Onze man is net terug van de persintroductie van de in alle opzichten bijzondere Ninja 7 Hybrid, en daar is de volgende telg in de hybride familie al! Kawasaki verdubbelt op EICMA z’n gamma met de aankondiging van de al even unieke 2024 Z 7 Hybrid.
Onderhuids identiek
Laat ons met de deur in huis vallen: de 2024 Z 7 Hybrid verschilt onderhuids niet zo heel veel met de Ninja 7 Hybrid. Ze maken beide gebruik van dezelfde, baanbrekende technologie, maar de ene doet ‘t met kuipwerk en de andere staat in z’n nakie. Het frame, subframe en de swingarm zijn identiek aan de Ninja, enkel de uitgeklede Sugomi-stijl onderscheidt ‘m van zijn broertje.
Net zoals de Ninja 7 Hybrid beschikt de Z 7 Hybrid over twee krachtbronnen, een 43,5 kW sterke, 451cc watergekoelde viertakt tweecilinder verbrandingsmotor, en een 9 kW elektrische tractiemotor. Op die manier kan je op drie manieren met de machine aan de rol.
Als volledige EV met automatische transmissie. Op die manier is de Z 7 Hybrid geschikt voor emissievrije zones en kan hij 12 km zuiver elektrisch rijden voordat de verbrandingsmotor naadloos de accu oplaadt – hybride, weet u nog?
In de Eco-Hybrid-modus werkt de elektromotor in harmonie met de verbrandingsmotor en biedt zo een “best of both worlds”-oplossing. Die biedt de keuze uit een automatische transmissie met zes versnellingen of handmatige versnellingskeuze via schakelpeddels op het linkerhandvat – dat uiteraard geen koppelingshendel heeft. Aanvullend heeft de Z 7 Hybrid ook een ‘wandelmodus’ voor gemakkelijk manoeuvreren en parkeren en een automatische stop bij stilstand.
Als het wat sportiever mag, dan vloeien de benzinemotor en de elektrische motor perfect samen in de sportmodus: met de “E-Boost”-functie (via een peddelschakelaar op het rechter stuur) krijg je effectief al het potentiële vermogen gedurende 5 seconden ter beschikking. Ideaal voor een stoplichtenspurtje of voor wat extra peper bij een inhaalmanoeuvre. Het beste van twee werelden.
Beschikbaarheid en kleuren
De Z 7 Hybrid zal naar verwachting in het voorjaar van 2024 te koop zijn, in de volgende kleurstellingen:
Helaas, het Dominator-addendum blijft achterwege, maar Honda heeft er voor 2024 voor gekozen om een nieuwe NX500 in de markt te zetten. Daarvoor doopt het in wezen z’n CB500X om, voorziet het die van een strakke nieuwe styling, opgewaardeerde vering en voegt het een waaier aan technologische snufjes toe.
De Honda CB650R en CBR650R krijgen voor modeljaar 24 een design update en nieuwe kleuren, maar ook een gloednieuw 5-inch TFT-scherm met Honda RoadSync-connectiviteit, te bedienen met een vereenvoudigde 4-wegs tuimelschakelaar. Beide motoren zijn bovendien de eerste Honda’s die worden aangeboden met de optie van Honda E-Clutch technologie, die de rijder de keuze biedt om de koppeling automatisch te bedienen door simpelweg het schakelpedaal te gebruiken.
Naked CB650R
Het retro minimalisme van de CB650R heeft een frisse uitstraling gekregen. Een nieuwe koplamp, radiatorkappen, zadel van rijder en passagier, achterzijde en achterlicht zorgen voor meer dynamiek. Een nieuw 5-inch TFT-kleurenscherm is optisch gelaagd voor een goede leesbaarheid op heldere dagen en is voorzien van Honda RoadSync-connectiviteit. Bediend door een nieuwe tuimelschakelaar aan de linker stuurhelft (ook met achtergrondverlichting) kan de rijder nu genieten van turn-by-turn navigatie op het scherm en andere smartphone-functies.
Supersport CBR650R
Voor 2024 hebben de stijlvolle lijnen van de CBR650R een frisse look gekregen en een nieuwe koplamp, kuip, zadel van de rijder/passagier, achterkant en achterlicht geven de motor meer sportieve energie. Ook de CBR650R krijgt een nieuw 5-inch TFT-kleurenscherm dat optisch gelaagd is en voorzien van Honda RoadSync-connectiviteit. De vorm van het passagiers- en rijderszadel is aangepast; de zithoogte blijft 810 mm. Onder het zadel bevindt zich een USB Type-C aansluiting, net zoals op de CB650R.
1 van 10
Honda E-Clutch voor beide modellen
De prestaties van de viercilindermotor zijn ongewijzigd; 70 kW piekvermogen met 63 Nm zijn leuke cijfers om mee te spelen. De nieuwe Honda E-Clutch, die als optie leverbaar is, maakt het voor de rijder overbodig om de koppelingshendel te gebruiken om op of af te schakelen. Honda E-Clutch combineert elementen van de technologie en prestaties van quickshifters, handmatig bediende koppelingen en de Dual Clutch Transmission-technologie tot een unieke mix, waardoor je een geheel nieuw type van rijervaring krijgt. De koppelings- en transmissiehardware zelf verschillen niet van een conventionele motorfiets en het ultracompacte systeem weegt slechts 2 kg.
Kleuren
De 24YM CBR650R zal verkrijgbaar zijn in twee kleuropties:
Grand Prix Red Tricolour,
Matt Gunpowder Black Metallic.
De 24YM CB650R zal verkrijgbaar zijn in de volgende kleuropties:
Het is intussen twee jaar geleden sinds MV Agusta ons voor ’t eerst probeerde warm te maken met z’n op de Cagiva Elefant geënte Lucky Explorer-concepten. Het 5.5-idee werd intussen via de slachtbank afgevoerd, maar de Lucky Explorer 9.5 bleef op de rails. Al duurde het wachten wel erg lang – tot nu: MV Agusta lanceert z’n LXP Orioli.
Het grote publiek zal nog even moeten wachten om een LXP in huis te halen: de opvallend witgelakte Orioli is een speciale, op 500 stuks gelimiteerde versie van de langverwachte hoogpoter. De LXP Orioli is genoemd naar rallyrijder Edi Orioli, die de Dakar tot vier keer toe op z’n naam schreef – twee keer aan het stuur van de Cagiva Elefant.
Onderhuids huist de nieuwste versie van MV Agusta’s 3-cilinder lijnmotor, goed voor 931cc, 124 pk en 102 Nm. Daaraan gekoppeld is een 6-versnellingsbak en een 4e generatie MV EAS-quickshifter.
Voorts wordt het blok aangestuurd via ride-by-wire, en gecontroleerd door een 6-assige IMU. Die zet de deur open voor vier rijmodi, bochten-ABS (Continental MK100), tractiecontrole en cruisecontrole. Sleutelloos starten behoort tot de basisuitrusting, evenals een 7-inch TFT-kleurenscherm met alle mogelijke connectiviteit en ledverlichting rondom.
Rijwielgedeelte
Bovengenoemde triple huist in een dubbel wiegframe met trellis subframe en een alu swingarm. Dat steunt op een 48mm Sachs UPSD-vork en monoshock, die beide volledig verstelbaar zijn en een veerweg van 210mm ter beschikking hebben. Mede daardoor beschikt de LXP Orioli over 230mm grondspeling en bedraagt de zadelhoogte 850-870mm.
Gewichtsverlaging
Om de 21/18-inch spaakwielen liggen Bridgestone Battlax Adventure AX41, die afgeremd worden door onder meer twee Brembo Stylema-remklauwen en 320mm schijven vooraan. Droog weegt de LXP een potige 224 kg. Wie daar wat kilo’s van wil afpitsen, kan ‘m uitrusten met de speciale Termignoni-kit die bij deze LXP Orioli hoort: daardoor zakt het gewicht met maar liefst 4 kg.
Let op: de LXP Orioli is geen productiemodel, maar een gelimiteerde editie. MV Agusta is van plan om slechts 500 exemplaren van deze trail in de markt te zetten. De eerste leveringen staan gepland voor het einde van het eerste kwartaal van 2024, voor een nog onbekende prijs.
Suzuki heeft zijn eerste crossover model, de 2024 Suzuki GSX-S 1000 GX, onthuld tijdens de show in Milaan. Wat deze nieuwe motorfiets zo bijzonder maakt, is dat het de eerste Suzuki is die is uitgerust met semi-actieve vering.
Het meest opvallende kenmerk van de Suzuki GSX-S 1000 GX is de semi-actieve vering. Zowel de voor- als achtervering passen zich automatisch aan op basis van rijomstandigheden en belading. Dit wordt mogelijk gemaakt door hardware en software van Showa. De voorvork wordt ondersteund om te voorkomen dat deze inzakt tijdens het remmen. Daarnaast kun je handmatig de veervoorspanning van de voorvork instellen onderaan de vork. Met behulp van het dashboard kun je ook compressie en rebound instellingen aanpassen in drie verschillende niveaus.
1 van 6
Naast het indrukwekkende veersysteem maakt de GX gebruik van een hellingsgevoelig stabiliteitssysteem, wat hem samen met de V-Strom 1050 DE tot het tweede model van Suzuki maakt dat dit systeem heeft.
Een ander interessant aspect is het aanpassingsvermogen van het achterveersysteem op basis van beladingsomstandigheden. Je kunt kiezen uit drie voorgeprogrammeerde instellingen vergelijkbaar met die van de Kawasaki Versys 1000 SE.
Hoewel Suzuki nog geen informatie heeft vrijgegeven over veerwegen, weten we wel dat de bodemvrijheid van de GX 15 millimeter hoger ligt dan die van de GT. Dit doet vermoeden dat er langere veerelementen zijn gebruikt. Opvallend genoeg is de wiel- en bandencombinatie hetzelfde gebleven, met 120/70ZR17 voor en 190/55ZR17 achter.
De Suzuki GSX-S 1000 GX heeft een vloeistofgekoelde viercilinder-in-lijn motor van 1000 cc, afkomstig van de GSX-R uit 2005. Met Euro 5+-conforme specificaties levert deze motor een vermogen van 152 pk (112 kW) bij 11.000 tpm en een koppel van 106 Nm bij 9.250 tpm.
Ondanks zijn grotere omvang en extra uitrusting is de nieuwe GX zes kilogram lichter dan de GSX-S 1000 GT, met een gewicht van slechts 232 kilogram. Het front van de GX heeft dezelfde lensvormige koplamp als andere modellen in de GSX-familie, maar vertoont ook gelijkenissen met de scherpe koplamp van de Yamaha Tracer 9, waardoor het uiterlijk slanker oogt. De achterkant is overgenomen van de GT, inclusief geïntegreerde kofferdragers.
Suzuki heeft nog geen prijzen bekendgemaakt voor deze nieuwe crossover, evenals informatie over beschikbaarheid bij dealers. Wel hebben ze al drie kleuropties aangekondigd: Metallic Triton Blue, Glass Sparkl Black en Pearl Mat Shadow Green.
Kortom, met zijn semi-actieve vering, krachtige motor en slanke uitstraling is de Suzuki GSX-S 1000 GX een baanbrekende crossover. Ondanks het gebrek aan informatie over prijzen en beschikbaarheid, biedt Suzuki rijders een breed scala aan kleuropties om uit te kiezen.
Vorig jaar gooide Suzuki de erg hoge ogen met de onthulling van de intussen erg gesmaakteGSX-8S en V-Strom 800 (DE), stuk voor stuk gebouwd rond de nieuwe 776cc paralleltwin. Vandaag trok het op EICMA het doek van de nieuwe GSX-8R, een volledig gekuipte, sportievere variant op de GSX-8S.
First things first: aan de 776cc paralleltwin wordt niet geraakt: die produceert nog steeds 83 pk bij 8.500 tpm en 78 Nm bij 6.800 tpm – exact zoals z’n naakte broertje. Dat blokje kwam in onze tests nooit in ademnoot, had een erg vol laag- en middengebied, en klonkt dankzij de 270°-krukas ook geweldig.
Ook qua elektronica loopt de R parallel met z’n S-broertje: op het 5-inch TFT-schermpje lees je bijgevolg de verschillende rijmodi, instelbare tractiecontrole en de stand van de up/down-quickshifter af. ABS is uiteraard ook standaard.
Nieuw is uiteraard het volled kuipwerk, waarbij de gestapelde koplampunit gelukkig overeind blijft, en de richtingaanwijzers in een opvallende uitsnede van de kopkuip huizen. Knap detail! De strakke ledstreep achteraan ruimt plaats voor een iets verder naar achteren geplaatst, dubbel achterlicht.
SW-MOTECH grijpt EICMA 2023 als kans aan om nieuwe handkappen en waterdichte bagageartikelen te presenteren.
De gloednieuwe handbeschermers hebben een nieuw ontwerp, met een aluminium basisplaat. Daarnaast zijn komen ze beschikbaar in twee verschillende hand-schelpmodellen, Sport en Adventure. Op de Italiaanse motorbeurs heeft MOTECH verder ook goed nieuws voor de regenrijders onder ons. Zo presenteert het merk een nieuwe tanktas, de PRO Micro WP. Daarnaast komt het bedrijf ook met twee nieuwe rugzakken, diverse kleinere aanvullende tassen en de volledig herziene Drybag-serie. Ook krijgt bijvoorbeeld de serie DUSC-koffers nieuwe accessoires, zoals een binnentas en een EVA-inlegstuk.
Handbescherming is niets nieuws in het assortiment accessoires van SW-MOTECH. Dit jaar presenteert SW-MOTECH echter een nieuwe handbeschermer die volledig in eigen huis is ontworpen en ontwikkeld. De handkappen kunnen worden aangepast voor avontuurlijk gebruik met extra stootkussen. Ook is er het sportievere ontwerp voor naakte of toermotorfietsen. De basisplaat is de ruggengraat: de aluminium montagebeugel is aangepast aan de vorm van het stuur om de rem- en koppelingshendels te beschermen. Het bedrijf beschrijft zelf de verschillen tussen de twee modellen: de sport heeft een slank ontwerp met een matte zwarte afwerking. Hij biedt een strakke, moderne uitstraling, met open zijkanten voor sportmotoren. Verder is er ook een verlengingsset voor hem beschikbaar. De Adventure heeft een gesloten ontwerp, met grotere zijpanelen. Net zoals de Sport heeft hij een matte zwarte afwerking en is er een verlengingsset. Daarentegen kan je voor de Adventure wel een apart verkrijgbaar stootkussen nemen, om nog beter beschermd te zijn bij valpartijen en ongevallen.
Op het gebied van tanktassen heeft MOTECH ook nieuws te melden: de PRO Micro WP geeft rijders nu een extra waterdichte tanktas om uit te kiezen. De PRO Micro WP heeft een lichaam gemaakt van TPU-materiaal en voorzien is van vormbehoudende EVA-elementen. Het deksel heeft een magnetische sluiting en de bevestiging aan de tank is eenvoudig, dankzij het bekende PRO Tank Ring-systeem en de magnetische geleider. Bovenop het deksel is een MOLLE-paneel gemaakt van Hypalon-materiaal, dat extra bevestigingsmogelijkheden biedt. Bovendien zijn er reflecterende details toegevoegd voor betere zichtbaarheid, wat vooral handig is tijdens nachtelijke ritten. Met een inhoud van 4 liter en afmetingen van 27 x 20 x 13,5 cm, weegt de Micro WP 955 gram.
Daily WP en Drybag 300
Als onderdeel van de uitbreiding van de WP-familie en de laatste herziening van de Drybag-lijn heeft SW-MOTECH twee nieuwe rugzakken ontwikkeld: de Daily WP en de Drybag 300. Beide zijn volledig waterdicht en ontworpen voor comfort. De Daily WP-Rugzak heeft een inhoud van 22 liter en beschikt over een waterdicht hoofdcompartiment met rolsluiting. De verstevigde en voorgevormde bodem moet voor extra comfort zorgen. Bovendien zijn er compressiebanden aan de voorkant voor compact vervoer van bagage. De rugzak heeft een gevoerd en verwijderbaar laptopcompartiment, een MOLLE-paneel voor het bevestigen van extra tasjes, en een voorzak met sleutelbevestiging (spatwaterdicht). Reflecterende kenmerken aan de voor- en zijkanten zorgen voor zichtbaarheid, en de borstriem heeft een magnetische kliksluiting. De heupriem is verwijderbaar, en de gevoerde schouderbanden zijn in lengte verstelbaar. Bovendien zijn er extra reflecterende details op de rugzakriemen en een ergonomisch gevormd rugkussen, evenals een verstevigde draaggreep. De Drybag 300 heeft verder een inhoud van 30 liter en is gemaakt van 500D PVC. Hij heeft een verwijderbaar textiel laptopcompartiment en een ruim buitenvak (spatwaterdicht). De dimensionaal stabiele bodem zorgt voor een stevige pasvorm, en de heupriem is verwijderbaar. Reflecterende details op de rugzakriemen en aan de buitenkant van de tas zorgen voor extra zichtbaarheid.
Extra tassen
Na de introductie van de SysBag WP Zijkoffers breidt SW-MOTECH zijn reeks uit met bijpassende extra tassen. Zo is er bijvoorbeeld de Belt WP, die naar keuze aan de voor-, achter- of zijkant van de rijder kan worden geplaatst. Twee elastische gaasvakken zorgen voor interne organisatie. Een andere tas die op het lichaam wordt gedragen, is de Leg Bag WP. Deze wordt op de heup bevestigd met twee banden, een bovenste band voor de taille en een onderste band aan het dijbeen. De PRO Plus WP is bedoeld als extra waterdichte accessoire-tas voor de andere tassen van het merk. De bevestiging gebeurt via de MOLLE-lusriemen aan de onderkant. Reflecterende accenten vergroten de zichtbaarheid in alle weersomstandigheden. SW-MOTECH heeft verder zijn nieuwe DUSC-bagagesysteem geïntroduceerd. De nieuwe koffers hebben een ingenieus sluitsysteem en kunnen worden gebruikt als zijkoffer of als topkoffer. Een praktische binnentas met volumevergroting past in de DUSC M en L en voorkomt dat de inhoud eruit valt bij het openen van de zijbeladingskoffer. Het heldere materiaal zorgt voor een goed contrast met het zwarte interieur en kleinere voorwerpen kunnen in het aparte binnenvak worden opgeborgen. Alle elementen van de koffer zijn bedekt en de bagage is beter beschermd. De inlays zijn beschikbaar voor de DUSC-modellen M en L en worden aan de binnenkant van de koffer bevestigd met Velcro-strips.
Alle onderdelen van SW-MOTECH zijn volgens het merk in Europa vervaardigd en zijn dit jaar al beschikbaar op zijn website.
Nu de wereldtitel in het WorldSSP al naar Nicola Bulega was gegaan en de tweede plek in de eindstand was veiliggesteld door Ten Kate Racing Yamaha-rijder Stefano Manzi, was er voor Ten Kate Racing Yamaha in Jerez nog een prijs te winnen, die voor het teamkampioenschap. De tweede plaats van Manzi en de vierde plaats van teamgenoot Jorge Navarro in de eerste race waren genoeg om voor het derde jaar op rij teamkampioen in het WorldSSP te worden. Ook in de tweede race werd Manzi tweede achter Bulega, die een dominante dubbel behaalde. Glenn van Straalen reed zijn voorlopig laatste race in dienst van het EAB Racing Team. Het Nederlandse team heeft voor 2024 de Fin Niki Tuuli aangetrokken en stapt over van Yamaha naar Ducati. Van Straalen wordt gelinkt aan het tweede zitje naast Manzi bij Ten Kate voor 2024. Hij finishte als tiende en zevende, waarmee hij als elfde in de WK-stand is geëindigd. Melvin van der Voort maakte zijn WorldSSP-debuut. De 18-jarige coureur van het Nederlandse Team SWPN kwalificeerde zich keurig als zestiende. In de eerste race reed Van der Voort binnen de top-vijftien toen hij door een andere rijder werd meegenomen in een crash. In de tweede race behaalde hij WK-punten door als dertiende te finishen.
Slechts dertien zijspanteams waren afgereisd naar de WK-seizoensfinale in Estoril. Bennie Streuer (zie foto) was de enige Nederlandse deelnemer in Portugal. Ilse de Haas was verhinderd als bakkenist van vijfvoudig wereldkampioen Pekka Päivärinta. Luca Schmidt verving haar en deed het uitstekend. Ze pakten pole position en wonnen de eerste race. Streuer en zijn Duitse bakkenist Kevin Kölsch werden zesde. In de tweede race scoorden de Engelse broers Sam en Tom Christie hun eerste WK-zege. Maar in deze tweede race ging het om de wereldtitel. Todd Ellis en Emmanuelle Clement begonnen aan de slotrace met een voorsprong van 16 punten op Ben en Tom Birchall. De derde plaats van Ellis en Clement achter de Birchalls was ruim voldoende om hun wereldtitel te prolongeren. Streuer en Kölsch werden zevende. Na veel technische problemen zijn Streuer en Kölsch op een voor hen teleurstellende achtste plaats geëindigd.
Bennie Steuer (21) – Foto: Henk Teerink
IDM Supersport Hockenheim
Van der Voort alsnog IDM Supersport-kampioen
Tijdens de laatste IDM Supersport-race van 2023 in Hockenheim werd de 19-jarige Twan Smits tot kampioen gekroond met 5 punten in zijn voordeel ten opzichte van de 18-jarige Melvin van der Voort (zie foto) met wie hij het seizoen had gedomineerd. Maar er stond nog een beroep open van Team SWPN tegen een penalty, die hun coureur Van der Voort had gekregen tijdens de eerste race in Assen. Bij het uitkomen van de laatste Geert Timmer-bocht was er contact geweest tussen de twee. Smits kwam ten val en Van der Voort finishte als eerste. Hij werd in eerste instantie als schuldige aangewezen en teruggezet naar de vijfde plaats achter Smits, die na zijn crash nog vierde was geworden. Team SWPN diende gelijk in Assen beroep aan tegen deze straf. De hoorzitting van de Duitse motorsportbond DMSB liet tot 1 november op zich wachten. Alle betrokken partijen werden gehoord en mede op basis van videobeelden vond de jury dat de penalty van Van der Voort onterecht was. Hij kreeg zijn eerste plaats in Assen terug en passeerde Smits met zijn nieuwe puntenaantal in de eindstand. Hierdoor werd Van der Voort de officiële IDM Supersport-kampioen 2023. Maar het is en blijft voor alle partijen vervelend dat de beslissing zo lang op zich heeft laten wachten.Â
Foto: Damon Teerink.
Kort door de bocht
Drievoudig Dakar-winnaar in het damesklassement, Mirjam Pol, doet niet mee aan de komende Dakar Rally. Eerder dit jaar raakte ze besmet met het coronavirus. ‘Ik ben niet fit, ik ben niet scherp en dat gaat voor de start van de Dakar ook niet meer veranderen’, aldus Pol.
Lucas Dolfing is Nederlands kampioen Enduro E2/E3 2023 geworden. Hij deed dat in stijl door het ONK enduro in Tubbergen te winnen, voor Thierry Pittens en Wesley Pittens.
Randy Kerstjens is tijdens het ONK trial in Nunspeet Nederlands kampioen geworden bij de Inters 1. Hij won de laatste race.
Tijdens de slotronde van het JuniorGP-kampioenschap in Valencia plaatste Owen van Trigt zich met een tweede plaats in de Last Chance Race (B-wedstrijd) voor de hoofdrace van de European Talent Cup. Hij finishte als twintigste. Kiyano Veijer mocht niet deelnemen aan de hoofdrace.
Tekst: Asse Klein, Marien Cahuzak Foto’s: Randy van Maasdijk, Damon Teerink, Henk Teerink
Van het bruinkoolwinningsgebied rond Garzweiler en Lützerath tot Doel in België, een spookdorp dat in plaats van te worden afgebroken om de haven van Antwerpen uit te breiden, nu een magneet is geworden voor liefhebbers van verloren plaatsen – een roadmovie, enigszins buiten de gebaande paden maar helemaal van deze tijd.
Zoals de puisten van de waterpokken, markeren geknipte rode post-its op de wegenkaart alle plaatsen die we als eerste willen bezoeken rond de dagbouwgebieden Garzweiler II en Hambach. Theorie en praktijk. Er is geen vaste route à la Romantische Strasse, sommige wegen en dorpen bestaan ook niet meer. De dagbouw vreet zich dagelijks als een kankergezwel door het bewoonde landschap en hapt stukje bij beetje alles weg. De consensus is nu dat de CO2-uitstoot van bruinkool, de schadelijkste van alle fossiele brandstoffen, een extreme klimaatkiller is – maar daar gaan we hier niet diep op in, want Promotor is niet, laten we zeggen, het tijdschrift van Greenpeace. Niettemin geldt bij het toeren door het bruinkoolgebied het motto uit het oude Duitse volkslied: ‘Gedachten zijn vrij…’, misschien ook in de versie van Konstantin Wecker: ‘… zolang ze niet storen.’ À propos: De bruinkool heeft korte metten gemaakt met baggerdorpen als Elfgen, Etzweiler en Otzenrath, de bewoners zijn gecompenseerd en verhuisd naar nette nederzettingen, vaak met een bemoedigend ‘Nieuw’ voor de oude plaatsnaam.
En wat gebeurt er met ontmantelde bruinkoolcentrales als Frimmersdorf, waar we op onze motoren nieuwsgierig omheen rijden? De kolos rijst als een gestrand oceaanschip op uit de botanie. Als kind van de Nederrijn, opgegroeid in de buurt van Nijmegen, denk je meteen aan een heroprichting zoals de snellekweekreactor in Kalkar-Hönnepel, de lichtwaterreactor die nooit op het net is aangesloten en vervolgens het familie- en recreatiepark (Kernwasser-)Wunderland is geworden. Nou ja, er is tenminste nog de motorcrossbaan van het MSC Grevenbroich bij Frimmersdorf. En nu naar onze Indiase en Italiaanse energiecentrale(s) voor een rendez-vous met de moeder van alle klimaatbeleidsconflicten in dit land, de dagbouwmijn Garzweiler.
Laatste der Mohikanen
‘Goosebumps guaranteed’, zo adverteert RWE zijn skywalk op het uitkijkpunt Jackerath, een 14 meter lang platform dat ver in de vuile bruine deklaag zweeft en je de adem beneemt. Hoe dan ook. Aan de andere kant van de enorme holte, waar zelfs monsterlijke graafmachines met emmerwielen op kleine kruipende kevers lijken, ligt ten zuiden van Neu-Otzenrath en de A46 een ander uitkijkpunt. Je kunt toch ook wel raden hoe een hele falanx aan windturbines het landschap ontsiert? De derde mogelijkheid voor ons om vandaag in de afgrond te kijken is Terra Nova 1 bij Elsdorf. 23 miljoen ton steenkool per jaar geproduceerd, iets minder dan 46 vierkante kilometer exploitatiegebied – de kale cijfers van de dagbouwmijn Hambach. Uit voorzorg – de zomers worden steeds heter, zoals we allemaal weten – zijn langs de rand van de groeve enkele parasols en ligstoelen geïnstalleerd voor het nieuwsgierige publiek. Hieraan vast zit het evenementenrestaurant Forum: terra nova. Met een 0,3l-flesje bruisend water, spontaan mentaal rekenen, nou ja, speculeren: Hoeveel glazen zouden er nodig zijn, en gedurende hoeveel jaar, om het tot 400 meter diepe gat dat in het landschap overblijft met grondwater en water uit de Rijn onder water te zetten, zodat een meer van 40 vierkante kilometer ontstaat, zoals gepland? Hercultivering is het devies; het beboste recreatiegebied Sophienhöhe, een terrein met een grote biodiversiteit, geldt al als een geslaagd voorbeeld.
Maar laten we eerlijk zijn: pure natuur is niet ons hoofddoel op deze motortocht. Het zijn eerder verloren plekken, letterlijk godvergeten plekken met een licht morbide charme zoals de voormalige parochiekerk in Manheim. Ontwijd na een afscheidsmis in 2019 en nu gebarricadeerd, staat ze vrijwel als laatste der Mohikanen in de verlaten omgeving. Maar misschien gebeurt er een wonder en kan het definitieve einde nog worden vermeden – met een ‘geoptimaliseerde bedrijfsvoering’ in de dagbouwmijn Hambach, aldus het Keulse districtsbestuur. De kelk, of beter gezegd de sloopkogel, is al definitief gepasseerd bij het naburige Alt-Morschenich, nu veredeld als ‘plaats van de toekomst’, die droomt van innovatieve projecten in de landbouw en een vrijetijdsoase aan een meer zou willen worden, met uitzicht ook op de bescheiden restanten – we herinneren ons het drama rond het Hambachse bos in 2018.
Om een lang verhaal kort te maken: Amici-strand bij Effelder Waldsee, woonboten en een scheepvaartmuseum in Maasbracht, de grootste en lekkerste pannenkoeken van Limburg, buurtwacht via WhatsApp in Hechtel-Eksel, kubistische vrijstaande huizen en villa’s in waarschijnlijk heel België, containerbergen en de wirwar van bruggen in het gigantische havengebied van Antwerpen, dat een goede 130 vierkante kilometer beslaat – en na zo’n 240 kilometer zijn we er, in Doel.
Het zou een tegenontwerp kunnen zijn voor Lützerath, dit Belgische polderdorp, niet gelegen aan de rand van een bruinkoolmijn, maar aan de oevers van de Schelde, bij het Deurganckdok, onderdeel van de Antwerpse haven die zich een weg naar binnen vreet. Er zou daar nog een terminal komen, dus werden veel huizen onteigend en de meeste mensen verhuisd. Maar toen werd een ander terrein gevonden en Doel kon blijven, maar er wonen nu nog maar een paar mensen. Samen met hen en belangengroepen als ‘Doel 2020’ wil de overheid de toekomst van het dorp plannen. En zelfs het heden ziet er hier helemaal niet zwart uit, ondanks de naburige kerncentrale, in schril contrast met de Scheldemolen uit 1614, slechts een vleugelslag verderop. Nee, Doel is helder en kleurrijk, met enorme, deels dystopische graffiti op veel gevels – de laatste keer ‘Fuck Poetin’ – waardoor het dorp een aantrekkelijke bestemming is voor uitstapjes. Het enige wat ontbreekt is een echte friettent. In plaats daarvan een gezegde van Rainers grootvader: ‘Hoe snel wordt er niets gedaan!’
Wie verder wil kijken dan de Eifel en de Ardennen, kan terecht in de Rijnlandse bruinkoolstreek. Ook het kleurrijke polderdorp Doel aan de haven van Antwerpen geeft stof tot nadenken – en van daaruit is het niet ver naar de stranden van de Nederlands-Belgische Noordzeekust, die zeker geschikte bestemmingen zijn voor de après-moto.
Algemeen
Het Rijnse bruinkoolwinningsgebied ligt in de stedendriehoek Mönchengladbach, Bonn en Aken. Met een oppervlakte van 2.500 vierkante kilometer is het het grootste bruinkoolwinningsgebied in Europa. De tot 400 meter diepe dagbouwmijnen Garzweiler, Hambach en Inden produceren jaarlijks ongeveer 60 miljoen ton bruinkool. Bruinkool ontstond miljoenen jaren geleden in het Tertiair, toen dode planten onder uitsluiting van lucht eerst in meren en venen in turf veranderden. Vervolgens spoelde de oer-Noordzee er een laag grind en zand overheen, waardoor het veen werd samengeperst en het vocht werd verdrongen. Aan het eind van een lange metamorfose, gekenmerkt door zowel biologische processen als een verzakking van de ondergrond, ligt het als bruinkool uiteindelijk in machtige lagen aan de oppervlakte. De grootschalige ontginning en het intensieve gebruik van deze fossiele brandstof begon met de industrialisatie in de 19e eeuw en wordt nu uitsluitend geëxploiteerd door het RWE-concern. Bijkomende schade, zogezegd, aan de zo geliefde ‘elektriciteit uit het stopcontact’: immens landverbruik voor de bruinkoolmijnen, die daarmee sinds de jaren 1950 gepaard gaan – algemeen welzijn vóór persoonlijk welzijn – hervestiging en verlies van huisvesting voor 40.000 mensen alsmede de afbraak van 130 dorpen, het meest recent Lützerath begin 2023. Bovendien een verwoestende klimaatbalans, omdat bij de verbranding van bruinkool enorme hoeveelheden van het broeikasgas CO2 vrijkomen. Daarom komt de uitfasering van steenkool, die als gevolg van de energietransitie is vervroegd van 2038 naar 2030, net op tijd – of veel te laat, afhankelijk van je perspectief. Na de ontmanteling van de graafmachines en elektriciteitscentrales is het de bedoeling de enorme dagbouwmijnen te renaturaliseren en structurele veranderingen teweeg te brengen, bijvoorbeeld door ze onder water te zetten om een merenlandschap te creëren en nieuwe industrieën aan te trekken. Niet te vergeten trouwens, achter het Siebengebirge bij Bonn: de Midden-Duitse en Lausitzse bruinkoolmijnen.
Accommodatie
* Hotel Bedburger Mühle, Friedrich-Wilhelm-Straße 28, 50181 Bedburg, tel: +34(0)2272/9900, www.hotel-bedburger-muehle.de. Het is een 3-sterren etablissement met romantisch-historisch decor, tussen het riviertje de Erft en kasteel Bedburg, slechts enkele ‘brikettenworpen’ verwijderd van de dagbouwmijn Garzweiler.
* B&B Euverbraeke, Brielstraat 83, 9120 Beveren, België, tel: +32(0)472/445811, www.euverbraeke.be, familiebedrijf met opgewaardeerde gastenkamers, een landelijk juweeltje nabij Melsele, aan de rand van de Antwerpse haven.
Net als olie in je blok zorgen cookies ervoor dat alles soepel loopt. We gebruiken ze om de website goed te laten werken en je de beste ervaring te bieden. Door verder te gaan, geef je toestemming voor het gebruik van cookies.
Functioneel
Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistieken
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door uw Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een site of over verschillende sites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.