeft. Je moet echt wennen aan het feit dat je weer met verkeer te maken hebt. Urenlang heb je misschien geen enkele tegenligger gezien en ineens zijn ze daar weer.’
Over het hoofd zien
Het blijkt niet het enige gevaar te zijn waar Eric Verhoef me tijdens deze les voor wil behoeden. Er is namelijk een ander probleem waar je op hetzelfde moment mee moet zien te dealen. ‘En dat zijn je banden’, legt de 54-jarige Brabander uit. ‘Ik heb het zo vaak zien gebeuren. Helemaal enthousiast komen ze uit het onverharde terrein en die blijdschap verdwijnt als sneeuw voor de zon als ze de eerste bocht induiken. De banden zitten namelijk nog vol met zand en hebben daardoor nauwelijks grip op het asfalt. Ben dus echt voorzichtig en rijd even dat rubber goed schoon, voordat je weer serieus gas gaat geven op asfaltwegen.’
Ook de daadwerkelijke overgang van het onverharde terrein naar asfalt wil Verhoef nog even bespreekbaar maken. Vaak wordt dat ‘onderdeel’ letterlijk over het hoofd gezien. ‘Nog even snel de weg opdraaien, om die auto voor te zijn. Ik blijf erop hameren, het is geen wedstrijd, hè. In de haast zie je dan misschien niet goed hoe de overgang erbij ligt en dat is dus helemaal niet nodig. Neem de tijd, kijk goed naar het hoogteverschil en neem zo’n obstakel zo haaks mogelijk. Doe je dat niet, dan kan het zomaar zijn dat je uit balans raakt en onderuit gaat.’
Continu scannen
Als voormalig rallyrijder heeft Eric Verhoef veel kennis wat betreft het lezen van het onverharde terrein. Ook daar moet je als eigenaar van een allroad bekwaam in raken, vindt hij. ‘Als je offroad wilt gaan, werk je als beginner uiteraard aan het verbeteren van je rijtechniek, maar dat is niet alles. Ook kijken is van kritiek belang.’
De Moto Morini X-Cape mag even op zijn jiffy uitrusten en samen lopen we richting het bospad waar eerder op die dag al wat oefeningen werden uitgevoerd. ‘Het is belangrijk om continu te scannen, om zo potentiële gevaren en uitwijkmogelijkheden te zien. Hoe sneller je dat doet, des te gemakkelijker het voor jezelf wordt. Zeker op smalle single track-paden is dat kritisch met een zware allroad. Als er dan bijvoorbeeld een wortel van een boom schuin over het pad ligt, dan moet je direct kunnen besluiten hoe je daar overheen moet komen. Ook weer haaks aansnijden, net als bij de overgang van het terrein. Als je voorwiel namelijk net verkeerd tegen die wortel aankomt, kun je zomaar met het hele spul onderuitgaan. Het is dan ook van belang dat je jezelf de tijd gunt om het terrein te kunnen scannen. Ben je niet zeker van de situatie, ga dan liever even stilstaan en bekijk even goed hoe je alsnog aan dat obstakel voorbijkomt.’
Verschillende types
Terwijl ik de wijze les van Eric aan het verwerken ben, zie ik hem ineens bukken. Op het moment dat ik naar hem kijk, glipt er tegelijkertijd een hoopje zand tussen zijn vingers door. ‘Grondig bodemonderzoek willen we natuurlijk liever voorkomen, maar kennis van het terrein is wel essentieel. Dat ontvang je eigenlijk alleen maar door te ervaren, veel offroad te gaan rijden.’
Hoewel je die ervaring niet in slechts enkele trainingsuren voor elkaar krijgt, wil Verhoef me toch de verschillende type ondergronden laten zien en plaatst daarbij de nodige opmerkingen. ‘Tijdens de vorige les heb je gemerkt dat rijden op gravel nog redelijk overeenkomt met wat je gewend bent, al moet je daar al serieus rekening houden met verminderd gripniveau. Ook het gemiddelde bospad is vaak nog geen moeilijk obstakel voor rijders die zich normaliter enkel op asfalt bevinden. Die ondergrond is redelijk hard, waardoor er nog geen grote problemen ontstaan. Dat gebeurt vaak pas op het moment dat het terrein echt zacht wordt, maar ook daarin zijn vele gradaties te vinden.’
Offroad leren rijden met een allroad #1: Goede voorbereiding is het halve werk
Beperkte ervaring
Als het terrein alsmaar zachter wordt, is het van belang om de juiste techniek in te zetten. ‘Daarom moet je goed op blijven letten, zodat je aan bepaalde zaken ziet wat voor een type terrein je induikt.’
Om dat thema te kunnen duiden, neemt de offroad-expert me mee voor een korte wandeling naar het zachte zand van het E3 Strand. Al snel wordt me duidelijk waarom we hier naartoe zijn gelopen, want met mijn beperkte ervaring had ik waarschijnlijk nu een Moto Morini uit het zand moeten peuteren. ‘Dit is natuurlijk ook onverhard terrein, maar totaal anders dan een bospad. Je voelt hoe mul het zand hier is en dat vraagt om veel meer techniek van de rijder. En hoe zachter de ondergrond, des te meer je moet gaan staan. Dan moet je echt kunnen vertrouwen op je rijtechniek en dat is vaak het probleem als je net begint. Maak het jezelf dus niet te moeilijk en ga eerst oefenen op gravel en bospaden. Als je daar eenmaal aan gewend raakt, is het tijd voor mul zand.’
Over het strand boenderen
Aangezien Verhoef me graag alle facetten van het offroad rijden wil laten beleven, merk ik langzaamaan dat hij zinspeelt op een volgende les, rijden in het zachte zand. Eerlijk gezegd vreesde ik daar al een beetje voor en dus sta ik niet direct te springen om hier met de X-Cape over het strand te boenderen. ‘Weet je wat, we beginnen gewoon hier aan de waterkant. Daar is het namelijk een stukje harder, wat je uiteraard ook kunt zien aan de kleur van het zand. Bij offroad rijden moet je je telkens aanpassen, waarbij het terrein bepaalt welke techniek je in moet zetten. Je zult merken dat het rijden in mul zand een heel andere ervaring geeft, dan wat we hiervoor hebben geoefend. Een tikkeltje lastiger ook, maar we zijn hier natuurlijk om wat te leren. Rijden op zulk zacht terrein gaat in het begin onwennig aanvoelen, maar ook hier geldt, er is tijd en ervaring voor nodig. Als je eenmaal de smaak te pakken krijgt, kun je uiteindelijk met vertrouwen een zandterrein induiken. Figuurlijk gesproken dan, hè.’
