Toen president Thomas Jefferson in 1804 legerofficieren Lewis en Clark op expeditie stuurde om een waterweg door het volledig onbekende Noord-Amerika naar de westkust te vinden, verwachtte hij dat ze mammoets en uitbarstende vulkanen zouden aantreffen. Wat ze vonden was niet minder verrassend. Honderden nieuwe planten- en diersoorten en landschappen die alles overtroffen wat ze kenden. En zonder het te weten effenden ze het pad voor een motorroute, die Route 66 overtreft.

Twee eeuwen geleden bestonden de VS uit maar dertien staten. Het noordwesten van nu was een witte vlek op de kaart. Daarom zei president Jefferson tegen Lewis en Clark. ‘Jongens, zoeken jullie nou eens een noordelijke waterroute naar de Grote Oceaan. En maak daar meteen een kaart van. Sluit vriendschap met de Indianen, dat scheelt later een hoop geknok. En schiet wel een beetje op, want anders zijn de Engelsen ons voor en worden we nooit een land met vijftig staten.’

‘Doen we,’ zeiden Lewis en Clark. Ze zochten 45 mannen uit die een beetje handig waren en wel zin hadden in een avontuur. In de lente van 1804 stapte het gezelschap aan de rand van de bewoonde wereld in een paar kano’s en peddelde tegen de stroom van de Missouri in naar het noorden. Eerst wilden ze de oorsprong van deze rivier vinden. Daarna moesten ze een rivier zoeken die ze naar de westkust bracht. Tot zover het Jeugdjournaal.

De ronde aarde

Ruim een jaar na vertrek uit het midden van de huidige VS kreeg de expeditie de Rocky Mountains in het vizier. Niet veel later stuitten ze op een grote hindernis: vijf enorme watervallen – ‘een majestueus groots landschap’, volgens Clark. Rond die plek ligt nu een stad met een prachtig Lewis & Clark museum: Great Falls, Montana. En dat is voor mij en mijn Goldwing het startpunt van de Lewis & Clark Trail, de route die over de weg de rivieren volgt.

Tussen Great Falls en de eerste bergrug – de Belt Mountains – ligt dertig mijl prairie. Net genoeg om iets van de weidsheid van Montana te proeven. De weg erdoorheen is zo rustig, dat ik makkelijk mijn motor op de rijbaan zou kunnen parkeren om een kudde herten te fotograferen. Erboven hangt de beroemde Big Sky van Montana. Hoe de lucht hier groter kan lijken dan ergens anders, weet ik niet echt. Misschien komt het omdat je over het land zo enorm ver kunt kijken. Het oogt zo weids dat je bijna ziet dat de aarde rond is.

Kapitale blunder

Bij de Belt Mountains pak ik de recreation road, een tweebaans hartenbreker die pal naast de Missouri loopt – glashelder ondiep water, waaruit hengelaars vis lepelen als ballen uit de soep. Eromheen liggen sappige weiden met grazend vee, coniferen en witte huisjes. Een oase, die eindigt bij een zeer nauwe rivierkloof van vijf mijl, die Lewis de ‘Gates of the Rocky Mountains’ noemde. Het waren de ‘meest opmerkelijke kliffen’ die hij ooit had gezien. Maar het was ook een plek om een kapitale blunder te maken. Lewis en Clark hadden hier recht op de Rocky Mountains af moeten gaan, waar een makkelijke doorsteek was. In plaats daarvan bleven ze de Missouri volgen, die hier naar het zuidoosten stroomt. Goed voor een omweg van 400 mijl en een verloren maand. Maar ik vind het best, want Montana kan me niet lang genoeg duren.

Ratelslangen en treiterinsecten

Tachtig mijl verder kregen ze de volgende kans om een misser te maken. Bij Three Forks splitst de Missouri zich namelijk in drie gelijkwaardige rivieren. Na enig geruzie kozen ze de goede, de rivier die nu de Jefferson heet.

Officieel begint de Missouri hier – de tweede rivier van de VS. Daarom vind je hier het kleine Missouri Headwaters State Park, waar drie wandelingen van honderd meter langs instructieve tekstborden zijn uitgezet – Amerikanen haten lange wandelingen. Leuk om hier even rond te struinen, totdat je bijna op een ratelslang gaat staan. Van schrik spring ik een meter of vier de lucht in en kom op mijn kont in het gras terecht. En dat zit vol met treiterinsecten die het geluid van een ratelslang kunnen imiteren. Het bewijst maar weer eens dat de natuur fascinerend is, maar dat je haar alleen vanaf asfalt moet bekijken. 

Lewis en Clark waren de eersten die melding maakten van de prairieratelslang. Ook de grizzly beer, rode vos, coyote, de poema, zeeotter, havenzeeleeuw en ruim honderd andere noordelijke diersoorten werden voor het eerst wetenschappelijk omschreven door de expeditie.

Buitenaards leven

Via doodstille wegen waarlangs vroeger duizenden bizons graasden en nu zwarte koeien en Amerikaanse antilopen, kom ik tegen zonsondergang aan op de ranch van cowboy Dan. Ik krijg een huisje met een stoffig weggetje erbij, een hond die Abby heet, een telefoonpaal met een buizerd erop en een open haard. Tot middernacht zit ik op de patio in een schommelstoel onder vijf triljard sterren en ouwehoer met Dan over alles wat hier in de prairie voorbij komt. Koeien, herten, ratelslangen en aliens from outer space. Pardon? Jawel, het barst van de UFO’s in Big Sky Country. Alleen al rondom Great Falls zijn er sinds de jaren vijftig meer dan honderd meldingen binnengekomen. Waarom buitenaards leven liever hier landt dan in bijvoorbeeld Zoetermeer, kan ik niet met zekerheid zeggen, maar het heeft vast iets met de dromerige verten van Montana te maken.

Cowboylandschap

Is dat nou niet eenzaam, daar in een hutje op de prairie? Ach, dat valt zo mee. Dat komt omdat cowboy Dan dichtbij het stadje Dillon woont en daar zijn de mensen toch zo aardig! Vanmorgen ben ik meteen na het koeienmelken weggereden om er te tanken en dan snel op pad te gaan. Maar dat kun je hier vergeten. Doorlopend spreken de mensen je namelijk aan op straat. Eerst een klant van het tankstation, daarna Ray van de kassa, de vrouw van de bookstore, een ranger (‘Have you seen a dead moose?’), het hield maar niet op. Anderhalf uur later verliet ik het stadje pas. Met een glimlach van oor tot oor.

Baja California, Mexico: Zingend door de woestijn

Elf mijl na Dillon rijd ik de dam van het Clark Canyon Reservoir op, waar het eerste deel van de expeditie eindigde. Het water werd te ondiep en Lewis en Clark wilden hier de bergen over, bij de Lemhi Pass. Tot hun grote opluchting ontmoetten ze vlakbij voor het eerst indianen, Shoshones, van wie ze paarden kochten. Na de eerste landschappelijke schermutselingen volgde de Horse Prairie. ‘Omringd door golfachtige bergen vormt deze vlakte een van de allermooiste die ik ooit zag,’ schreef Lewis in zijn dagboek. Tweehonderd jaar later is er op de weg en enkele ranches na, eigenlijk niets veranderd aan het cowboylandschap. Helemaal authentiek wordt het als ik de voet van de 2247 m hoge Lemhi Pass oprijd. Hier houdt het asfalt op en kom ik op een licht verbeterde versie van het stofpaadje dat de indianen gebruikten. Ben ik verdorie zomaar aan het offroaden met mijn Waterbuffel! Deze gedachte geeft me klammere handen dan de weg zelf, want die valt eigenlijk best mee.

Diepe teleurstelling

Na dertig mijl slingeren door het stof bereik ik de top en eigenlijk meer dan dat. Hier loopt namelijk de Continental Divide, wat betekent dat het rivierwater ten westen van deze lijn uiteindelijk in de Pacific terechtkomt. Iets ten oosten van de top vond Lewis de meest afgelegen waterbron van de Missouri, een wat drassig plekje waaruit ijskoud water sijpelt. De mannen gingen eromheen zitten en dronken ervan. Na ruim een jaar knokken tegen de reusachtige rivier, hadden ze hem eindelijk klein gekregen. Maar deze triomf kon een gevoel van diepe teleurstelling niet onderdrukken. Aan de westkant van de Divide lagen namelijk bergen, bergen en nog eens bergen, waar ze op vlak land hadden gehoopt. 

Ik ga naar beneden, Idaho in. Hier wordt de onverharde weg hobbeliger en steiler. Er komt zo weinig verkeer langs dat er een coyote oversteekt en ik bij windstil, zonnig weer een omgewaaide boom van de weg moet rapen. Aan het einde van vijftig mijl dirtroad stuit ik op de Tendoy Store, een plattelandswinkeltje. Achter de toonbank staat  – al 58 jaar – oma Agnes. Ze is zo oud dat ze Lewis en Clark bijna persoonlijk heeft gekend en bovendien was ze vroeger geschiedenislerares. Alles wat ik maar wil weten en nog veel meer vertelt ze me. Ze laat haar museumpje van krantenknipsels zien en ze loopt naar buiten om historische plekjes aan te wijzen  Bovendien kan ik bij haar tanken en batterijen, cola en een broodje kopen. Als het vrijdagavond was, kon ik er ook nog een optreden van een countryband zien. Als je in Idaho niet voor eeuwig in je hart wilt sluiten, moet je niet stoppen bij de Tendoy Store.

79 mile winding road

In de Lemhi rivier, die vlak langs de winkel loopt, zagen Lewis en Clark zalm zwemmen.  Zalm stilde niet alleen de honger, maar betekende bovendien dat dit water in open verbinding met de Pacific stond. De indianen van wie ze paarden hadden gekocht, temperden echter de vreugde. De rivier zou snel veel te wild worden om te bevaren. De bergen oversteken was hier helemaal onmogelijk. Er zat niets anders op dan een – oogverblindende – voetreis van ruim honderd mijl naar het noorden te maken om bij Lolo eindelijk een pad naar het westen te vinden.

Ik ben nog maar net op de weg langs deze Lolo Trail gekomen of een bord geeft aan dat me 79 mile winding road te wachten staat. Een zwaar understatement. In werkelijkheid staat me de langste bergweg te wachten die ik ook heb gereden. Tweehonderd mijl langs de Lolo Creek door een benauwend, dichtbegroeid dal. Steeds als ik na de volgende bocht verwacht een open vlakte aan te treffen, slaan nieuwe bergen de deur weer dicht. Lewis en Clark legden de route hier te paard af op een pad boven me. De eindeloosheid van het dal maakte ze totaal radeloos, te meer omdat hier op niet veel meer te jagen viel dan een paar eekhoorns. Na elf dagen kwamen ze ziek en verzwakt de donkere bergen uit, vlakbij de grens van de huidige Washington State. Hier vonden ze een indianenstam die ze volop van voedsel voorzag.

Klukkluk en Winnetou

Vooral in Idaho rijd ik regelmatig door een gebied waar indianen wonen. Dat is vrij makkelijk te herkennen. Niet alleen door de aanwezigheid van casino’s (typische indianenbusiness, door de overheid gestimuleerd), maar vooral door de gigantische klerezooi rondom de huizen en door verkeersborden met de tekst: ‘Please don’t drink and drive’. Het blijft tobben met de oorspronkelijke bewoners van Amerika. Volgens sommigen komt dat omdat de indianen geen role-model hebben. De kracht van Witte Veder, Klukkluk en Winnetou is uitgewerkt. Dat waren bovendien alleen voorbeelden voor indianen uit de polder en Duitsland.

Maar ik weiger vooralsnog indianen te zien als drankzuchtige losers. Voor mij zijn het nog altijd de helden uit mijn kindertijd, ook al zeiden ze niet veel meer dan ‘uch’. Daarom zoek ik al een tijdje naar een kunstvoorwerp dat door indianenhanden is vervaardigd. Een hippe totempaal of zo. In een arts & crafts winkeltje bij Orofino kom ik eindelijk wat tegen. Een soort talismannen met ringetjes en veertjes. Eerlijk gezegd vind ik ze niet zo erg kunstzinnig. De verkoopster is het met me eens. ‘Maar je moet ook niet te veel verwachten. Ze zijn gemaakt door de mensen van de state prison voor indianen. Wilt u er een kopen?’

Daar moet ik nog eens lang over nadenken.

Billen en decolletés

Voorbij Orofino werd het leven voor de expeditie een stuk gemakkelijker. De Rockies waren achter de rug, de rivier werd steeds groter en voedsel was geen probleem meer. Op de grens van Idaho en Washington lijken Lewis en Clark elkaar dan ook voor eeuwig een hand te hebben geven. Hier liggen namelijk de steden Lewiston en Clarkston gebroederlijk naast elkaar, verbonden door een brug. Erna begint een heerlijk boerenlandschap van hoge, met graanvelden bedekte heuvels, gevolgd door een vlakke wijnbouwstreek. Net als Lewis en Clark denk ik dat het grote spektakel nu wel voorbij is. Tegen het licht van de ondergaande zon in tuf ik tevreden langs druivenranken en appelgaarden naar Kennewick, een grote stad waar ik vanavond maar eens samen met mijn buddy Wiser naar een bluescafé ga.

Toerisme Duitsland: Pfalz, reisje langs de wijn!

Hoe een mens zich kan vergissen, zie ik als ik ’s morgens over de oevers van de Columbia rijd. Mijn verwachting was een soort Rijn aan te treffen die kalm naar de Pacific stroomt. In plaats daarvan tref ik een rivier van soms drie mijl breed aan, die kloven van soms honderden meters diep heeft uitgehouwen. Elke veertig mijl tovert de Columbia een totaal ander landschap tevoorschijn. Voor mijn gevoel ga ik achtereenvolgens door Noord-Noorwegen, de woestijn van Nevada, langs de Grand Canyon en het Gardameer. Erachter zie je heel lang de besneeuwde top van Mount Hood (3429 m), ertussen liggen megagrote dammen, wijnhellingen en bergen die uit dijen, billen en decolletés lijken te bestaan. Dat laatste komt waarschijnlijk omdat ik te lang van huis ben, maar ik bedoel maar. De hoogtepunten van de Lewis & Clark Trail liggen niet alleen achter me, maar net zo goed hier. En dan bevindt zich aan het einde van de canyonrit ook nog eens een hippe wereldstad: Portland, Oregon, thuisbasis van Nike en geboorteplaats van The Simpsons.  

Welk een vreugd!

Na Portland ben ik bijna opgelucht dat de route me een uur lang over een duffe snelweg loodst. Eindelijk kan ik iets doen waar ik al die dagen niet aan toegekomen ben: vijftig mijl achter elkaar doorrijden. Stoppen voor foto’s, uitzichtpunten en informatiebordjes over Lewis & Clark hoeft nu even niet.

Bij Longview komt de L&C Trail weer aan de noordoever van de Columbia, langs  zachtaardig heuvelend groen. Twintig mijl voor het einde riep Clark uit: ‘Oceaan in zicht! Oh, welk een vreugd!’ Feest bij de mannen dus, want het einddoel leek bereikt. Maar eigenlijk keken ze nog steeds naar de riviermonding, zo enorm breed is de Columbia hier. Door noodweer zouden ze pas negen dagen later, op 15 november 1805, werkelijk de kust bereiken.

Een klein probleempje

Om te overwinteren besloten ze op de zuidoever van de Columbia een houten vesting te bouwen die elke scholier hier kent: Fort Clatsop. In het vroege voorjaar van 1806 begon hiervandaan de terugreis. Als helden werden ze een half jaar later laaiend enthousiast onthaald in St.Louis, Missouri. Iedereen verkeerde namelijk in de veronderstelling dat ze allang dood waren.

Precies tweehonderd jaar later stap ik af bij het Fort Clatsop National Memorial, dat voor Amerikanen op dezelfde hoogte staat als Mount Rushmore of het Vrijheidsbeeld. Een groots einde van een grootse tocht. Met camera’s om mijn nek loop ik opgewonden naar de kassa van het bijbehorende museum en om een toegangkaartje voor het fort te kopen.

‘Uhm, tja, we hebben een klein probleempje met het fort,’ zegt de man achter de toonbank. ‘Het is vorig najaar tot de grond toe afgebrand. Een ongelukje met de open haard. We zijn nu halverwege met de bouw van een nieuwe replica. Maar u mag best een fotootje maken van de bouwstelling, hoor.’

Da’s nou jammer. Maar een klein smetje kan de Lewis & Clark Trail makkelijk verdragen. Van de duizend mijl die ik heb gereden, was meer dan negentig procent absoluut schitterend. En dat kun je van maar heel weinig historische routes zeggen. Eat your heart out, Route 66.

Met dank aan Eaglerider en Travel Oregon

Mystieke plaatsen, originele mensen, geurige noedels met papaverzaad en lekkere motorwegen – het Waldviertel in noordelijk Oostenrijk heeft alles in zich om een tweede thuis te zijn. En niet alleen voor inwoners van het nabije Wenen…

‘Waar komt die dan vandaan?’ ‘Uit de grond, denk ik.’ ‘Is’ie echt?’ ‘Daar lijkt het wel op. Moet al lang dood zijn…’ Het felbruine dijbeenbot voor mijn en Britta’s laarzen komt duidelijk niet uit het ooievaarsnest boven ons hoofd, maar ontsnapte ergens uit het stralende witte knekelhuis van de kerk. Een passend voorspel voor de volgende dagen, die geheel in het teken van het onverklaarbare zullen staan.

Nergens in Europa vind je zo’n hoge mystiekfactor per vierkante kilometer (MFV) als in het Nederoostenrijkse Waldviertel. Vliegende schotels, aardstralen, heksencultuur, wankelende stenen en krachtvelden, elfen, dwergen en diverse spoken voelen zich hier thuis…

Pluk de zon

Carpe Solem, pluk de zon. We benutten de tijd tussen de koffie en het avondrood voor een verkenningsronde om hotel Schweighofer, onze uitvalsbasis. Leeeente… De Deauville speert uitgelaten als een speelse dolfijn door het glooiende heuvellandschap, waar echte snelheidssuperlatieven ontbreken – net als bij onze niet al te sterke Honda – maar dat desalniettemin toch regelmatig scoort. Elke kilometer weer. Je raakt hier enthousiast van de ‘minilatieven’… Alles is geweldig klein, vol en leeg tegelijk. Vol bossen, velden, weiden en dorpen, eenzame landwegen en honderden bochten. Gemaakt voor onze 650-er. Alleen voor ons? Levenstekenen in gehuchten als Niedernondorf en Großgöttfritz zijn de lucht van mest en inrichtingen met raadselachtige namen als ‘steekveehandel’. Alle landelijke pracht komt samen op een verzamelplaats van net gevelde boomstammen bij Ostra, van waar zich als een door het avondlicht rood geverfd tapijt het Waldviertelpanorama ontrolt. Een perfecte logeplaats, hoewel de stammen voor een fauteuil wat hard en klam zijn… Twee vogelstemmen slagen er in de hele zichtbare wereld te vullen met geluid.

Als door een tovenaar neergezet, staat de volgende ochtend een chroomglimmende roodgele Dyna Wide Glide op ons te wachten, klaar om de volgende dagen als journalistenkoets te fungeren. Daarbij staan ook nog een V-Rod, en de voorzitter van de plaatselijke MC. Zo ziet hij er tenminste uit. Heinz grijnst, en stelt zich voor als de bovenmeester van het buurdorp Rastenfeld. Hij is bereid zijn laatste vakantiedag niet aan zijn werktafel maar – als rollende begrippenlijst – aan het stuur door te brengen. Hij licht eerst ‘onze’ Harley even toe: akoestisch sterk met dank aan Supertrapp, en ook op andere gebieden mag hij er wezen, dankzij Mikuni’s en een Evo 3-nokkenas.

Ostarrichi

We trompetteren naar de burchtruïne van Gars, ooit de zetel van de eerste Oostenrijkse heersers: de Babenbergers. Onder hen dook als eerste op 1 november 996 de naam Ostarrichi op, voor de Oostmark van het rijk van Karel de Grote, en dat was de kiemcel voor het huidige land. De witte bloemen aan de bomen contrasteren liefelijk met de donkere muren, op de plek waar ’s zomers opera-aria’s klinken. Al sinds de achttiende eeuw heb je hier fantasievolle openluchtuitvoeringen. Toen braken de bewoners namelijk hun daken af, om de door Maria Theresia ingestelde dakbelasting te ontlopen.

Onder aan de burcht ligt het Kampdal, dat zijn naam ontleent aan het Keltische woord voor ‘de kromme’. Hoezo, motorvriendelijke weg? Met een vakkundig ‘Er ligt een slot in Oostenrijk’ op de lippen komen we langs de Rozenburcht, waar in de duistere kerkers, zo gaat het volkslied verder, ooit de gevangenen tussen het vocht en de slangen op hun terechtstelling wachtten.

 ‘De omgeving hier is heerlijk, en ik heb alles wat ik maar wensen kan’, schreef de Oostenrijkse nationale dichter Franz Grillparzer, toen hij in Greillenstein aangekomen was. Destijds zouden er tien kunstmatig gemaakte mensen – homunculi – in het huis geweest zijn, gemaakt door in zijn laboratorium de Waldviertelse alchemist graaf Johann Ferdinand von Kuefstein. Tegenwoordig wacht in het renaissanceslot van Greillenstein nog steeds een prachtige verzameling barokke tuinkabouters op bezoek. En de sporen van een oude beulswagen willen ook maar niet verdwijnen…

Toerisme: Zigzag door Emmental, Zwitserland

Geestenwater

Met een sikkelvormige bocht sturen we verder naar het zuiden, voeden onderweg het lichaam met stijl op de burcht Ottenstein en even later de geest met de kunst van beeldhouwer/boer Alfred Kurz. De beelden heten bijvoorbeeld Kattenmoeder, of Dragerin van het Leven, en ze staan als grote witte schaakstukken tussen de fruitbomen in de tuin van de kunstenaar.

Creatief is ook Johann Haider, voormalig waard en chef van de whiskystokerij in Roggenbreith bij Kirchschlag. Die stokerij had Haider met de nodige boerenslimheid ingericht met de opbrengsten van zijn vee. Dat hij weer verkocht had, omdat dankzij de EU de prijzen van runderen zouden gaan halveren. Zijn specialiteit is een ‘geestenwater’ dat voor 60 % van rogge en verder van gerst gestookt wordt. In Japan, het land met de hoogste whiskyconsumptie per onderdaan, beschouwen ze dat als anti-depressivum, vertelt hij. Nou ja, frisse lucht helpt ook, en dus starten wij de motoren, net op het moment dat er een buslading gedeprimeerden aankomt.

Heimat-hardcore

Steeds achter Heinz aan. Over straatjes, die als synchroonzwemmers de lijnen van de in het voorjaar nog donkere voren van de akkers volgen. Opgezogen uit de diepte van het Gföhler Wald, ook wel het Vergeten Woud. Uitgespogen, samen met de kronkelende reep asfalt, door het Grainbrunner Wald. Opgefleurd door roze en zachtgele bloesem aan knoestige takken, omzoemd door ijverige bijen en hommels, toegewuifd door kinderen op trekkers. Pure idylle. Plus het landschap van de Mariandl-films uit de vroege zestiger jaren; Heimat-hardcore met Hans Moser en Conny Froboess.

Meer bovennatuurlijk getint is ’s avonds het bezoek aan de geestenwerkplaats in St. Leonhard. Deze oude geheime plek heette vroeger Nidus Veneficae, veilig nest van de magische kunst (het betekent overigens ook gifmengster). Om in de stemming te komen een glaasje oogappelbowl, aangereikt door ceremoniemeester Leonhard Kubizek, oftewel Iroka. Een tentoonstelling belicht de verschillende spellen van de geestenwereld, waarin bestaande plekken en plaatsen uit het Waldviertel verstrengeld zijn met ongelofelijke taferelen. Heb je al eens van de onzichtbaar makende mantelwasserij gehoord? Dwergen benutten daarvoor de mist, want die maakt ze zonder mantel ook onzichtbaar. Voor het kippevel krijgen we ganzevel, daarom voor versterking tussendoor vleermuissoep met heksenstro: de eerste gang van het dr. Helbich geestendiner, genoemd naar de in 1878 hier in het Hornerwald spoorloos verdwenen privé-onderzoeker van het paranormale. Meer zal ik niet verraden.

Geen duiten

 ‘In deze omgeving werd in het jaar 1879 Lorenz Böhm Watzman bij een stropersduel gedood’, ontcijferen we anderendaags – dit keer begeleid door Christine en Herbert op hun Virago 1000 – het opschrift van een kruis bij Mühlbach. Net is dat duel in onze fantasie ontbrand, of we rollen het erf op van papiermolen Mörzinger in Bad Großpertholz. Wat een ellende, of beter, wat een strijd tegen windmolens. Achter de versleten gevel, voor de renovatie ontbreekt het duidelijk aan duiten, verbergt zich Oostenrijks enige papierfabriek, die nog handgeschept papier maakt – sinds 1789. Onvermoeibaar worden de lompen (geweven katoen) in stukjes geknipt, met water vermengd, gemalen, in de ton gegoten, met zeven geschept, op vilt gelegd en aan de lucht gedroogd. ‘Dun en gelijk maakt de armste papiermaker rijk’, maar of dat hier ook opgaat…?

Picobello presenteert zich maar 13 kilometer verder het middeleeuwse Weitra, met renaissanceslot, stadsmuren en graffitihuizen, beschilderd met comics uit de vroegste romeinse tijden. Alweer een plek waar je eindeloos kunt blijven hangen, niet in de laatste plaats omdat de oudste brouwerijstad van Oostenrijk over een interessante hoptechnische infrastructuur beschikt. Voor bier en braten is het echter nog te vroeg, en daarom rijden we via Gmünd naar Heidenreichstein, waar tegenover een machtige waterburcht in restaurant Burgstüberl gehakte Seitan op het menu staat.

 ‘Het probleem van de moderne mens is dat hij zich inbeeldt geen tijd te hebben’, babbelt tussen twee happen Hans Horvath over zijn levensfilosofie. Des te beter dat de Royal Enfield-importeur en eigenaar van de Classic Corner tijd voor ons heeft. Horvath kwam aangeploft op een klassieke (wat anders?) 500 Bullet Sixtyfive (vijfbak en elektrisch startend). Nog even een verklaring van Seitan: deze eiwitrijke natuurkost van meelgluten werd al 1000 jaar geleden door Zenmonniken gemaakt. Aan de Heidenreichsteiner Zomeracademie vind je het hele palet, van Feng Shui tot Sjamanisme.

Zwitserland: Tell en het Vierwoudstedenmeer

Klankkasten

Na wat foto’s van de Bullet voor de waterburcht en onder het afgedankte vliegtuig Magic Jet in Heidenreichstein, pruttelen we door naar de rondweg om Ruders. Een landweg van de beste kwaliteit. Mooi asfalt, zodat de 100-pk trekkers van de boeren goed kunnen gassen; of waarop de van alcohol gezwollen koppen niet zo door elkaar geschud worden. Ergens tussen Pfaffenschlag en Wiesmaden stopt Hans, en legt ons de voor deze omgeving typische carréboerderij met heg in de vorm van een gewei en wolfdak uit. Tweehonderd meter verder beroert hij al weer de killswitch.

Maar het geluid sterft niet weg. Tussen het rondvliegende zaagsel snijdt trommelbouwer Reinhard Puchinger met een motorzaag de klankkasten uit het volle hout. ‘Als ik niet oppas bij volgas, slaat hij omhoog en snijdt mij in mijn kop.’ Het gevaar lijkt echter klein, want na bijna 700 trommels zijn de bewegingen van de zaagmeester vloeiend en zeker.

In principe zou onze zoektocht nu via een afsteker naar Kautzen moeten leiden, waar Skorpionstein en een UFO-landingsplaats vooral de esoterisch-spiritueel aangelegde gemoederen in beweging houden. In plaats daarvan steken we echter liever tussen Raabs en Dorna de neuzen van onze laarzen in de koele avondlucht, slijpen zacht met de hakken over het asfalt onder de highway pegs.

Mozart

De volgende dag begroeten ons noppenbanden, samen met Elisabeth en Jo op hun Africa Twin. Zo veelkleurig als hun enduro zijn in Zwettl de Hundertwasserbronnen. Aanvankelijk wilde niemand die hebben (net als de twin?), maar nu houdt iedereen er van. Ja ja, de angst voor het onbekende. Een goede gelegenheid voor horizonverbreding biedt het barokke slot Rosenau, waar een uniek vrijmetselaarsmuseum over de band tussen vrijdenkers en hun loges informeert. Op een schilderij dat het interieur van een Weense loge in 1790 laat zien, ontdekken we Mozart. Bij een foto van een met een mensenmassa bedekt Heldenplatz in Wenen op 15 maart 1938, rijst spontaan de vraag hoe niet-blij Oostenrijk met de Anschluss bij het Duitse Rijk was… Gummibeertjes voor iedereen uit de topkoffer van Jo en we gaan verder door het Oberrosenauer Wald, waar Elisabeths vader vroeger als telefoonmonteur rondreed.

Haal op bij Harruck. 24 ton weegt de wankelsteen, die daar lichtvoetig op een rotsachtige ondergrond rust en –techniek is alles – aan het wankelen gebracht kan worden.  Meteen daarnaast kun je in de Klauskapel mogelijk zelfs een nieuwe motor scoren: wie met één ruk de klok drie keer kan laten klinken, mag een wens doen. Sommigen zijn overigens al gelukkig met de beek, waarin rivierkreeftjes en waterspreeuwen, of in het bos met witte bosanemoontjes en nu nog kale zwarte elzen. Omdat de natuur hier laat bloeit, nemen de hazelaars en abrikozenbomen een langere winterslaap. In het bijzonder op de bergtoppen heerst meestal een ‘een pullover meer’-klimaat. Des te beter bloeit het midden juli als men zich rondom het ‘Mohndorp’ Armschlag het oog zat kan drinken aan rood-, roze-, wit- en violetschakeringen.

 ‘Welkom in het krachtveld van Groß-Gerung’, spant zich uitnodigend een transparant over de straat in een van de mystieke centra van het Waldviertel. Wij voelen ons meteen goed, in het bijzonder op de straat van Arbesbach naar Rappottenstein. ‘Dit is ’s zomers ons geheime circuit.’ ‘Dat blijft zo niet lang geheim.’ ‘Geeft niks, we hebben tegenstanders nodig…’ Wie toch liever strijdt met de calorieën, kan terecht in Gasthof Seidl, Petrobruck. De zelfgemaakte Mohnnoedels (mohn is papaverzaad) met honing en rum zijn een gedicht. Net als overigens de bochten tussen Grein (aan de Donau) en Dimbach. ‘Je krijgt er zelfs kromme tenen van,’ verraadt Jo.

Gold Wing

Twee uur na de laatste mohnnoedel in Pretrobruck staan we voor het Oostenrijkse Motorfietsmuseum in Eggenburg, en wachten we op professor Friedrich Ehn, de directeur van de verzameling. Die komt even later aanzweven op een – wie had dat verwacht – parelmoerwitte Gold Wing uit ’96. ‘Omdat die kracht en plaats biedt, terwijl hij ook nog lekker rijdt’, verklaart de prof.

In het museum staan meer dan 300 fietsen van meer dan 200 merken en die vertegenwoordigen, aldus de slagzin, een ademtocht van de eeuwigheid. Ongetwijfeld weer zo’n plek waar je eindeloos kunt verpozen en ontdekken. De parels staan er onopvallend tussen de wat meer gewone mooie motoren. ‘Dat is mijn grap, het verstoppen van de fietsen met veel karaat,’ schertst de bevallig op een Vincent Black Prince leunende Ehn. In plaats van Prince is het overigens Rod Steward die ons via Radio Wien op de Gold Wing gezelschap biedt tijdens de volgende obligate rondrit door het Eggenburger gebied. Britta – die zich zo’n proefrit niet laat voorbijgaan – zit monsterlijk gemakkelijk op de verwarmde zetel van het muziekstoomschip.

Bijna jammer, dat de volgende dag de hemel weer zo schaamteloos blauw is. Niet omdat ons escorte van de dag – Gerhard op zijn Intruder en Leonhard op zijn Road King- ’s avonds de motoren willen wassen, maar omdat rotweer ideaal is om je vol goede moed en zonder slecht geweten in de tentoonstelling ‘Wie het gelooft, wordt zalig’ in Stift Zwettl onder te dompelen. Dan kun je  de veranderingen in wat mensen onder een wonder verstaan, ten volle tot je nemen. Nee, wij schrijden in ijltempo door de zalen, afwisselend bijgestaan door onze gids pater Maximiliaan en de audioguide, en we zijn het – zalig zijn zij die het snel begrijpen – eens: dit is met afstand de meest innovatieve tentoonstelling op onze planeet. Daar hoort wellicht nog een citaat van ene Marie von Ebner-Eschenbach bij: ‘Er bestaan geen wonderen voor wie zich niet verwonderen kan’.

Salonbeuschel

Voor de bevrediging van meer wereldse behoeften sturen we naar de kloosterlijke Stiftstaverne. De kaart roept enige vragen op. ‘Wat is eigenlijk Salonbeuschel?’ ‘Dat is long, een trainingsgerecht voor aanstaande vegetariërs – of voor veggies die van hun geloof dreigen te vallen.’ ‘En Grammelnoedels?’ ‘Milt, voor zover ik weet…’ We bestellen drie maal Waldviertler varkensgebraad in natuursap met aardappelknoedels en één maal mohnnoedels met rum. Tot de stomende schalen komen, hebben we tijd voor wat conversatie. ‘Het populairste kenteken in het Waldviertel is de M.’ ‘München?’ ‘Nee, een Wener die op zijn kop ligt.’ Ter verduidelijking: intussen zie je hier vaak meer Weners dan aardappelen. En wie houdt er nu van hoofdstedelingen die hier voor ontspanning komen en die dan denken dat hun mest naar roosjes ruikt?

Tijd voor de motoren. Het doel is nu het Ottensteiner stuwmeer, met de ruïne Lichtenfels. Het landschap heeft een zodanig Zweedse uitstraling, dat daar delen van Mankells ‘De terugkeer van de dansleraar’ werden gedraaid, een krimi waarvan het verhaal tot in de Tweede Wereldoorlog wortels blijkt te hebben. En dat past wel: niet ver van het stuwmeer ligt in Döllersheimer Ländchen de Truppenübungsplatz Allensteig, aangelegd door Hitler in het thuisland van zijn vaders moeder. Daar kleven weer de nodige verhalen aan. Elfhonderd families werden zonder schadevergoeding verdreven. In het strengste geheim lag op het uitgestrekte terrein een kamp voor krijgsgevangen; Franse officieren organiseerden daar de gevangenenuniversiteit Edelbach. Na de oorlog oefenden de Russen er tot 1957, en daarna de Oostenrijkers. In 1978 werden op het terrein opnamen gemaakt voor de oorlogsfilm ‘Steiner – das Eiserne Kreuz II’. De ruïnes van Dollersheim dienden als coulissen voor een Frans dorp aan het westelijke front. En tegenwoordig is het oefenterrein de grootste wildbraadleverancier van Niederösterreich. Als er niet net geoefend wordt, kun je zelfs zonder tank van Dollersheim naar Allensteig rijden.

Tussen Tiefenbach en Thurnberg kun je haarspeldbochten oefenen, terwijl je in het Thurnberger stuwmeer aan je hengeltechniek kunt werken. Of je gaat gewoon lekker op het terras van het Gasthof aan het meer zitten en bestelt een ‘Verlängerten’ (aangelengd drankje, of ‘vrouwendroom’ voor insiders) of een bruine (mokka met melk). Zoals een beroemde dichter ooit zei: ‘Mooi is het ergens anders ook, maar hier zijn we in ieder geval’. Dat zou iemand in de hemel boven Altpölla moeten stempelen. Wij staan daaronder, bij een geelwitte herdenkingsplaquette in een Marienhäuschen, van waar je blik over het Waldviertel zweeft, dat hier wegens erfopvolgingsgeschillen in smalle stukken (‘Wilhalmer Hosenträger’) is verdeeld, en waarvan wij graag wat mee naar huis zouden willen nemen. In plaats daarvan verdwijnen een paar uur later een fles Weißmohnöl en twee liter groene Veltliner in de koffers van de Deauville, zodat we niet met lege handen terugrijden naar de plek waarvan we – ongelofelijk genoeg – pas vijf dagen geleden vertrokken.